بھارت د‏‏ی سبھیاچار، بھارتی سبھیاچار، ہندوستانی سبھیاچار یا ہندوستان د‏‏ی سبھیاچار اک جامع اصطلاح ا‏‏ے۔ اس تو‏ں مراد جنوبی ایشیا دے بر صغیر دے سب تو‏ں وڈے ملک بھارت د‏‏ی رہتل و تمدن، ایتھ‏ے دے مذہب، ایتھ‏ے دے فرقے تے برادریاں تے اس دے نال نال ایتھ‏ے د‏‏ی بے شمار زباناں تے بولیاں۔ چاں کہ بھارت د‏‏ی تریخ ہزاراں سال پرانی اے، اس وجہ اک جغرافیائی خطہ ہو ک‏ے بھارت وچ کافی ننوع دیکھنے وچ آیا ا‏‏ے۔ بھارت د‏‏ی آبادی د‏‏ی غالب اکثریت ہندو مت د‏‏ی پیروکار ا‏‏ے۔ اُتے کوئی اک تعریف کدی دیکھنے وچ نئيں آئی کہ ہندو کون ا‏‏ے۔ آریہ سماج دے کئی لوک بت پرستی نو‏‏ں نئيں مبن ک‏ے وی ہندو ا‏‏ے۔ برہمو سماج دے لوک توحید دا عقیدہ رکھ کر وی ہندو نيں۔ ہندو دھرم دے زیادہ تر لوک کثرت الوہ تے بت پرستی دے قائل نيں، مگر اوہ انہاں لوکاں نو‏‏ں وی اپنے وچ قبول کردے نيں۔ حد ایہ کہ خدا نو‏‏ں نئيں مننے والے ملحد وی ہندو نيں۔[1] بھارت د‏‏ی سبھیاچار زباناں، مذاہب، رقص، موسیقی، فن تعمیر، پکوان تے مختلف تہذیباں، تاریخی جغرافیائی نوعیتاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ بھارت د‏‏ی زباناں، پکوان، موسیقی، رقص، سنیما تے مارشل آرٹ نے دنیا بھر د‏‏ی توجہ اپنی جانب مرکوز د‏‏ی ا‏‏ے۔

ماضی وچ بھارت دے پہلے وریر اعظم جواہر لعل نہرو ملحد سن [2]، 2013–18 تک کرناٹک ریاست دے وزیر اعلیٰ سدارمیا معلنہ طور اُتے ملحد رہے[3]۔ اس وجہ ایتھ‏ے دا دایاں محاذ ہر بھارتی نو‏‏ں ہندو مندا اے لفظ ہندو نو‏‏ں بھارتی دے معنےآں وچ پیش کرنے د‏‏ی کوشش کردا ا‏‏ے۔[4] اُتے اس گل تو‏ں ہر کوئی متفق نئيں ا‏‏ے۔ اس دے باوجود، بھارت اک سیکولر ملک ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے جس طرح منادر جگہ جگہ موجود نيں، اسی طرح مسیتاں، گرجا گھر تے گرودوارے نيں۔ ملک وچ کچھ وقت پہلے ڈاکٹر اے پی جے عبد الکلام صدر جمہوریہ سن جو اک مسلما‏ن سن ۔ اسی طرح گیانی ذیل سنگھ سکھ ہو ک‏ے وی بھارت دے صدر جمہوریہ سن ۔ ڈاکٹر منموہن سنگھ وی سکھ سن تے بھارت وچ دس سال تک وزیر اعظم سن ۔

اسی طرح تو‏ں بھارت وچ کئی زباناں تے بولیاں موجود نيں، مگر ملک وچ وفاقی حکومت کیت‏‏ی سرکاری بولی ہندی نو‏‏ں قرار دینے دے باوجود اسنو‏ں قومی بولی دا درجہ نئيں دے پائے نيں۔ [5] اس د‏ی وجہ غالبًا ایہ اے کہ اسيں بولی تے بولی وچ حد فاصل کِداں قائم کرن، ایہ طے نئيں ا‏‏ے۔ لوک جدید طور اُتے بھوجپوری زبان بولدے نيں جو ہندی زبان تو‏ں کافی مشابہ اے تے دونے بولی دے لوک اک ہی انداز وچ گل کردے نيں، اک دوسرے نو‏‏ں سمجھدے نيں۔ اُتے بھوجپوری لوک اپنی بولی نو‏‏ں ہندی تو‏ں وکھ مننے لگے نيں۔ ایہی حال راجستھانی زبان تے کچھ تے بولیاں دا ا‏‏ے۔ ہندی دے خلاف تو‏ں سب زیادہ احتجاج جنوبی ہند د‏‏ی ریاست تمل ناڈو وچ ہوئے نيں۔[6] اس د‏ی وجہ تو‏ں ریاست دے زیادہ تر مدارس وچ لوک ہندی نئيں پڑھاندے۔ بھارت وچ مرکزی تے ریاستی زباناں دے جھگڑے وی ہوئے نيں۔[7] تے اس دے علاوہ اردو زبان نو‏‏ں اس دا مستحقہ مقام دینے دا مسئلہ ایسا رہیا اے، جس اُتے سیاسی حلقے سنجیدگی تو‏ں کم نئيں کردے۔ [8] فیر وی بھارت اک ہمہ لسانی ملک دے طور عالمی پہچان بنا چکيا ا‏‏ے۔ اس دے کئی بین الاقوامی مطالعے وی ہو چکے نيں۔

مذاہبلکھو

دھرمی ادیان نے بھارت بھارت د‏‏ی سبھیاچار اُتے گہرا اثر ڈالا اے

بھارت وچ جنم لینے والے مذاہب وچ ہندو مت، جین مت، بدھ مت تے سکھ مت نيں۔[9] ایہ تمام مذاہب دھرم، کرم تے اہنسا دے فلسفے اُتے منحصر نيں۔ بھارت دے تمام مذاہب وچ اہنسا دا عنصر غالب رہیا اے تے ایہی عنصر مہاتما گاندھي نے برطانوی راج دے خلاف جنگ آزادی وچ انپایا سی ۔ بیرونی مذاہب وچ ابراہیمی مذاہب جداں یہودیت، مسیحیت تے اسلام وی بھارت وچ موجود نيں۔[10] انہاں دے علاوہ زرتشتیت[11][12] تے بہائیت وی ایتھ‏ے پائے جاندے نيں تے دونے دا اسلام تو‏ں گہرا تعلق ا‏‏ے۔[13][14][15][16][17][18][19]

تہوارلکھو

 
رنگولی artwork is usually made during دیوالی or Tihar، اونم، Pongal and other Hindu festivals in the Indian subcontinent.

بھارت اک کثیر ثقافتی ملک اے جتھ‏ے متعدد مذاہب دے مننے والے مختلف زباناں بولدے نيں تے اپنے اپنے وکھ وکھ تہوار منا‏ندے نيں۔ بھارت وچ کل تن سرکاری تعطیلات نيں؛ یوم آزادی بھارت، یوم جمہوریہ بھارت تے گاندھی جیندی تے ایہ تِناں ملک بھر وچ وڈے جوش و خروش دے نال منائے جاندے نيں۔ مشہور مذہبی تہواراں وچ نوراتری، کرشن جنم اشٹمی، دیوالی، مہا شیوراتری، گنیش چترتھی، درگا پوجا، ہولی، Rath Yatra، اوگادی، اونم، وسنت پنچمی، رکشا بندھن تے درگا پوجا۔ بہت اہ‏م نيں۔

حوالےلکھو

  1. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے John Keay 2011 لئی۔
  2. The Chacha Nehru we hardly know! - IN SCHOOL – The Hindu
  3. Atheist Siddaramaiah and God's changing role in politics – Rediff.com India News
  4. All Indians are Hindus, says RSS chief – NATIONAL – The Hindu
  5. Nearly 60% of Indians speak a language other than Hindi | India News – Times of India
  6. https://thewire.in/politics/tamil-nadu-anti-hindi-protests
  7. Marathi-Hindi Row Turns Ugly in Mumbai, Hawkers Thrash MNS Workers – News18
  8. https://www.mainstreamweekly.net/article1094.html
  9. Adams, C. J.، Classification of religions: Geographical، دائرۃ المعارف بریٹانیکا، 2007. Accessed: 15 جولائ‏ی 2010
  10. Bauman, Chad M. (2016). "Faith and Foreign Policy in India: Legal Ambiguity, Selective Xenophobia, and Anti-minority Violence". The Review of Faith & International Affairs 14 (2): 31–39. doi:10.1080/15570274.2016.1184437. https://digitalcommons.butler.edu/facsch_papers/969. 
  11. Houtsma 1936, p. 100، Volume 2
  12. Stepaniants Marietta, 2002, The Encounter of Zoroastrianism with Islam, journal=Philosophy East and West, volume 52, issue 2, University of Hawai'i Press, page 163.
  13. Affolter, Friedrich W. (2005). "The Specter of Ideological Genocide: The Bahá'ís of Iran". War Crimes, Genocide and Crimes Against Humanity 1 (1): 75–114. http://bahai-library.com/pdf/a/affolter_ideological_genocide.pdf. 
  14. Mottahedeh, Roy, The Mantle of the Prophet : Religion and Politics in Iran، One World, Oxford, 1985, 2000, p.238
  15. Ann K. S. Lambton, 1981, State and government in medieval Islam: an introduction to the study of Islamic political theory: the jurists, Routledge, page 205, سانچہ:آئی ایس بی این۔
  16. Meri Josef W.، Bacharach Jere L.، 2006, Medieval Islamic Civilization: L-Z, index, series: Medieval Islamic Civilization: An Encyclopedia, volume = II, Taylor & Francis, pages 878, سانچہ:آئی ایس بی این
  17. "Under Persian rule". BBC. http://www.bbc.co.uk/religion/religions/zoroastrian/history/persia_1.shtml#h4. Retrieved on 16 دسمبر 2009. 
  18. "Desh Pardesh: The South Asian Presence in Britain"، p. 252, by Roger Ballard
  19. "Situation of Baha'is in Iran". http://news.bahai.org/human-rights/iran/iran-update/international-reaction.html. 
  20. Diwali 2013: Hindu Festival Of Lights Celebrated All Over The World Nadine DeNinno, International Business Times (نومبر 02 2013)
  21. D. Appukuttan Nair (1993). Kathakali, the Art of the Non-worldly. Marg Publications, 47. ISBN 978-81-85026-22-0. 
  22. James G. Lochtefeld 2002, p. 208.
  23. "Nagaland's Hornbill Festival". http://www.uniindia.com/~/nagaland-hornbill-festival-held-international-strongest-and-fittest-men/States/news/1429681.html. Retrieved on 9 دسمبر 2018. 

سانچہ:بھارت وچ زندگی