پہلا صفہ کھولو


سانچہ:ص.م/سطر مختلط
اناطولیا
Reservoir-in-Taurus-Mountains.jpg 

متناسقات [1] [2]
رقبہ (كم²)
حکومت
ملک Flag of Turkey.svg ترکی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country (P17) ویکی ڈیٹا پر
اناطولیا is located in Earth
اناطولیا
اناطولیا (Earth)
جزیرہ نما اناطولیہ دا خلائی منظر

اناطولیا لہندے ایشیا دا اک جزیرے ورگا ا‏‏ے ۔ ترک باشندے ایہنو‏ں اناضول یا اناضولو (ترک: Anadolu) کہندے نيں ۔[3] ترکی دا بیشتر حصہ اسی جزیرہ نما اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اناطولیہ نو‏‏ں لاطینی ناں ایشیائے کوچک (انگریزی: Asia minor) تو‏ں وی پکاریا جاندا ا‏‏ے۔

Turkey topo.jpg

اناطولیا لہندے ایشیا دا اک جزیرے ورگا تھاں اے جیہدے تے ترکی دیس دا چوکھا سارا انگ وسدا اے ۔ اناطولیا یونانی بولی دا شبد اے جیہدا مطلب اے "چڑھدا" یا "چڑھدے پاسے دا"۔ یونانی وچ جغرافیۓ دی بولی وچ ایہنوں نکا ایشیاء وی کہندے نیں۔ اناطولیا دے اتر چ کالا سمندر ، دکھن چ رومی سمندر ، لیندے چ ایجی سمندر تے چڑھدے ول ایشیا تے یورپ نیں۔ جگ دی تریخ چ اس تھاں اچیچی پدھر تے اے، تے ایہہ یونانی ، رومی، کرد، بازنطینی ،سلجوق تے ترک لوکاں دا دیس رہیا اے۔

ناںلکھو

ایہ اصطلاح یونانی لفظ Aνατολή (اناطولے) یا Ανατολία (اناطولیا) تو‏ں نکلی اے جیہدا مطلب طلوع آفتاب یا مشرق ا‏‏ے ۔

جغرافیالکھو

 
The location of ترکی (within the rectangle) in reference to the یورپ۔ Anatolia roughly corresponds to the ایشیاn part of Turkey
 
1907 map of Asia Minor, showing the local ancient kingdoms. The map includes the ایجیئن جزیرے and the island of قبرص to Anatolia's continental shelf۔سانچہ:Dubious

عمومن اناطولیا دا علاقہ خلیج اسکندرون تو‏ں تا حد نظر بحر اسود تک منیا جاندا ا‏‏ے۔[4] جدید میریم ویبسٹر لغت وچ اناطولیہ د‏‏ی ایہی تعریف لکھی گئی ا‏‏ے۔[5] اس حساب نال اناطولیا مشرق وچ آرمینیائی پٹھار تے دریائے فرات دے جنوب مشرق د‏‏ی طرف مڑ کے بین النہرین وچ داخلے تو‏ں پہلے دا تک علاقہ ا‏‏ے۔[6] جنوب مشرق وچ سوریہ د‏‏ی اورنوٹ گھاٹی تک پھیلا ا‏‏ے۔[6] آرمینیائی قتل عام دے بعد آرمینیا دا ناں بدل ک‏ے جدید ترکی حکومت نے مشرقہ اناطولیہ علاقہ کر دتا۔[7][8] مشرقی اناطولیہ دا بلند ترینپہاڑ سوفان (4058 میٹر) تے ارارات (5123 میٹر) نيں۔[9] دریائے فرات، اراس دریا، کاراسو تے مورات دریا آرمینیا نو‏‏ں کنوبی قفقاز تو‏ں جوڑدے نيں۔[10]

تریخلکھو

اناطولیا وچ انسانی زندگی دا آغاز قدیم سنگی دور وچ ہويا۔[11] جدید سنگی دور وچ اناطولیہ ہند یورپی زباناں دا وطن تحا۔حالانکہ ماہرین لسانیات ہند یورپی زباناں دا جائے تخلیق بحر اسود دے علاقے نو‏‏ں دسدے نيں۔ البتہ ایہ مسلم ہیکہ ہند یورپی زباناں د‏‏ی پہلے د‏‏ی بولی اناطولیائی زبان اناطولیہ وچ 19واں صدی پہلے مسیح تو‏ں ہی بولی جاندی رہی اے تے دونے زباناں دا آپس وچ کچھ تعلق ضرور ا‏‏ے۔ تریخ عالم وچ اس خطے نو‏‏ں کافی اہمیت حاصل اے تے ایہ یونانی، رومی، کرد، بازنطینی، سلجوق تے ترک باشندےآں دا وطن رہیا ا‏‏ے۔ اج ایتھ‏ے دا سب تو‏ں وڈا نسلی گروہ ترک اے گو ایہ ترکاں دا اصلی وطن نئيں بلکہ سلجوق تے عثمانی عہد وچ ایہ ترکاں دا علاقہ بن گیا۔

براعظم ایشیا دے مغربی علاقے دا ناں۔ اسنو‏ں ایشیائی ترکی وی بھی کہندے نيں۔ ایشیائے کوچک وچ زیادہ علاقہ اناطولیا د‏‏ی سطح مرتفع دا ا‏‏ے۔ شمال تے جنوب وچ یونٹک تے طورس دے کوہستان نيں۔ جو مشرق وچ آرمینیا دے پہاڑاں تو‏ں جا ملدے نيں۔ شمال وچ بحیرہ اسود دا سخت پتھریلا ساحل ا‏‏ے۔ جنوبی ساحل وچ وڈی وڈی خلیجاں نيں۔ لیکن مغربی ساحل کافی کٹا پھٹا اے تے اس دے بالمقابل کئی چھوٹے وڈے جزیرے نيں۔ اناطولیہ کاعلاقہ خشک ا‏‏ے ۔ جیہدے وچ کدھرے کدھرے پاݨی د‏‏یاں نمکین جھیلاں نيں، ایتھ‏ے اکثر زلزلے آنودے رہندے نيں ۔ ساحلی علاقے خطا روم د‏‏ی آب و ہو‏‏ا د‏‏ی وجہ تو‏ں سرسبز و شاداب نيں ۔

مورتاںلکھو

حوالےلکھو

  1. سانچہ:قيمة ويكي بيانات/مرجع1
  2. سانچہ:قيمة ويكي بيانات/مرجع1
  3. ترکی وچ احیائے اسلام د‏‏ی موجودہ حالت، دورۂ ترکی دے مشاہدات، از خلیل احمد حامدی، ماہنامہ ترجمان القرآن، فروری 1969ء، صفحہ 352
  4. Philipp Niewohner (17 مارچ 2017). The Archaeology of Byzantine Anatolia: From the End of Late Antiquity until the Coming of the Turks. Oxford University Press, 18–. ISBN 978-0-19-061047-0. 
  5. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے Merriam لئی۔
  6. 6.0 6.1 سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے Mitchell لئی۔
  7. Sahakyan, Lusine (2010). Turkification of the Toponyms in the Ottoman Empire and the Republic of Turkey. Montreal: Arod Books. ISBN 978-0-9699879-7-0. 
  8. (2007) The Armenian genocide cultural and ethical legacies. New Brunswick, N.J.: Transaction Publishers, 3. ISBN 978-1-4128-3592-3. 
  9. Fevzi Özgökçe; Kit Tan; Vladimir Stevanović (2005). "A new subspecies of Silene acaulis (Caryophyllaceae) from East Anatolia, Turkey". Annales Botanici Fennici 42 (2): 143–149. 
  10. Palumbi, Giulio (2011-09-05). "The Chalcolithic of Eastern Anatolia". The Oxford Handbook of Ancient Anatolia 1. doi:10.1093/oxfordhb/9780195376142.013.0009. http://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780195376142.001.0001/oxfordhb-9780195376142-e-9. Retrieved on 6 مئی 2018. 
  11. Stiner, Mary C.; Kuhn, Steven L.; Güleç، Erksin (2013). "Early Upper Paleolithic shell beads at Üçağızlı Cave I (Turkey): Technology and the socioeconomic context of ornament life-histories". Journal of Human Evolution 64 (5): 380–398. doi:10.1016/j.jhevol.2013.01.008. ISSN 0047-2484. PMID 23481346.