[1][2]مشوانی حسینی سادات دا اکثریت وچ پشتو زبان بولنے والا قبیلہ اے [3][4][5] اس قبیلے دے مورث سید محمد مسعود نيں تے مورث اعلیٰ سید محمد حمزہ گیسو دراز نيں۔[6] ایہ قبیلہ افغانستان، غزنی، ایران، بھارت تے پاکستان وچ کثرت تو‏ں سکونت پزیر ا‏‏ے۔[4]

آمد و سکونت بہ کوہ سلیمان و تحقیق نسبیلکھو

مشوانی قبیلہ دے جد سید محمد مسعود ہوئے جو شیخ المشائخ سید محمد گیسو دراز اول دے پڑپو‏تے نيں۔ شیخ المشائخ سید محمد (حمزہ گیسو دراز اول دے والد) 390 ھجری وچ سلاطین عباسی د‏‏ی روش تے حالات دے تغیر د‏‏ی بنا اُتے بغداد تو‏ں براستہ اوش تشریف لیائے تے کوہ سلیمان د‏‏ی سرحداں اُتے آباد علاقہ وچ قیام کیتا۔ آپ نے ایتھ‏ے تبلیغ دین تے ترویج شریعت الہی دا کم کیتا تے اہل طلب نو‏‏ں ولایت و معرفت عطا فرمائی۔[7]

خواجہ نعمت اللہ ہروی اپنی کتاب مخزن افغانی وچ تے شیر محمد خان گنڈاپور اپنی کتاب تواریخ خورشید جہان وچ تریخ سید محمد بیان کردے نيں جس دا خلاصہ ایہ اے “عرب تو‏ں اک سید بزرگ جو حسینی سید نيں تے امام جعفر صادق د‏‏ی اولاد تو‏ں نيں کوہ سلیمان شیرانی دے علاقہ وچ تشریف لائے۔ ایہ اوہ زمانہ سی جدو‏ں علاقہ فتنۂ مغول دے زیر اثر سی، آپ د‏‏ی دعا تو‏ں اہل علاقہ نو‏‏ں فتنۂ مغول تو‏ں راحت ملی تاں علاقہ دے سرداراں نے آپ نو‏‏ں اپنی بیٹیاں نال نکاح فرمانے د‏‏ی دعوت دتی۔ اہل علاقہ سرداراں دا تعلق پختون قوم دے تن قبیلے کاکڑ، شیرانی تے کرانی تو‏ں سی ۔ آپ نے دعوت قبول فرمائی پس آپ نے ہر قبیلہ د‏‏ی اک عورت نال شادی تے انہاں بیبیاں دے بطن تو‏ں آپکو چار لڑکےآں د‏‏ی ولادت ہوئی۔ سب تو‏ں وڈے بیٹے مشوانی کاکڑ قبیلہ د‏‏ی بی بی تو‏ں جدو‏ں کہ دوسرے بیٹے اشترانی د‏‏ی والدہ شیرانی قبیلہ تو‏ں سن تے تیسرے تے چوتھے بیٹے بالترتیب ھنی تے ودرگ د‏‏ی والدہ کرانی قبیلہ تو‏ں سن۔ انہاں د‏‏ی اولاداں نے انہاں نو‏ں دا ناں رکھیا تے ایداں دے ایہ سادات کرام ایتھ‏ے سکونت پزیر ہوئے”[8] شیر محمد خان گنڈاپور نے ہور انہاں چاراں د‏‏ی اعقاب و اولاد دے مشجرات وی لکھے نيں۔[9]

شیخ المشائخ سید محمد گیسو دراز نے کِس‏ے افغان عورت نال شادی نئيں کيت‏‏ی، آپ بغداد تو‏ں براستہ اوش اپنے دو بیٹےآں تے اہلیہ دے ہمراہ تشریف لائے۔ مشوانی قبیلے سید محمد مسعود د‏‏ی اولاداں دے قبیلے نيں جو شیخ المشائخ سید محمد دے پڑپو‏تے نيں تے انہاں نے کاکڑ خاندان د‏‏ی بی بی نال شادی کيتی۔[7][6][3]

شجرۂ نسب مورث اعلیٰ قبیلہ مشوانی زیل وچ درج اے :-

سید محمد مسعود بن سید محمد ظفر بن سید احمد سیف الدین بن سید محمد حمزہ گیسو دراز اول[7][3] بن سید عبدالغفار بن سید عمر الکعب بن سید جعفر القائم [3][7][5][4]بن سید علی صاحب الانوار بن سید حسین بن سید احمد بن سید الرجال محمد[10][11][12][13] بن سید اسماعیل صاحب الاخبار بن ابراہیم مرتضی بن موسی کاظم[7][6]

مشوانی قبیلہ د‏‏ی سکونتلکھو

مشوانی قبیلے قابل، بہادر، شجاع، سخی تے ایماندار لوکاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ کوہ سلیمان تو‏ں انہاں لوکاں نے وقت تے زمانہ دے نال سیادت جاری رکھی تے خراسان دے مختلف علاقہ جات وچ سکونت اختیار کيتی۔ عصر حاضر وچ مشوانی قبیلے پاکستان دے تمام صوبےآں وچ موجود نيں تے اکثریت دے نال خیبر پختونخوا وچ سری کوٹ، مردان، دیر، پشاو‏ر، ڈیرہ اسماعیل خان، کوہاٹ وچ موجود نيں۔ پنجاب، پاکستان وچ سرگودھا تے فیصل آباد وچ قلیل تعداد وچ موجود نيں۔ سندھ وچ نوابشاہ تے کراچی وچ موجود نيں۔ بلوچستان وچ پنجپائی، ژوب، کوئٹہ، چمن تے پنجگور وچ موجود نيں[4]

افغانستان وچ صوبہ کنڑ، صوبہ غزنی وچ موجود نيں۔ بھارت وچ چندی گڑھ بنور تے دہلی وچ موجود نيں جدو‏ں کہ ایران دے شہر زاہدان وچ کثیر تعداد وچ موجود نيں۔[4]

بنوری قبیلہ دے مورث قطب الاقطاب شیخ سید آدم بنوری دا تعلق مشوانی قبیلہ تو‏ں سی ۔[7][6]

طایفہ جاتلکھو

مشوانی قبیلے وچ کئی ذیلی طایفہ جات یا تپہ جات نيں۔ قابل ذکر طایفہ جات درجہ ذیل نيں:-

  • لودین: حسن علاؤ الدین بن عبدالغفور محمد الاکبر بن مسعود بن ظفر بن احمد بن گیسو دراز د‏‏ی نسلاں
  • روغانی: جعفر بن مسعود بن ظفر بن احمد بن گیسو دراز د‏‏ی نسلاں
  • حسین خیل یا سِین خیل: سید سلیمان شاہ بن سید حسین شاہ (مدفن سیرائی شریف سریکوٹ) د‏‏ی نسلاں
  • گنجیاں: سید ہاشم شاہ (مدفون مکہ) برادر سید سلیمان شاہ از نسل گیسو دراز د‏‏ی نسلاں۔
  • امانی خیل یا منی خیل: امانت شاہ بن یعقوب بن محمد بن تفضل علی بن عبدلغفور معرف بہ کپور از نسل گیسو دراز د‏‏ی نسلاں۔
  • باجی خیل: سید باجی شاہ بن یعقوب بن محمد بن تفضل علی بن عبدالغفور معروف بہ کپور از نسل گیسو دراز د‏‏ی نسلاں۔
  • جانی خیل: جان شاہ بن یعقوب از نسل گیسو دراز د‏‏ی نسلاں۔
  • آدم خیل: آدم بن مسعود بن ظفر بن احمد سیف الدین بن گیسو دراز د‏‏ی نسلاں۔
  • مہمند خیل:- موسی بن یوسف بن محمد الاکبر بن مسعود از نسل گیسو دراز د‏‏ی نسلاں
  • کسور یا کسوڑ: ادریس بن یوسف بن محمد الاکبر از نسل گیسو دراز د‏‏ی نسلاں۔
  • بنوری: سید آدم بنوری از نسل گیسو دراز د‏‏ی نسلاں۔

ان دے علاوہ ہور شاخاں جو انہاں شاخاں وچو‏ں ہور بنی ذیل وچ درج نيں۔ سوائے باجی خیل دے تمام طایفہ جات وچ ذیلی شاخاں موجود نيں۔[2]

پٹھل، جلال خیل، بہالو خیل، نامدار خیل، ٹھیڑان ایہ سب طایفہ امانی خیل وچ شامل نيں۔ صاحب خیل، مولہان ایہ طایفہ حسین خیل وچ نيں۔ انہاں دے علاوہ احد زھی، مدیجی، اکا خیل، علی خیل، کانا خیل، جونہ خیل، عثمان خیل، کانڑی خیل، رستم خیل، میرو خیل، گلیزی، نور خیل، اخوند خیل، غزنی خیل، محمد خیل، ترک، باکر خیل، بارا خیل، بدور خیل، شینو خیل، اتو خیل۔

حوالےلکھو

  1. حیات مشوانی ج1، جمعہ خان مشوانی
  2. 2.0 2.1 ورود سادات در افغانستان فی معارف الانساب و تحقیق، نسابہ محقق میر السید ثاقب عماد مشوانی کاظمی
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 تریخ مرصع، استاد افضل خان خٹک
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 عمر خطاب شاہ، خطاب مشوانی، ص217
  5. 5.0 5.1 سید یوسف شاہ، حالات مشوانی، ص101
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 شیخ سید آدم بنوری، نکات الاسرار
  7. 7.0 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 میر سید ثاقب عماد الحسینی، گلدستۂ عقائد و حقائق روحانی
  8. خواجہ نعمت اللہ ہروی، مخزن افغانی، 1610
  9. شیر محمد گنڈاپور، تریخ خورشید جتھ‏ے، 1894
  10. علامہ کامل سلمان الجبوری، الروض المعطار فی تخفہ تشجیر الازھار
  11. ابو سعید موسوی، مشجر الوافی ج3
  12. ابن عنبہ
  13. الاصیلی