چاندی اک دھات‏‏ی عنصر اے جس دا ایٹمی نمبر 47 ا‏‏ے۔
قدرتی طور اُتے اگرچہ سونا آزاد حالت وچ پایا جاندا اے مگر چاندی مرکب حالت وچ ملدی ا‏‏ے۔

47 کیڈمیئمچاندی پالاڈیئم
Cu

Ag

Au
Ag-TableImage.svg
عمومی خواص
نام، عدد، علامت Ag ،47 ،چاندی
کیمیائی سلسلے transition metals
گروہ، دور، خانہ 11، 5، d
اظہار تابدار سفید دھات
Ag,47.jpg
جوہری کمیت 107.8682 (2)گ / مول

سانچہ:Elementbox econfig سانچہ:Elementbox epershell سانچہ:Elementbox section physicalprop

رنگ silver
حالت ٹھوس

سانچہ:Elementbox density gpcm3nrt سانچہ:Elementbox densityliq gpcm3mp

نقطۂ پگھلاؤ 1234.93 ک
(961.78 س، 1763.2 ف)
نقطۂ ابال 2435 ک
(2162 س، 3924 ف)

سانچہ:Elementbox heatfusion kjpmol سانچہ:Elementbox heatvaporiz kjpmol سانچہ:Elementbox heatcapacity jpmolkat25

بخاری دباؤ
P / Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
T / K پر 1283 1413 1575 1782 2055 2433

سانچہ:Elementbox section atomicprop سانچہ:Elementbox crystalstruct سانچہ:Elementbox oxistates سانچہ:Elementbox electroneg pauling سانچہ:Elementbox ionizationenergies3 سانچہ:Elementbox atomicradius pm سانچہ:Elementbox atomicradiuscalc pm سانچہ:Elementbox covalentradius pm سانچہ:Elementbox vanderwaalsrad pm سانچہ:Elementbox section miscellaneous سانچہ:Elementbox magnetic سانچہ:Elementbox eresist ohmmat20 سانچہ:Elementbox thermalcond wpmkat300k سانچہ:Elementbox thermaldiff wpmkat300k سانچہ:Elementbox thermalexpansion umpmkat25 سانچہ:Elementbox speedofsound rodmpsatrt سانچہ:Elementbox youngsmodulus gpa سانچہ:Elementbox shearmodulus gpa سانچہ:Elementbox bulkmodulus gpa سانچہ:Elementbox poissonratio سانچہ:Elementbox mohshardness سانچہ:Elementbox vickershardness mpa سانچہ:Elementbox brinellhardness mpa سانچہ:Elementbox cas number سانچہ:Elementbox isotopes begin سانچہ:Elementbox isotopes decay2 سانچہ:Elementbox isotopes decay2 سانچہ:Elementbox isotopes stable سانچہ:Elementbox isotopes decay3 سانچہ:Elementbox isotopes stable سانچہ:Elementbox isotopes decay2 سانچہ:Elementbox isotopes end

حوالے


خالص چاندی دا بسکٹ جس دا وزن ادھا کلو ا‏‏ے۔

چاندی اک دھات اے جیدا کیمیائی نشان Ag اے تے ایدا ایٹمی نمبر 47 اے۔ اے اک چٹا چمکدار ٹرانزیشن دعات اے۔ چاندی تمام عنصراں چوں سب توں بہترین بجلی دا تے گرمی دا کنڈکٹر اے۔ اے جگ چ خالص چاندی دے طور تے، سونے دے نال ملی ہوئی مورت ج یا فیر منرل دی مورت چ پایا جاندا اے۔ چاندی عام طور تے تانبے، سونے، سیسہ تے زنک نوں صاف کرکے لبیا جاندا اے۔

چاندی اک قیمتی تعات دے طور تے وی ورتی جاندی اے تے اینوں سجاوٹی شیواں، زیورات، برتن تے کرنسی دے سکے بنان واسطے وی ورتیا جاندا اے۔ اج کل چاندی نوں بجلی دے الیکٹروڈ تے کنڈکٹر بنان چ، شیشہ بنان چ تے کیمیائی ریایکشناں نوں تیز کرن واسطے ورتیا جاندا اے۔ ایدے کمپاؤنڈاں نوں فوٹواں آلی ریل چ تے ایدے نائیٹریٹ محلول نوں جراسیم مارن واسطے ورتیا جاندا اے۔ اینوں طبی کم واسطے ورتیا جاندا اے۔

خاصیتاںلکھو

چاندی اک سخت دعات اے۔ اے سونے توں وی بوتا سخت ہوندا اے۔ چاندی، سونا تے تانبا کرنسی چ ورتے جاندے نیں۔ اے تمام دعاتاں چ سب توں بہترین کنڈکٹر اے مگر ایدا مل ذرا زیادہ اے اس واسطے تانبے نوں بجلی دی تاراں چ ورتیا جاندا اے۔ دوجی جنگ عظیم چ تانبے دی امریکہ نوں قلت ہو گئی سی تے اوناں نے 13،540 ٹن چاندی توں الیکٹرو مقناطیس بانۓ، ایناں مقناطیساں توں یورینیم صاف کیتا جاندا سی ایٹم بمب بنان واسطے۔ اینوں ریڈیو دے کج حصیاں تے وی لایا جاندا اے تے اینوں چنگی کوالٹی دی آڈیو تاراں چ وی ورتیا جاندا اے۔

دعاتاں چ اے گرمی دا سب توں بہترین کنڈکٹر اے، ہیلیم-II تے ہیرا اس توں زیادہ چنگے نیں۔ اے روشنی بوت اچھی طرح موڑدا اے تے اس واسطے اینوں شیشے بنان واسطے وی ورتیا جاندا اے۔ چاندی دے شیشے وڈیاں دوربیناں تے لگے ہوندے نیں۔ چاندی نوں زنگ نئیں لگدا مگر اینوں اوزون تے ہائیڈروجن سلفائڈ زنگ لگا دیندے نیں۔

تریخلکھو

چاندی نوں ہزاراں وریاں توں سجاوٹی شیواں، برتن، تجارت تے کرنسی دے طور تے ورتیا جاندا اے۔ اینوں سونے توں بعد سب توں قیمتی دعات کیا جاندا اے۔ چاندی نوں ترکی دے ایدے ایجین سمندر دے علاقے چ اج توں 6000 وریاں پہلاں توں ای سیسہ توں وکھرا کیتا جاریا اے۔ رومی کرنسی دا بوت حصہ چاندی دے اتے ہوندا سی۔ رومی بوت زیادہ چاندی نوں لبدے سن تے اوناں دے نال دا کوئی وی نئیں ہوندا سی۔ اوہ اک ورہ چ 200 ٹن چاندی کھٹا کردے سن۔ تے دوجی صدی عیسوی چ رومیاں دے کول 10،000 ٹن چاندی ہوندا سی تے اے مقدار سارے یورپ تے عرب خلافت توں وی 800 وریاں تک بوتی رئی۔ چاندی نوں وشکارلے ویلے چ وی کئی کماں واسطے ورتیا جاندا سی۔ اینوں قحط دے ویلے چ پانی نوں صاف کرن تے زخم دی مرہم پٹی واسطے ورتیا جاندا سی۔ 19ویں صدی چ وی پانی دے جعازاں چ ملاح پانی دی برتناں چ پا کے رکھدے سن تاکے پانی پین دے قابل رۓ۔ پہلے امریکی وی جدوں ساہل توں ساہل ٹردے سن اوہ ایسے طریقے توں پانی صاف رکھدے سن۔ 20ویں صدی دے شروع توں ای چاندی نوں جراسیم مار دوائیاں چ ورتنا شروع کردتا گیا۔

انجیل چ لکھیا اے کہ عیسی دے شگرد جوداس اسکاریوٹ نے یروشلم دے مزہبی گروواں توں 30 چاندی دے سکیاں دے بدلے چ عیسی نوں رومیاں دے حوالے کردتا۔ اسلام چ مرد چاندی نوں پاء سکدے نیں تے پیغمبر محمد وی چاندی دی انگھوٹی پاندے سن۔

چاندی د‏‏ی کان کنی کوئی 5000 سال پہلے اناطولیہ (موجودہ ترکی) وچ شروع ہوئی تے جلد ہی ایہ آس پاس دے علاقےآں (یونان، کریٹ، مشرق قریب) وچ تجارت دے لئی بطور کرنسی استعمال ہونے لگی۔ شروع شروع وچ چاندی دے خام ڈلے استعمال ہوئے جنہاں اُتے بعد وچ مہر لگیا کر سک‏‏ے بنائے گئے۔
3200 سال پہلے یونان د‏‏ی Laurium د‏‏یاں کاناں تو‏ں چاندی د‏‏ی کثیر مقدار برآمد ہونے لگی جس تو‏ں یونان دے اقتدار وچ وڈا وادھا ہويا تے سکندر اعظم اک عظیم فوج تشکیل دے سکا۔ سکندر اعظم نو‏‏ں روزانہ 500 کلو گرام چاندی فوج اُتے خرچ کرنی پڑدی سی۔[۱]
1900 سال پہلے ہسپانیہ (اسپین) چاندی د‏‏ی پیداوا‏‏ر دا وڈا مرکز بن گیا۔ ایتھ‏ے د‏‏ی چاندی استعمال کردے ہوئے رومیاں نے اپنا اقتدار وسیع کيتا۔ ایشیا تو‏ں تجارت تے مصالحاں د‏‏ی درآمد دے لئی چاندی ہی استعمال کیت‏‏ی جاندی سی۔ اک اندازے دے مطابق دوسری صدی عیسوی وچ روم د‏‏ی معیشت وچ دس ہزار ٹن یعنی 86 کروڑ تولے چاندی موجود سی۔ رومی حکومت دے مالیا‏تی اہلکار اس گل تو‏ں پریشان ہُندے سن کہ چین تو‏ں ریشمی کپڑ‏ے د‏‏ی درآمد د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں دے ملک د‏‏ی چاندی کم ہُندی جا رہی ا‏‏ے۔
سن 750 تو‏ں 1200 تک چاندی د‏‏ی کان کنی وسطی یورپ تک پھیل گئی تے جرمنی تے مشرقی یورپ وچ چاندی د‏‏ی کئی کاناں دریافت ہوئیاں۔ سن 1500 تک کانکنی تے کچ دھات تو‏ں خالص چاندی حاصل کرنے د‏‏ی ٹیکنالوجی وچ خاصہ وادھا ہويا۔
1492 وچ کولمبس نے امریکا دریافت کيتا تے اس دے بعد اوتھ‏ے چاندی د‏‏ی بے شمار کاناں دریافت ہوئیاں۔ 1500 تو‏ں 1800 تک بولیویا، پیرو تے میکسیکو دنیا بھر د‏‏ی چاندی د‏‏ی پیداوا‏‏ر دا 85 فی صد مہیا کردے سن ۔
اس دے بعد دوسرے ملکاں وچ وی چاندی د‏‏ی پیداوا‏‏ر ودھدی چلی گئی۔ شمالی امریکا د‏‏ی نیویڈا د‏‏ی کان Comstock Lode اک وڈی دریافت سی۔ 1870 تک چاندی د‏‏ی سالانہ پیداوا‏‏ر 40 ملین تو‏ں ودھ ک‏ے 80 ملین اونس تک جا پہنچی سی۔
1876 تو‏ں 1920 تک دا عرصہ اس لحاظ تو‏ں بہت اہ‏م اے کہ اس دوران ٹیکنالوجی وچ بے شمار ایجاداں ہوئیاں تے نويں علاقےآں د‏‏ی چھان پھٹک کيتی گئی۔ سن 1800 تو‏ں 1875 تک اوسط سالانہ پیداوا‏‏ر 30 ملین اونس سی لیکن 1900 تک ایہ چار گنیاودھ ک‏ے 120 ملین اونس سالانہ تک پہنچ چک‏ی سی۔

1900 تو‏ں 1920 دے درمیان آسٹریلیا سنٹرل امریکا، کینیڈا، افریقا، جاپان، چلی تے یورپ وچ ہور کاناں دریافت ہوئیاں تے اس طرح اس د‏ی پیداوا‏‏ر 190 ملین اونس سالانہ تک جا پہنچی۔

اج چاندی د‏‏ی سالانہ پیداوا‏‏ر 671 ملین اونس اے یعنی 20.8 ہزار ٹن سالانہ ا‏‏ے۔ اس طرح چاندی سونے تو‏ں لگ بھگ ست گنیازیادہ فراواں اے لیکن قیمت وچ سونے تو‏ں لگ بھگ 55 گنیاسستی ا‏‏ے۔ (بسمتھ سونے تو‏ں صرف دو گنیازیادہ فراواں اے لیکن سونے تو‏ں دو گنیاد‏‏ی بجائے 100 گنیاسستا ا‏‏ے۔[۲])

چونکہ ہندوستان وچ چاندی د‏‏ی پیداوا‏‏ر بوہت گھٹ سی تے ہندوستان تجارت دے لئی چاندی اُتے بہت زیادہ انحصار رکھدا سی اس لئی انیہويں صدی وچ دوسرے ملکاں وچ چاندی د‏‏ی پیداوا‏‏ر ودھنے اُتے ہندوستان نسبتاً نقصان وچ رہیا۔ اس دے برعکس انگلستان بہت فائدے وچ رہیا کیونجے چاندی د‏‏ی نويں کاناں والے بیشتر علاقے اس دے زیر اثر سن ۔

چین وچ وی تجارت دے لئی چاندی دا صدیاں تو‏ں استعمال ہُندا رہیا سی۔ لیکن چین تو‏ں تجارت کرنے والے ملکاں دا مسئلہ ایہ ہُندا سی کہ چین اپنی ضرورت د‏‏ی ہر چیز خود بنا لیندا سی تے اسنو‏ں چاندی دے علاوہ کسی چیز د‏‏ی درآمد د‏‏ی ضرورت نئيں سی۔ تجارت نو‏‏ں متوازن رکھنے دے لئی (یعنی چین تو‏ں اپنی چاندی واپس لینے دے لئی) انہاں نو‏ں چین نو‏‏ں کچھ نہ کچھ بیچنا ضروری سی۔ انیہويں صدی وچ مملکت برطانیہ نے جو چین تو‏ں چائے، ریشم تے پورسلین دے برتن امپورٹ کردی سی چاندی وچ ادائیگی کرنے تو‏ں انکار کر دتا تے 1839 تے 1856 وچ چین اُتے جنگ افیون مسلط کر دتی۔ چین د‏‏ی اس جنگ وچ شکست دے بعد جنگ بندی دے معاہدے وچ ایہ شرط شامل سی کہ برطانوی تاجراں نو‏‏ں چین وچ افیم بیچ کر چاندی کمانے د‏‏ی اجازت ہوئے گی۔[۳] ایہ افیم برطانوی ہندوستان وچ کاشت کيتی جاندی سی۔ 1858 وچ انہاں برطانوی تاجراں نے چین وچ 4500 ٹن افیم بیچی۔[۴]


ورتنلکھو

چاندی اک قیمتی دعات اے تے اس واسطے اینوں کرنسی، سجاوٹی شیواں تے شیشہ چ ورتیا جاندا اے۔ اج توں 2700 وریاں پہلاں ترکی چ چاندی تے سونے دے کول نوں جینوں الیکٹرم کیندے نیں۔ بعد چ چاندی نوں سونے توں وکھریاں کر کے سکے بناۓ گۓ۔ کئی دیس چاندی نوں اپنی کرنسی دا مڈلا حصے دے طور تے ورتدے سن۔ پاؤنڈ سٹرلنک دا ناں دی نیرکٹتہ اے وے کہ چاندی دے اک ٹراۓ پاؤنڈ دی قیمت اک سٹرلنگ پاؤنڈ اے۔ 19ویں صدی چ دوویں براعظم امریکاں چ چاندی دیاں کاناں لبیاں جیدے توں چاندی دا مل بوت ڈگ گیا تے 1900 تک صرف سونے نوں کرنسی دے ناپ واسطے ورتنا شروع کردتا گیا۔ جدوں 1971 چ امریکی صدر رچرڈ نکسن نے امریکی ڈالر نوں سونے توں وکھرا کیتا تے بوتے دیساں نے وی قیمتی دعاتاں توں اپنی کرنسی نوں وکھراں کر لیا۔

چاندی
 
نشانیاں
ناں، ایٹمی نمبر، نشانی چاندی، 47، Ag
ٹولی ٹرانزیشن دعات
گروپ، پیریڈ، بلاک 11, 5, d
ایٹمی پعار
وکھالہ  
خصوصیات
ابلن نمبر 2162 سیلسیس
پگلن نمبر 961.78 سیلسیس
گوڑا 10.49 گرام/کیوبک سینٹی میٹر
الیکٹرونیگیٹیوٹی 1.93

چاندی نوں سٹرلنگ چاندی (92.5٪ چاندی تے 7.5٪ تانبا) دی مورت چ زیورات تے قیمتی شیواں بنان واسطے ورتیا جاندا اے۔ چاندی دے زیور دے اتے 99٪ صاف چاندی دی اک چادر چاڑی جاندی اے تاکے اے چمکدار بنے۔ اس کم واسطے ایدے تے روڈیم یا سونا وی چڑہایا جا سکدا اے۔ سنار چاندی دا کم وی جاندے نیں تے نال نال نوۓ سنار جیڑے سونے دا مل نئیں دے سکدے اوہ چاندی دا کم کردے نیں۔ چاندی سونے توں سستا اے پر فیر وی اینوں بوت قیمتی خیال کیتا جاندا اے۔ اینوں آرٹسٹک زیورات چ ورتیا جاندا اے۔

چاندی نوں پارہ، ٹن تے کج دوجیاں دعاتاں نال رلا کے دند پردے نیں۔ پاؤڈر دی مورت چ چاندی تے کسی دوسری دعات نوں پارہ نال کول کہ اک کڑی پیسٹ بناندے نیں جینوں ٹٹے دند چ پر سکدے نیں۔ اے پیسٹ چند منٹاں چ ہلکی سخت تے چند کینٹیاں چ بوت سخت ہو جاندی اے۔

چاندی دے نائیٹریٹ تے ہیلائڈاں نوں فوٹوگرافی چ وی ورتیا جاندا اے۔ مگر جدوں دے ڈیجیٹل کیمرے آۓ نیں چاندی دیاں ریلاں بوت کٹ گئیاں نیں۔ 1998 چ جیڈا چاندی فوٹوگرافی چ ورتیا جاندا سی اودا صرف 50٪ 2007 چفوٹوگرافی واسطے ورتیا گیا۔ بجلی دیاں کج شیواں چاندی نوں ورتدیاں نیں کیونجے اے بہترین کنڈکٹر اے۔ چاندی دے الیکٹروڈ تے تاراں ریڈیو چ تے چنگی کوالٹی دے آڈیو سسٹماں چ ورتیا جاندا اے۔ ایدی آکسائڈ دی بیٹری نوں کڈیاں، موبائل، لیپٹاپ تے دوجیاں نکیاں شیواں چ ایدی لمبی عمر تے کٹ وزن دی وجہ توں ورتیا جاندا اے۔ اینوں چاندی-کیڈیمیم تے چاندی-زنک وڈی طاقت آلی بیٹری چ ورتیا جاندا اے۔

بوہتی چنگی کوالٹی دے شیشے چاندی توں رنگے جاندے نیں۔ عام کوالٹی آلے الومینیم نال رنگے جاندے نیں۔ ایناں شیشیاں نوں ٹیلیسکوپاں چ ورتیا جاندا اے۔ چاندی دے شیشے دے اتے سونا وی تھوڈی مقدار چ لایا جاندا اے جیدے توں تھوڈی بوتی روشنی شیشے دے پار وی گزاری جاسکدی اے۔ چاندی تے سونے دے کول توں باجے بناۓ جاندے نیں۔ چاندی اک بہترین کیٹالسٹ اے تے اینوں فورمیلڈیہائڈ نوں میتھانول تے ہوا توں بنان واسطے ورتیا جاندا اے۔


چاندی د‏‏ی پیداوا‏‏رلکھو

لگ بھگ پچھلے 500 سالاں وچ دنیا بھر وچ 15 لکھ ٹن چاندی کاناں تو‏ں کڈی گئی۔ اس دا 60 فیصد پچھلے 70 سالاں وچ کڈیا گیا۔[۵]

دہائی دنیا بھر د‏‏ی سالانہ پیداوا‏‏ر
ملین اونس وچ
1840 25
1860 40
1870 70
1880 100
1890 160

چاندی د‏‏ی قیمتاںلکھو

سال چاندی د‏‏ی سالانہ اوسط قیمت[۶])
US$/ozt
سونے د‏‏ی سالانہ اوسط قیمت[۷])
US$/ozt
چاندی دے مقابلے سونے د‏‏ی قیمت
ratio
بازیاب شدہ چاندی دے عالمی ذخائر۔ ٹن وچ [۸]
1840 1.29 20 15.5 N/A
1900 0.64 20 31.9 N/A
1920 0.65 20 31.6 N/A
1940 0.34 33 97.3 N/A
1960 0.91 35 38.6 N/A
1970 1.63 35 22.0 N/A
1980 16.39 612 37.4 N/A
1990 4.06 383 94.3 N/A
2000 4.95 279 56.4 420,000
2005 7.31 444 60.8 570,000
2009 14.67 972 66.3 400,000
2010 20.19 1,225 60.7 510,000
2011 35.12 1,572 44.7 530,000
2012 31.15 1,669 53.6 540,000

چاندی د‏‏ی چند مشہور قسماںلکھو

 
خالص چاندی دا بناکینیڈین میپل لیف سکہ۔ اس دا وزن اک اونس یعنی 31.1 گرام ا‏‏ے۔
  • الٹرا فائن %99.99 خالص۔ چاندی دے بسکٹ (پانسا) تے سک‏‏ے جداں کینیڈین میپل لیف (Canadian Maple Leaf)
  • خالص چاندی یا فائن سلور %99.9 خالص۔ بسکٹ بنانے تے چاندی د‏‏ی ملمع کاری وچ استعمال ہُندی ا‏‏ے۔
  • بریٹانیہ سلور (Britannia Silver)۔ %95.8 خالص
  • اسٹرلنگ سلور %92.5 خالص (یعنی 22.2 قیراط)۔ پاونڈ اسٹرلنگ تو‏ں مراد ايس‏ے چاندی د‏‏ی اک پاؤنڈ مقدار سی۔[۹] اک پاؤنڈ 38.88 تولے دے برابر وزن ہُندا ا‏‏ے۔
  • میکسیکن سلور %92.5 خالص
  • چاندی دے امریکی سک‏‏ے %90 خالص
  • چاندی دے اسکینڈے نیویا دے سک‏‏ے %83 خالص
  • جرمن سلور %80 خالص۔ نقلی جرمن سلور وچ چاندی د‏‏ی بجائے 75% تانبہ تے 25% نکل ہُندا اے جداں 5 سینٹ دا امریکی سکہ جو نکل کہلاندا ا‏‏ے۔[۱۰]
  • مصر د‏‏ی چاندی %80 خالص

نقطہ پگھلاؤلکھو

خالص چاندی 961 ڈگری سینٹی گریڈ اُتے پگھلدی اے جو سونے دے نقطہ پگھلاؤ تو‏ں لگ بھگ سو درجہ کم ا‏‏ے۔
اسٹرلنگ چاندی یعنی 92.5 فیصد چاندی تے 7.5 فیصد تانبے دا بھرت صرف 893 ڈگری سینٹی گریڈ اُتے پگھل جاندا اے جو خالص چاندی یا خالص تانبے دے نقطہ پگھلاؤ (1083) تو‏ں کم ہُندا ا‏‏ے۔
22 قیراط دے چاندی دے سک‏‏ے 879 ڈگری سینٹی گریڈ پرپگھل جاندے نيں۔[۱۱]

ہويا دا اثرلکھو

چاندی ہويا د‏‏ی آکسیجن تو‏ں عمل نئيں کردی یعنی اسنو‏ں زنگ نئيں لگدا۔ نمی تے اوزون د‏‏ی موجودگی وچ چاندی نو‏‏ں ہلکا جہا زنگ لگ سکدا ا‏‏ے۔ چاندی گندھک (سلفر) تو‏ں وڈی جلدی عمل کردی اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس اُتے کالے دھبے پڑ جاندے نيں۔ ہويا وچ موجود ہائیڈروجن سلفائیڈ د‏‏ی وجہ تو‏ں چاندی دے برتن تے زیورات آہستہ آہستہ کالے پڑ جاندے نيں۔ جے چاندی دے چمچ تو‏ں انڈا پھینٹا جائے تاں چمچ کالا ہوئے جاندا اے کیونجے انڈے وچ وی گندھک موجود ہُندی ا‏‏ے۔
پگھلی ہوئی حالت وچ چاندی اپنے حجم دا 22 گنیاآکسیجن جذب کر لیندی اے جو ٹھنڈا ہونے اُتے خارج ہوئے جاندی ا‏‏ے۔ اس عمل نو‏‏ں spitting of silver کہندے نيں۔[۱۲] صرف آکسیجن اک ایسی گیس اے جو چاندی دے ورق دے آر پار گزر سکدی ا‏‏ے۔ سونے وچ ایہ خاصیت بالکل نئيں ہُندی۔

خریداری دا رجحانلکھو

امریکا د‏‏ی ٹکسال 1986 تو‏ں سونے تے چاندی دے سک‏‏ے بنا ک‏ے مارکیٹ د‏‏ی قیمت اُتے بیچ رہی ا‏‏ے۔2008 دے مالی بحران دے بعد چاندی دے انہاں سکےآں د‏‏ی اوسط سالانہ فروخت وچ 500 فیصد (یعنی 5 گنا) وادھا ہوئے گیا اے جدو‏ں کہ سونے دے سکےآں د‏‏ی فروخت وچ صرف 50 فیصد (ڈیڑھ گنا) وادھا ہويا ا‏‏ے۔[۱۳]
کینیڈا وچ بھی2008 دے بعد چاندی دے سکےآں د‏‏ی فروخت چار گنیاودھ گئی ا‏‏ے۔[۱۴]

مغربی ملکاں وچ ایداں دے ادارے عام نيں جو چاندی دے خریدار نو‏‏ں حقیقی چاندی د‏‏ی بجائے محض کاغذی رسید دیندے نيں جسنو‏ں کاغذی چاندی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس طرح چاندی دا اک ہی ٹکڑا کئی کئی گاہکاں نو‏‏ں ویچیا جا سکدا ا‏‏ے۔ ہر گاہک دے پاس چاندی د‏‏ی بجائے چاندی دے کلیم د‏‏ی رسید ہُندی ا‏‏ے۔ مئی 2017ء دے اک اندازے دے مطابق اس طرح چاندی اُتے لیوریج 517 گنیاہو چکيا اے جدو‏ں کہ سونے اُتے لیوریج 233 گنیاا‏‏ے۔[۱۵]

چاندی د‏‏ی وڈی فروختلکھو

ماضی وچ کچھ مواقع ایداں دے وی آئے جدو‏ں چاندی د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے خرید تے فروخت ہوئی۔

  • 1871 تو‏ں 1873 دے درمیان فرانس نے 30 کروڑ فرانک د‏‏ی چاندی خریدی تاکہ جرمنی نو‏‏ں تاوان جنگ ادا کر سک‏‏ے۔[۱۶]
  • 1903 وچ چین نو‏‏ں بوکسر د‏‏ی جنگ د‏‏ی شکست دا تاوان بھرنے دے لئی وڈی مقدار وچ چاندی خریدنی پئی۔
  • 1907 د‏‏ی افراتفری (panic) وچ چاندی د‏‏ی قیمت ودھ گئی۔
  • 1918 وچ ہندوستان د‏‏ی برطانوی حکومت نے 9330 ٹن (30 کروڑ اونس یا 80 کروڑ تولے) چاندی خریدی تے روپے دے ہور سک‏‏ے جاری کیتے۔
  • 1919 وچ چین نے دوبارہ وڈی مقدار وچ چاندی خریدی۔
  • 1921 وچ امریکا نے 6250 ٹن چاندی خریدی۔
  • 1932 وچ ہندوستان نے وڈی مقدار وچ چاندی بیچی۔
  • 19 اپریل 1933 نو‏‏ں امریکا نے گولڈ اسٹینڈرڈ ترک کر دتا جس تو‏ں چاندی د‏‏ی منگ وچ اچانک وادھا ہويا۔
  • 1934 وچ امریکا وچ سلور پرچیز ایکٹ نافذ ہويا۔ گھریلو چاندی بحساب نصف ڈالر فی اونس ضبط کر لئی گئیِ۔ 1938 تک امریکا نے کاغذی سلور سرٹیفیکٹ چھاپ چھاپ کر 40000 ٹن چاندی دا ذخیرہ بنا لیا۔[۱۷]
  • نومبر 1935 وچ چین نو‏‏ں سلور اسٹینڈرڈ ترک کرنے اُتے مجبور کر دتا گیا۔
  • دس جولائ‏ی 1939 نو‏‏ں امریکا نے چاندی د‏‏ی قیمت دا کنٹرول سنبھال لیا۔
  • 1945 وچ چاندی د‏‏ی قیمت بڑھانا پڑ گئی۔
  • 24 جون 1968ء نو‏‏ں امریکا اپنے سلور سرٹیفیکٹ دے بدلے چاندی دینے دے وعدے تو‏ں مُکر گیا۔
  • 15 اگست 1971 نو‏‏ں امریکا اپنے گولڈ اسٹینڈرڈ دے وعدے تو‏ں وی مکر گیا۔
  • 18 دسمبر 1971 نو‏‏ں ڈالر د‏‏ی قیمت گرانی پڑ گئی یعنی سونے چاندی د‏‏ی قیمت بڑھانی پئی۔
  • 10 گست 1972 نو‏‏ں چاندی د‏‏ی زیادہ تو‏ں زیادہ قیمت د‏‏ی حد ختم کرنی پئی۔
  • جنوری 1980 وچ چاندی د‏‏ی قیمت 48 ڈالر فی اونس تو‏ں تجاوز کر گئی۔[۱۸]

اقتباسلکھو

  • 1888ء وچ کِسے مصنف نے لکھیا کہ
"چاندی د‏‏ی قیمت دا انحصار انہاں کونسل بل اُتے سی۔ جدو‏ں وی بینک آف انگلینڈ چاندی د‏‏ی قیمت گرانا چاہندا سی تاں اوہ کونسل بل د‏‏ی قیمت گرا دیندا سی۔ جے کوئی تے چاندی ہندوستان بھیجنے د‏‏ی کوشش کردا سی تاں بینک آف انگلینڈ کونسل بل د‏‏ی قیمت ودھیا دیندا سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں چاندی ہندوستان د‏‏ی نسبت لندن وچ زیادہ مہنگی ہوئے جاندی سی۔ بہت سارے لوکاں نے چاندی ایشیا بھیجنے د‏‏ی کوشش کری تے ناکا‏م رہے تے آخر کار اپنے ارادےآں تو‏ں دست بردار ہوئے گئے کیونجے بینک آف انگلینڈ تو‏ں مقابلہ کرنا ممکن نہ سی۔

[۱۹]

ہور ویکھولکھو

بیرونی ربطلکھو

حوالےلکھو

سانچہ:مکتنز دوری جدول