ذیل سنگھ
(Punjabi وچ: ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ ویکی ڈیٹا اُتے (P1559) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
Giani Zail Singh 1995 stamp of India.jpg 

مناصب
بھارتی پنجاب دے وزیر اعلی   ویکی ڈیٹا اُتے (P39) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
دفتر وچ
۱۷ مارچ ۱۹۷۲  – ۳۰ اپریل ۱۹۷۷ 
وزیر امور داخلہ   ویکی ڈیٹا اُتے (P39) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
دفتر وچ
۱۴ جنوری ۱۹۸۰  – ۲۲ جون ۱۹۸۲ 
Fleche-defaut-droite-gris-32.png  
وینکٹارامن  Fleche-defaut-gauche-gris-32.png
Flag of the President of India (1950–1971).svg بھارت دا صدر (7 )   ویکی ڈیٹا اُتے (P39) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
دفتر وچ
۲۵ جولائی ۱۹۸۲  – ۲۵ جولائی ۱۹۸۷ 
Fleche-defaut-droite-gris-32.png نیلم سنجیوا ریڈی 
وینکٹارامن  Fleche-defaut-gauche-gris-32.png
ناوابستہ ممالک کی تحریک کا جنرل سیکریٹری (9 )   ویکی ڈیٹا اُتے (P39) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
دفتر وچ
۱۲ مارچ ۱۹۸۳  – ۶ ستمبر ۱۹۸۶ 
Fleche-defaut-droite-gris-32.png نیلم سنجیوا ریڈی 
رابرٹ موگابے  Fleche-defaut-gauche-gris-32.png
معلومات شخصیت
جم 5 مئی 1916[۱][۲][۳][۴][۵]  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
وفات 25 دسمبر 1994 (78 سال)[۲][۳][۴][۵]  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
چندی گڑھ  ویکی ڈیٹا اُتے (P20) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
وجہ وفات سڑک حادثہ  ویکی ڈیٹا اُتے (P509) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شہریت Flag of India.svg بھارت (۲۶ جنوری ۱۹۵۰–)
British Raj Red Ensign.svg انونڈئیا ہندستان (–۱۴ اگست ۱۹۴۷)
Flag of India.svg ڈومنین بھارت (۱۵ اگست ۱۹۴۷–۲۶ جنوری ۱۹۵۰)  ویکی ڈیٹا اُتے (P27) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
جماعت انڈین نیشنل کانگرس  ویکی ڈیٹا اُتے (P102) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عملی زندگی
پیشہ سیاست دان  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ ورانہ زبان ہندی[۶]  ویکی ڈیٹا اُتے (P1412) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

گیانی ذیل سنگھ (1994 - 1916) پعارت دے ستویں صدر سی۔ اوہ 1982 توں 1987 تک پعارت دے صدر رۓ۔ گیانی ذیل سنگھ (5 مئی 1916-25 دسمبر 1994) بھارت دے 7ویں صدر سن۔ اوہناں نے صدر توں پہلا پنجاب دے وزیر اعلی بھارت دے وزیر داخلہ ہور وی اچے عہدےآں تے کم کیتا۔ اوہ انڈین نیشنل کانگرس دے سرگرم نیتا رہے۔ اوہناں دا جم 5 مئی 1916 نوں سندھواں ضلع فریدکوٹ چ ہویا۔ اوہناں نے شہید سکھ مشنری کالج شری امرتسر توں شری گورو گرنتھ صاحب دی تعلیم حاصل کیتی سی اس لئی گیانی آکھیا جاندا اے۔


سوجھ وان سیاستدانلکھو

گیانی ذیل سنگھ دے اخلاق بارے کئی گلاں چیتے آئیاں، جنہاں بارے عامَ لوک بہت گھٹّ جاندے ہن۔ گیانی ذیل سنگھ اک سوجھ وان سیاستدان ہی نہیں سن بلکہ اک ملنسار تے نگھے سبھاء دے آدمی سن۔ ایہہ اوہناں دا وڈپن سی کہ اوہ عامَ لوکاں توں لے کے اپنے مخالفاں تک سبھ نال نرمی نال پیش آؤندے سن۔

وزیر اعلیلکھو

اوہناں نے 1972 وچّ پنجاب دے مکھ منتری وجوں اپنا سیاسی سفر شروع کیتا۔ اس سمیں اوہ اپنے اکلوتے پتّ جوگندر سنگھ نوں نال لے کے تخت سری کیس گڑھ صاحب متھا ٹیکن گئے جتھے اوہناں نے اس کولوں وچن لیا کہ اوہ سرکار وچّ کوئی دخل اندازی نہیں کریگا۔ اس توں بعد اوہناں نے رب دا ناں لے کے اپنی ذمہ واری سمبھالی تے سفلتا نال نبھائی۔ اوہناں دی سرکار نے پنجابی صوبے دی ترقی لئی کئی قدم چکے جنہاں وچوں پنڈاں دا سو فیصدی بجلی کرن سبھ توں وڈی کامیابی رہی۔

شہیداں دا سنمانلکھو

گیانی جی نے س. بھگت سنگھ دی ماں نوں ‘پنجاب ماتا’ دے خطاب نال سنمانیا۔ گیانی ذیل سنگھ دے جتناں نال ہی شہید اودھم سنگھ دیاں استھیاں انگلینڈ توں بھارت لیاندیاں گئیاں۔

دھرم وچّ اٹٹّ یقینلکھو

گیانی جی دا سکھ دھرم وچّ اٹٹّ یقین سی۔ اوہناں نے سری گورو گوبند سنگھ دی امر یاد وچّ گورو گوبند سنگھ روڈ بنوایا۔ ایہہ اوہناں دے گورو صاحب ول ستکار دی سکھر ہی سی کہ اس موقعے اوہناں نے ہنجھو بھریاں اکھاں نال کیہا،‘‘ہے سربنسدانی! مینوں معاف کریو کہ پنجاب دی جس دھرتی ’تے تسیں چرن پائے، میں اتھے ہیرے نہیں وچھا سکیا پر تہاڈی چرن چھوہ پراپت اس جگہ ’تے پکی سڑک بناؤن دی اس تچھّ جہی بھیٹ نوں قبول کریو۔’’

آپ ’تے مکمل کنٹروللکھو

گیانی جی دا اپنے آپ ’تے مکمل کنٹرول سی۔ اوہ وڈی توں وڈی گلّ ہون ’تے وی آپا نہیں سی کھونہدے۔ چاہے اوہ ایمرجیسی دا سماں سی جاں ہور کوئی حالات اوہناں دی اقتدار ویلے لوکاں نال کسے طرحاں دی زیادتی دی کوئی گھٹنا نہیں مل سکدی۔

مخالفلکھو

گیانی جی نے اقتدار وچّ ہندے ہوئے کدے وی اپنے مخالفاں خلاف کاروائی کرن بارے نہیں سی سوچیا۔ فریدکوٹ دے مہاراجے ہرندر سنگھ نے اپنے راج ویلے گیانی جی نوں کیساں توں بنھ کے جیپ نال گھڑیسیا اتے ہور انیکاں ودھیکیاں کیتیاں سن پر اوہ وزیر اعلی بنن ’تے مہاراجے دے گھر گئے اتے دھنواد کردیاں کیہا کہ اوہناں دی بدولت ہی اوہ وزیر اعلی نیں۔


  1. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb120673006 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
  2. ۲.۰ ۲.۱ Encyclopædia Britannica Online ID: https://www.britannica.com/biography/Zail-Singh — named as: Zail Singh — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — عنوان : Encyclopædia Britannica
  3. ۳.۰ ۳.۱ Find A Grave memorial ID: https://www.findagrave.com/memorial/15013061 — named as: Giani Zail Singh — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  4. ۴.۰ ۴.۱ Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/singh-giani-zail — named as: Giani Zail Singh — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  5. ۵.۰ ۵.۱ Munzinger person ID: https://www.munzinger.de/search/go/document.jsp?id=00000016735 — named as: Giani Zail Singh — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  6. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb120673006 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License