دکنی جاں دکھنی ((ہندی: दक्खिनी، انگریزی: Dakhini) اردو دی اک اہم بولی اے، جیڑی دکھنی ہندوستان وچ بولی جاندی اے۔ اس بولی اُپر جغرافیائی اعتبار نال ، علاقائی بولیاں دے اثرات نظر آندے نیں۔ جویں، تلنگانہ دی اردو اُپر تیلگو دا تھوڑا اثر ملدا اے۔ ایسے طرحہ مہاراشٹرا اتے مدہیہ پردیشدی اردو اُپر مراٹھی دا، کرناٹک دی اردو اُپر کنڑا دا، تے تمل ناڈو دی اردو اُپر تمل دا۔ لیکن مکمل طور تے دکھنی ہند وچ بولی جان والی دکنی اک خاص انداز دی اردو اے، جس وچ مراٹھی، تیلگو بولیاں دا میل پایا جاندا اے۔

دکنی
چ مقامیجنوبی ہند مہاراشٹر کرناٹک تلنگانہ تامل ناڈو
علاقہجنوبی ایشیا (دکن سطح مرتفع)
بولن والے
11 ملین (2007ء)[1] (date missing)
اردو
سرکاری حثیت
سرکاری بولی
Flag of India.svg بھارت بصورتِ اردو ، Flag of the United Arab Emirates.svg متحدہ عرب امارات
Regulated byقومی کونسل برائے فروغ اردو زبان
بولی کوڈ
ISO 639-3dcc

تریخلکھو

اُردو دا مڈھ اتلے ہند وچ ہویا لیکن اپنے ارتقا دیاں منزلاں اتلے دے علاوہ دکن وج وی طے کیتیاں۔ اتلے ہند وچ تقریباً اک سو وریاں تک فروغ پان دے بعد اُردو دکن دا رُخ کردی اے جتھے اسنوں دکنی کہیا جاندا اے۔ بہ قولِ پروفیسر عبد القادر سروری


دکنی، اُردو دا اوہ روپ ہے جس دی ادبی نشوونما ابتدائی زمانے وچ دکن تے گجرات وچ چودھویں صدی عیسوی دے نصف آخر توں ستارویں صدی دے اواخر دوران وچ ہُوئی

۔

اتلے توں جیڑی بولی دکھن دے ول گئی اس دیاں دو شاخاں ہو گئاں۔ دکن وچ دکنی تے گجرات وچ گُجری۔ محمد بن تغلق نے دولت آباد نوں پایۂ تخت بنایا تے اُردو دی ترقّی تے اشاعت دے امکانات روشن ہوئے۔

جغرافیائی تقسیملکھو

اس بولی نوں بولن آلیاں دی زیادہ تر تعداد دکن وچ اے۔ ریاست مدہیہ پردیش، مہاراشٹر، کرناٹک، آندھرا پردیش، کیرلا تے تمل ناڈو وچ کثیر تعداد وچ بولی جاندی اے۔ کیرلا وچ دکنی جماعت، تمل ناڈو وچ نوایت تے کرناٹک وچ بھٹکلی، وڈے گروہ نیں جو دکنی بولی دا اثاثہ منے جاندے نیں۔

حیدرآبادی اردو وچ مستعمل مخصوص بول/ محاورےلکھو

دکنی اردو دا جیڑا روپ حیدرآباد وچ اے، اس وچ دے چند مخصوص بول اس طرحہ نیں:

شمار بول عام اردو دا بدل
ا ہو ہاں
2 نکّو (وائے مجہول) نہیں، مت!
3 کائکو کیوں
4 پوٹّی لڑکی
5 پوٹّا لڑکا
6 کیا میاں؟ کیا چل رہا ہے (غیر رسمی)
7 کِدھر جا رَے کہاں جا رہے ہیں؟

ہور ویکھولکھو


حوالےلکھو

  1. Mikael Parkvall, "Världens 100 största språk 2007" (The World's 100 Largest Languages in 2007), in Nationalencyklopedin

بیرونی جوڑلکھو

سانچہ:موضوعات اردو