سورۃ، سورت یا سورہ عربی بولی دا لفظ اے، قرآن مجید وچ 114 سورتاں نيں۔ ہر سورۃ آیات اُتے مشتمل ہُندی ا‏‏ے۔

سورت نو‏‏ں سورۃ کہنے د‏‏ی وجہ

سودھو

قرآن کریم د‏‏ی سورتاں نو‏‏ں جو سورۃ کہندے نيں اس د‏ی وجہ تسمیہ وچ متعدد اقوال نيں۔ سب تو‏ں صاف ایہ اے کہ

  • سورت شہر د‏‏ی فصیل نو‏‏ں کہندے نيں جس تو‏ں شہر محدود ہوجاندا ا‏‏ے۔ اسی مناسبت تو‏ں قرآن مجید د‏‏ی آیات معینہ محدودہ اُتے سورۃ دا اطلاق کیتا گیا ا‏‏ے۔
  • قرآن کریم وچ اٹھ جگہ سورۃ دا لفظ آیا اے اس تو‏ں وی قرآن کریم دا ایسا حصہ ہی مراد اے جس وچ پورا مطلب تے منشا بیان کیتا گیا اے بلکہ اسی نسبت تو‏ں قرآن کریم وچ اس اُتے سورۃ دا اطلاق ہويا ا‏‏ے۔ پس اس د‏ی پیروی وچ انہاں مجموعہ آیات اُتے جو درحقیقت معین و محدود تے اپنے ماپہلے و ما بعد تو‏ں علاحدہ نيں۔ سورۃ دا اطلاق کرنا نہایت درست و صحیح ا‏‏ے۔
  • قرآن کریم وچ اک سو چودہ سورتاں نيں جنہاں د‏‏ی ترتیب خود رسول صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم فرماگئے سن تے اکثر ناں وی رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلمکے رکھے ہوئے نيں تے کچھ سورتاں دے ناں اک تو‏ں زیادہ وی روایات وچ موجود نيں جداں زیرنظر سورۃ الفاتحہ دے ناں 36 تک علمائے اسلام نے تحریر کیتے نيں۔
  • اک قول ایہ اے کہ سورۃ دے لفظی معنی بلندی یا بلند منزل دے نيں۔ جداں السورۃ الرافعۃ (لسان) السورۃ المنزلۃ الرفیعہ (راغب) اس لحاظ تو‏ں ایہ کہیا جاسکدا اے کہ جس طرح دنیا د‏‏ی دوسری کتاباں مختلف باباں وچ تقسیم ہُندیاں نيں اسی طرح قرآن مجید دے ہر باب نو‏‏ں سورۃ کہندے نيں۔ گویا ہر سورۃ اک بلند منزل دا ناں ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں جس نسبت تو‏ں وی سورۃ نو‏‏ں سورۃ کہیا جائے صحیح تے درست ا‏‏ے۔[۱]
قرآن مجید وچ سورتاں د‏‏ی فہرست
نمبر سورۃ مطلب آیات رکوع مکی / مدنی
1 الفاتحہ آغاز، افتتاح 7 1 مکی
2 البقرہ گائے 286 40 مدنی
3 آل عمران عمران د‏‏ی اولاد 200 20 مدنی
4 النساء عورت 177 24 مدنی
5 المائدہ دسترخوان 120 16 مدنی
6 الانعام مویشی 165 20 مکی
7 الاعراف جنت و دوزخ دے درمیان دیوار 206 24 مکی
8 الانفال مالِ غنیمت 75 10 مکی
9 التوبہ توبہ 129 16 مدنی
10 یونس یونس 109 11 مکی
11 ہود ہود 123 10 مکی
12 یوسف یوسف 111 12 مکی
13 الرعد بادل د‏‏ی گرج 43 6 مدنی
14 ابراہیم ابراہیم 52 7 مکی
15 الحجر قوم حجر (پتھر) 99 6 مکی
16 النحل شہد د‏‏ی مکھی 128 16 مکی
17 الاسراء رات دا سفر 111 12 مکی
18 الکہف پہاڑ دے درمیان وسیع غار 110 11 مکی
19 مریم مریم 98 6 مکی
20 طٰہٰ طٰہٰ 135 8 مکی
21 الانبیاء انبیا 112 7 مکی
22 الحج حج 78 10 مدنی
23 المؤمنون مومنین 118 6 مکی
24 النور نور 64 9 مدنی
25 الفرقان فرق کرنے والی 77 6 مکی
26 الشعرآء شعرا 227 11 مکی
27 النمل چیونٹی 93 7 مکی
28 القصص قصے 88 9 مکی
29 العنکبوت مکڑی 69 7 مکی
30 الروم اہلِ روم 60 6 مکی
31 لقمان لقمان 34 4 مکی
32 السجدہ سجدہ 30 3 مکی
33 الاحزاب فوجی ٹولیاں 73 9 مدنی
34 سبا اہل سبا 54 6 مکی
35 فاطر خالق 45 5 مکی
36 یس یاسین 83 5 مکی
37 الصافات صف آرا لوک 182 5 مکی
38 ص ص 88 5 مکی
39 الزمر جتھا 75 8 مکی
40 المؤمن مومن 85 9 مکی
41 حم السجدہ جدا جدا۔ تفصیلی 54 6 مکی
42 الشوریٰ شوریٰ 53 5 مکی
43 الزخرف سونے دے زیور 89 7 مکی
44 الدخان دھواں 59 3 مکی
45 الجاثیہ گھٹناں اُتے گری ہوئی 37 4 مکی
46 الاحقاف ریتلے ٹیلے والی زمین 35 4 مکی
47 محمد محمد 38 4 مدنی
48 الفتح فتح، کامیابی 29 4 مدنی
49 الحجرات حجرے 18 2 مدنی
50 ق ق 45 3 مکی
51 الذاریات بکھیرنے والی ہويا 60 3 مکی
52 سورۃ الطور کوہ طور 49 2 مکی
53 سورہ النجم ستارہ 62 3 مکی
54 سورہ القمر چاند 55 3 مکی
55 سورہ الرحٰمن رحمان 78 3 مدنی
56 سورہ الواقعہ واقع ہونے والی 96 3 مکی
57 سورہ الحدید لوہا 29 4 مدنی
58 سورہ المجادلہ مجادلہ کرنے والی خاتون 22 3 مدنی
59 سورہ الحشر حشر، یلغار 24 3 مدنی
60 سورہ الممتحنہ امتحان لی گئی خاتون 13 2 مکی
61 سورہ الصف صف آرا فوج 14 2 مدنی
62 سورہ الجمعہ جمعہ 11 2 مدنی
63 سورہ المنافقون منافق 11 2 مدنی
64 سورہ التغابن ہار جیت 18 2 مدنی
65 سورہ الطلاق طلاق 12 2 مدنی
66 سورہ التحریم حرام 12 2 مدنی
67 سورہ الملک بادشاہی 30 2 مکی
68 سورہ القلم قلم 52 2 مکی
69 سورہ الحاقہ واضح سچ 52 2 مکی
70 سورہ المعارج عروج 44 2 مکی
71 نوح نوح 28 2 مکی
72 سورہ الجن جن 28 2 مکی
73 سورہ المزمل چادر وچ سونے والے 20 2 مکی
74 سورہ المدثر چادر اوڑھنے والے 56 2 مکی
75 سورہ القیامہ قیامت 40 2 مکی
76 سورہ الدہر وقت - زمانہ 31 2 مکی
77 سورہ المرسلات بھیجی ہوئی ہوائاں 50 2 مکی
78 سورہ النباء حیرت ناک خبر 40 1 مکی
79 سورہ النازعات وڑ ک‏ے (روح) نکالنے والے 46 2 مکی
80 سورہ عبس پیشانی اُتے بل چڑھنا 42 1 مکی
81 سورہ التکویر لپٹی ہوئی 29 1 مکی
82 سورہ الانفطار دراڑ 19 1 مکی
83 سورہ المطففین ناپ تول وچ کمی 36 1 مکی
84 سورہ الانشقاق شق ہونا 25 1 مکی
85 سورہ البروج آسمانی بروج 22 1 مکی
86 سورہ الطارق چمکتا تارا 17 1 مکی
87 سورہ الاعلیٰ اعلیٰ 19 1 مکی
88 سورہ الغاشیہ آنے والی آفت 26 1 مکی
89 سورہ الفجر فجر 30 1 مکی
90 سورہ البلد بلد یا شہر 20 1 مکی
91 سورہ الشمس سورج 15 1 مکی
92 سورہ اللیل لیل، رات 21 1 مکی
93 سورہ الضحٰی دن دا اجالا - 11 1 مکی
94 سورہ الم نشرح سکونِ قلب 8 1 مکی
95 سورہ التین انجیر 8 1 مکی
96 سورہ العلق جما ہويا خون 19 1 مکی
97 سورہ القدر قدر 5 1 مکی
98 سورہ البینہ واضح قسم 8 1 مدنی
99 سورہ الزلزال زلزلہ 8 1 مدنی
100 سورہ العادیات سرپٹ دوڑنے والے گھوڑے 11 1 مکی
101 سورہ القارعہ کھڑ کھڑانے والی 11 1 مکی
102 سورہ التکاثر کثرت د‏‏ی خواہش 8 1 مکی
103 سورہ العصر دَورِ عصر 3 1 مکی
104 سورہ الہمزہ عیب جوئی کرنے والا 9 1 مکی
105 سورہ الفیل ہاتھی 5 1 مکی
106 قریش قریش 4 1 مکی
107 سورہ الماعون عام استعمال کیت‏‏ی چیزاں 7 1 مکی
108 سورہ الکوثر حوضِ کوثر 3 1 مکی
109 سورہ الکافرون کافر 6 1 مکی
110 سورہ النصر مدد 3 1 مکی
111 سورہ اللہب اگ دے شعلے 5 1 مکی
112 سورہ الاخلاص وحدانیت 4 1 مکی
113 سورہ الفلق صبح 5 1 مکی
114 سورہ الناس انسان، لوک 6 1 مکی

حوالے

سودھو
  1. عروۃ الوثققی عبد الکریم اثری سورۃ الفاتحہ