شڡ کمار بٹالڡی
Shiv-Kumar-Batalvi.jpg
جنمستھان : ضلع نارووال پنجاب
جمن تریخ : 23 جولائی 1936(1936-07-23)
مرن تریخ : مئی 7, 1973(1973-05-07) (عمر 36)
کم : پنجابی شاعری
گن : پنجابی دے منے پرمنے شاعر

شڡ کمار بٹالڡی لہندے پنجاب ضلع نارووال دی تحصیل ظفروال بڑا پِنڈ وچ جمے ۔ شڡ کمار پنجابی دے مشہور شاعر سن ۔ اوہناں نوں پنجابی دا شیلے کہیا جاندا اے ۔[1] اس دی خاصیت سی کہ اوہ لفظاں نوں روزانا زندگی وچوں چُݨدا تے اوہناں نال دل نوں چیر دین والی شاعری، غزلاں لکھدا سی ۔ شڡ کمار دی شاعری دکھ، نجی درد تے وچھوڑے دے دوآلے گھمدی اے ۔

جیوݨلکھو

شڡ کمار دے پیؤ پنڈت کرشن گوپال، مال محکمے وچّ پہلاں پٹواری رہے بعد وچ قانونگو تے سیوا مکتی ویلے پٹوار سکول بٹالا دے پرنسپل سن ۔ اوہناں دی ماں شانتی دیوی دی آواز بہت سریلی سی ۔ اوہی سریلاپن شڡ کمار دی آواز وچ وی سی ۔ شڡ کمار نے مڈھلی پڑھائی بڑا پنڈ لوہتیاں دے پرائمری سکول توں حاصل کیتی۔

تعلیم، نوکریلکھو

سنّ 1953 وچ شڡ کمار نے سالویشن آرمی ہائی سکول بٹالا توں دسویں پاس کیتی۔ اس دا پیؤ اس نوں چنگا پڑھا-لکھاا کے اچ ودیا دوا کے اک کاروباری آدمی بناؤنا چاہندا سی، پر اوہناں نوں نراشا ہی ملی کیونکہ دسویں توں بعد اگلے دو سال دوران بنھاں کسے ڈگری پراپت کرن دے اسنے تنّ کالج بدلے۔ پہلاں بیرنگ یونین کرسچیئن کالج بٹالا وچّ ایف.ایس.سی. وچّ داخلہ لیا اتے امتحاناں توں پہلاں ہی چھڈّ دتا۔ پھیر نابھے جا کے سرکاری رپودمن کالج وچّ داخل ہویا پر کجھ ہی مہینیاں پچھوں مڑ آیا تے آرٹس وشیاں نال سکھ نیشنل کالج قادیان وچّ داخلہ لے لیا۔ اتھے وی امتحان نہ دتا تے سال بعد ایہہ کالج چھڈّ کے بیجناتھ ضلع کانگڑا دے اک سکول وچّ اوورسیئر دے کورس وچّ داخلہ لے لیا۔

پھر پیؤ کرشن گوپال نے پت شڡ کمار نوں  پٹواری لوا دتا پر 1961 وچ اسنے اس نوکری توں وی استعفٰی دے دتا اتے 1966 تکّ بے روزگار ہی رہا۔ پتا کولوں اوہ کوئی خرچہ نہیں سی لیندا۔ اس لئی اس سمیں دوران اوہ کدی کدائیں کوی درباراں وچّ اپنیاں کویتاواں پڑھن دے سیوا پھل جاں کجھ چھپ چکیاں کتاباں دی نگونی جہی رائلٹی ’تے ہی گزارا کردا سی۔ کئی-کئی دن اوہ دوستاں-یاراں دے گھریں ہی رہندا۔ آخر 1966 وچّ روجی-روٹی دے اپرالے وجوں اسنے سٹیٹ بینک آف انڈیا دی بٹالا شاکھا وچّ کلرک دی نوکری لے لئی۔

ویاہلکھو

5 فروری 1967 نوں شو دا ویاہ، ضلع گرداسپور دے ہی اک پنڈ کیڑی منگیال دی ارنا نال ہو گیا۔ اسدا ویاہتا جیون خوش اتے ہر پکھوں ٹھیک ٹھاک سی۔ اوہناں دے گھر دو بچے پتر مہربان اتے دھی پوجا نے جنم لیا۔ شو اپنے بچیاں نوں بے حدّ پیار کردا سی۔ سنّ 1968 وچّ سٹیٹ بینک آف انڈیا دے ملازم وجوں بدل کے اوہ چنڈی گڑھ آ گیا۔

چنڈی گڑھ آ کے وی شو نے بینک دی نوکری وچّ کوئی دلچسپی نہ وکھائی۔ اوہ 21 سیکٹر وچّ اک کرائے دے مکان وچّ رہندا سی تے ہفتے وچّ اک جاں دو دن ہی کم ’تے جاندا سی۔

شڡ کمار دیاں پرسدھ رچناواںلکھو

لونا (ڈراما)لکھو

شڡ کمار نے اک نظمیا ڈراما لونا (1961) لکھیا، جیہدے وچ اس نے سنسار وچ بھنڈی رانی لونا دے چرتر اتے لائے داغ لئی سماج نوں دوشی دسیا۔ ایہہ اس دی شاہکار رچنا سی، جس لئی اس نوں ساہت اکادمی انعام (1967) ملیا۔[2]

موتلکھو

شڡ کمار جس نوں جون کیٹس نال ملایا جاندا سی، اس وانگ ای بھری جوانی وچ دنیا توں وداع ہو گیا۔

نمونا کلاملکھو

گیت


مائے نی مائے!
میرے گیتاں دے نیناں وچ
برہوں دی رڑک پوے
ادھی ادھی راتیں
اٹھ رون موئے متراں نوں
مائے سانوں نیند نہ پوے

بھیں بھیں ، سگندھیاں وچ
بنھاں پھہے چاننی دے
تاں وی ساڈی پیڑ نہ سہوے
کوسے کوسے ساہاں دی
میں کراں جے ٹکورمائے
سگوں سانوں کھان نوں پوے

آپے نی میں بالڑی
میں حالے آپ متاں جوگی
مت کہڑا ایس نوں دوے؟
آکھ سونی مائے ایہنوں
رووے بلھ چتھ کے نی
جگ کتے سن نہ لوے

آکھ سونی کھالئے ٹک
ہجراں دا پکیا
لیکھاں دے نی پٹھڑے توے
چٹ لئے تریل لونی
غماں دے گلاب توں نی
کالجے نوں حوصلا رہوے

کہڑیاں سپیریاں توں
منگاں کنج میل دی میں
میل دی کوئی کنج دوے
کہڑا ایہناں دماں دیاں
لوبھیاں دے دراں اتے
وانگ کھڑا جوگیاں رہوے

پیڑے نی پیڑے
ایہ پیار ایسی تتلی اے
جہڑی سدا سول تے بہوے
پیار ایسا بھورہے نی
جہدے کولوں واشنا وی
لکھاں کوہاں دور ہی رہوے

پیار اوہ محل ہے نی
جہدے چ پکھیروواں دے
باجھ کجھ ہور نہ رہوے
پیار ایسا آلھنا ہے
جہدے چ نی وصلاں دا
رتڑا نہ پلنگ ڈہوے

آکھ مائے ، ادھی ادھی راتیں
موئے متراں دے
اُچی اُچی ناں نہ لوے
متے ساڈے مویاں پچھوں
جگ ایہ شریکڑانی
گیتاں نوں وی چندرا کہوے

مائے نی مائے
میرے گیتاں دے نیناں وچ
برہوں دی رڑک پوے
ادھی ادھی راتیں
اٹھ رون موئے متراں نوں
مائے سانوں نیند نہ پوے

حوالےلکھو

باہرلے جوڑلکھو