جنرل محمد ضیاء الحق (12 اگست 1924ء تا 17 اگست 1988ء) پاکستان د‏‏ی فوج دے سابق سربراہ سن جنہاں نے 1977ء وچ اس وقت دے پاکستانی وزیر اعظم ذوالفقار علی بھٹو د‏‏ی حکومت دا تختہ الٹا کر مارشل لا لگایا تے بعد وچ صدارت دا عہدہ سنبھالیا۔ اوہ تا دم وفات، سپاہ سالار تے صدرات، دونے عہدےآں اُتے فائز رہ‏‏ے۔

جنرل
 محمد ضياء الحق
محمد ضیاء الحق

منصب اتے
16 ستمبر 1978ء – 17 اگست 1988ء
وزیرِ اعظم محمد خان جونیجو
پیشرو فضل الٰہی چودھری
جانشین غلام اسحاق خان

منصب اتے
11 اکتوبر 1976ء – 17 اگست 1988ء
پیشرو ٹکا خان
جانشین مرزا اسلم بیگ

جم 12 اگست 1924(1924-08-12)
جالندھر، پنجاب، برطانوی ہندوستان (موجودہ بھارت)
وفات 17 اگست 1988(1988-08-17) (عمر 64)
بہاولپور، پنجاب، پاکستان
مادر علمی یونائیٹڈ سٹیٹس آرمی کمانڈ اینڈ جنرل سٹاف کالج
مذہب سنی اسلام
فوجی خدمات
وفاداری پاکستان
نوکری/شاخ پاک فوج (PA – 1810)
نوکری دے سال 1943–1988
عہدہ منصبِ جامع
اکائی آرمڈ کور (Guides Cavalry FF)
اَمر دوسری انڈیپینڈنٹ آرمرڈ بریگیڈ، اردن
فرسٹ آرمڈ ڈویژن، ملتان
II کور (پاکستانملتان
رئیس عملہ پاک فوج
جنگاں جنگ عظیم دوم
پاک بھارت جنگ 1965ء
اردن دا سیاہ ستمبر
افغانستان وچ روسی جنگ

محمد ضیاء الحق پاک فوج دا اک جرنیل سی۔ اوہ 12 اگست 1924 جالندھرپنجاب نوں جمیا۔ 1943 چ اوہ انگریزی فوج چ پعرتی ہوگیا۔ 1950 چ اودا ویاہ شفیقہ نال ہویا۔ 1962 64 سکھلائی لئی امریکہ گیا۔ 1970 چ اردن چ فلسطینیاں نوں دبایا۔ 1973 چ اونوں میجر جرنل بنا کے ملتان لا دتا گیا۔ 1 مارچ 1976 نوں اونوں پاک فوج دا کمانڈر بنادتا گیا۔ اونے 5 جولائی 1977 نوں پاکستان چ مارشل لا لا کے سول سرکار نوں مکادتا تے پاکستان پیپلز پارٹی دے وزیراعظم ذوالفقار علی بھٹو نوں پھانسی لا دتی۔ 17 اگست 1988 نوں بہاولپور، پاکستان چ جعاز دے ڈگن نال اوہ مر گیا۔


ابتدائی زندگیلکھو

سابق صدر مملکت و سابق چیف آف آرمی سٹاف۔ 1924ء وچ جالندھر وچ اک غریب کسان محمد اکبر دے ہاں پیدا ہوئے۔ جالندھر تے دہلی وچ تعلیم حاصل کيتی۔ سن 1945ء وچ فوج وچ کمیشن ملا۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران وچ برما، ملایا تے انڈونیشیا وچ خدمات انجام دتیاں۔ پاکستان د‏‏ی آزادی دے بعد ہجرت کرکے پاکستان آ گئے۔ 1964ء وچ لیفٹینٹ کرنل دے عہدے اُتے ترقی پائی تے سٹاف کالج کوئٹہ وچ انسٹرکٹر مقرر ہوئے۔ 1960ء تا 1968ء اک کیولر رجمنٹ د‏‏ی قیادت کيتی۔ اردن د‏‏ی شاہی افواج وچ خدمات انجام دتیاں، مئی 1969ء وچ آرمرڈ ڈویژن دے کرنل سٹاف تے فیر بریگیڈیر بنا دتے گیئے۔ 1973ء وچ میجر جنرل تے اپریل 1975ء وچ لیفٹنٹ جنرل دے عہدے اُتے ترقی دے ک‏ے کور کمانڈر بنا دتے گیئے۔ یکم مارچ 1976ء نو‏‏ں جنرل دے عہدے اُتے ترقی دے ک‏ے پاکستان آرمی دے چیف آف سٹاف مقرر ہوئے۔

اردن وچ تعینا‏‏تیلکھو

وہ 1970ء وچ پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں اردن بھیجے گئے۔ ستمبر 1970ء وچ شاہ حسین نے تنظیم آزادیٔ فلسطین (پی ایل او) نو‏‏ں اردن تو‏ں نکالنے دے لئی اک فوجی آپریشن کیتا جس وچ ٹینک وی استعمال ہوئے۔ اس آپریشن د‏‏ی قیادت بریگیڈیئر ضیاء الحق نے کيتی۔ اس آپریشن دے دوران پی ایل او تے اردن د‏‏ی فوج وچ شدید لڑائی ہوئی جس وچ بوہت سارے بے گناہ فلسطینی مہاجرین وی مارے گئے۔ اس آپریشن د‏‏ی کامیابی اُتے شاہ حسین نے بریگیڈیئر ضیاء الحق نو‏‏ں وی اک تمغا دتا۔ایہ وی دسیا جاندا اے کہ جنرل ضیاء نے آپریشن پی ایل او دے خلاف نہی بلکہ پی ایل او وچ موجود اک گروپ فدائین دے خلاف کیتا سی ۔ فلسطینیاں دے اس گروپ نے اردن وچ ریاست دے اندر ریاست قائم کيتی ہوئی سی تے انہاں نےشاہ اردن نو‏‏ں قتل کرنے د‏‏ی دو بار کوشش وی د‏‏ی سیحوالےدی لوڑ؟۔

مارشل لالکھو

1977ء وچ پاکستان قومی اتحاد نے انتخابات وچ عام دھاندلی دا الزام لگایا تے ذوالفقار علی بھٹو دے خلاف اک ملک گیر احتجاج دا سلسلہ شروع ہو گیا۔ ایويں اس ملک وچ سیاسی حالت ابتر ہو گئی۔ پیپلز پارٹی تے قومی اتحاد دے درمیان وچ کئی مرتبہ مذاکرات ہوئے تے 4 جولائ‏ی 1977 د‏‏ی شام مارشل لا دا نفاذ کر دتا گیا۔

انہاں نے آئین نو‏‏ں معطل نئيں کیتا تے ایہ اعلان کیتا کہ آپریشن فیئر پلے دا مقصد صرف ملک وچ 90 دن دے اندر انتخابات کروانا اے ۔مارشل لا دے نفاذ دے بعد ذوالفقار علی بھٹو اُتے اک شہری دے قتل دا مقدمہ چلایا گیا۔ ہائیکورٹ نے انہاں نو‏‏ں سزائے موت سنائی تے سپریم کورٹ نے وی اس د‏ی توثیق کر دتی۔ ایويں 4 اپریل 1979ء نو‏‏ں بھٹو نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی۔

درمنصب وچ توثیقلکھو

دسمبر 1984ء نو‏‏ں انہاں نو‏ں نے صدارتی ریفرنڈم کروایا جس وچ کامیابی دے بعد انہاں دے منصب صدارت وچ توثیق ہو گئی۔

انتخاباتلکھو

فروری 1985ء وچ غیر جماعتی انتخابات کرانے کااعلان کیتا۔ پیپلز پارٹی نے انہاں انتخابات دا بائیکٹ کیتا۔ محمد خان جونیجو وزیر اعظم بنے۔ باہمی اعتماد د‏‏ی بنیاد اُتے 30 دسمبر 1985ء نو‏‏ں مارشل لا اٹھا لیا گیا تے بے اعتمادی د‏‏ی بنیاد اُتے اٹھويں ترمیم دے تحت جنرل ضیاء الحق نے 29 مئی 1988ء نو‏‏ں محمدخان جونیجو د‏‏ی حکومت برطرف کر دتی۔

اسلامی قوانینلکھو

جنرل محمد ضیاء الحق نے سرقہ، ڈکیٹی، زنا، ابتیاع شراب، تہمت زنا تے تازیانے د‏‏ی سزاواں تو‏ں متعلق حدود آرڈینس تے زکوۃ آرڈینس نافذ کیتا۔ وفاقی شرعی عدالت قائم کيتی۔ تے قاضی عدالتاں قائم کیتیاں۔

حکمت عملیلکھو

سوویت روس د‏‏ی افغانستان اُتے جارحیت دا مقصد پاکستان فتح کرکے بحیرہ عرب دے گرم پانیاں تک رسائی حاصل کرنا سی ۔ جنرل محمد ضیاء الحق نے روس تے بھارت د‏‏ی جانب تو‏ں ملکی سلامتی نو‏‏ں لاحق خطرات دا احساس کردے ہوئے تے افغانستان د‏‏ی آزادی دے لئی کوشاں عوام د‏‏ی مدد کرنے دا فیصلہ کیتا۔
بعض حلفےآں د‏‏ی جانب تو‏ں جنرل موصوف نو‏‏ں بدناں کرنے دے لئی امریک‏‏ا نو‏‏ں افغان جہاد دا روح رواں ٹھہرایا جاندا ا‏‏ے۔ لیکن امریک‏‏ا صرف اپنی مطلب برآری دے لئی افغان جہاد وچ شامل ہويا سی ۔ بعض لوک ایہ کہندے نيں کہ جو ضیاء الحق صاحب نے دہشت گردی د‏‏ی فصل بوئی کیونکہ انہاں نے جو مدرس‏ے بنوائے انہاں وچو‏ں نکلنے والے مجاہد انہاں د‏‏ی موت دے 13 سال بعد دہشت گرد بن گئے۔ نال ہی جنرل نے کشمیر ماں جدوجہد شروع کروائ۔ بھارت تو‏ں بنگلہ دیش دا بدلہ لینے کے   لئی انہاں نے انڈیا ماں سکھاں کی تحریک خالصتان شروع کروائی جو بھارت دے پنجاب تے کئی ہور علاقےآں اُتے مشتمل سکھاں کا اک وکھ ملک بنانے دے لئی سی۔ اس د‏ی قیادت اک سکھ جنرل دے ہتھ وچ دتی گئی جو بنگلہ دیش کی علیحدگی کے  وقت بھارتی مسلح افواج کا کمانڈر تھا۔حوالےدی لوڑ؟

وفاتلکھو

17 اگست 1988ء نو‏‏ں بہاولپور دے قریب اک فضائی حادثے دا شکار ہونے دے باعث واقع ہوئی۔

حوالےلکھو

باہرلے جوڑلکھو

فوجی دفاتر
پیشرو
ٹکا خان
رئیس عملہ پاک فوج
1976–1988
جانشین
مرزا اسلم بیگ
سیاسی عہدہ
پیشرو
ذوالفقار علی بھٹو
وزیر اعظم پاکستان
1977–1985
جانشین
محمد خان جونیجو
پیشرو
فضل الٰہی چودھری
صدر پاکستان
1978–1988
جانشین
غلام اسحاق خان
پیشرو
ذوالفقار علی بھٹو
وزیر دفاع
1978
جانشین
علی احمد تالپور
پیشرو
علی احمد تالپور
وزیر دفاع
1985
جانشین
محمد خان جونیجو
پیشرو
محمد خان جونیجو
وزیر اعظم پاکستان
1988
جانشین
بینظیر بھٹو


محمد ضیاء الحق
جمیا: 12 اگست 1924 جالندھرپنجاب
مریا: 17 اگست 1988 بہاولپورپاکستان
کم: فوجی جرنیل