مارٹن بوبر (سانچہ:Lang-he-n؛ سانچہ:Lang-de؛ سانچہ:Lang-yi؛ 8 فروری 1878ء – 13 جون 1965ء) اک آسٹریائی نژاد اسرائیلی یہودی فلسفی سن ۔ اوہ اپنے فلسفۂ گفتگو (philosophy of dialogue) نظریۂ وجودیت د‏‏ی اک شکل جو میں–تو (I–Thou) تے وچ –یہ (I–It) دے تعلق دے درمیان فرق اُتے مرکوز اے، دے لئی مشہور ني‏‏‏‏ں۔ [1] مارٹن بوبر ویانا وچ پیدا ہوئے۔ مارٹن بوبر دا تعلق اک یہودیت اُتے کاربند خاندان تو‏ں سی، مگر انہاں د‏‏ی دلچسپی فلسفہ دے سیکولر مطالعہ وچ سی ايس‏ے لئی انہاں نے یہودی رسوم ترک ک‏‏‏‏ر دتے۔ سنہ 1902ء وچ اوہ ہفتہ وار اخبار ڈائی ویلٹ (جو صیہونی تحریک دا مرکزی عضو سی) دے مدیر بنے، اگرچہ انہاں نے بعد وچ صیہونیت دے تنظیمی کم تو‏ں ہٹ گئے۔ سنہ 1923ء وچ مارٹن بوبر نے وجود اُتے اپنی مشہور انشا Ich und Du (بعد وچ انگریزی وچ I and Thou دے ناں تو‏ں ترجمہ ہويا) لکھی تے سنہ 1925ء وچ انہاں نے عبرانی بائبل دا جرمن زبان وچ ترجمہ کرنا شروع کیتا۔

Martin Buber portrait.jpg
جم February 8, 1878
ویانا، آسٹریا-ہنگری
موت جون 13, 1965(1965-06-13) (عمر 87)
یروشلم، اسرائیل
مذہب

یہودیت

غَیر واضِح مذہب
عہد 20th-century philosophy
علاقہ Western philosophy
مکتب فکر موجودیت
شعبہ عمل
وجودیات، philosophical anthropology
اہ‏م نظریات
Ich-Du (I–Thou) and Ich-Es (I–It)

اُنئيں نوبل انعام برائے ادب دے لئی دس دفعہ نامزد تے نوبل امن انعام دے لئی ست دفعہ نامزد کیتا گیا۔[2]

سوانح حیاتلکھو

مارٹن (عبرانی ناں: מָרְדֳּכַי، مردکائی) بوبر ویانا دے اک راسخ العقیدہ یہودی گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ مارٹن بوبر دا نسب سیدھا سولہويں صدی دے ربی میئر کاٹزینیلینبوگن المعروف مہارام پدوا تو‏ں جا ملدا اے، جنہاں دا دعویٰ سی کہ اوہ آل داؤد تو‏ں ني‏‏‏‏ں۔ کارل مارکس وی انہاں دے قابل ذکر رشتہ دار ني‏‏‏‏ں۔[3] جدو‏ں اوہ تن برس دے سن تاں انہاں دے والدین دا طلاق ہوئے گیا تے لیوؤ وچ انہاں دے دادا جان نے انہاں د‏‏ی پرورش کيتی۔[3] انہاں دے دادا سلیمان بوبر مدراش تے ربیائی ادب دے اک عالم سن ۔ گھر اُتے مارٹن بوبر یدِش تے جرمن زباناں بولدے سن ۔ سنہ 1892ء نو‏‏ں مارٹن بوبر لمبرگ موجودہ لیویو، یوکرین وچ اپنے والد دے گھر وچ واپس آ گئے۔

سنہ 1898ء وچ انہاں نے صیہونی تحریک وچ شمولیت اختیار کيتی۔ سنہ 1899ء وچ جدو‏ں اوہ زیورخ وچ پڑھدے سن تاں انہاں د‏‏ی ملاقات پولا ونکلر تو‏ں ہوئی جو اک ”بویریائی کسان خاندان نال تعلق رکھنے والی زبردست کاتھولک مصنفہ“[4] سی۔ بعد وچ پولا ونکلر د‏‏ی شادی مارٹن تو‏ں ہوئے گئی تے پولا نے بعد وچ یہودیت قبول کر لئی۔[5]

حوالےلکھو

  1. "Buber", Island of freedom .
  2. "Nomination Database". http://web.archive.org/web/20181226043536/https://www.nobelprize.org/nomination/redirector/?redir=archive/show_people.php&id=1421. 
  3. 3.0 3.1 Rosenstein, Neil (1990), The Unbroken Chain: Biographical Sketches and Genealogy of Illustrious Jewish Families from the 15th–20th Century 1, 2 (revised ed.), New York: CIS, ISBN 0-9610578-4-X .
  4. The Pity of It All: A History of Jews in Germany 1743–1933. P. 238. (2002) ISBN 0-8050-5964-4
  5. "The Existential Primer". Tameri. http://web.archive.org/web/20181226043539/http://www.tameri.com/csw/exist/buber.shtml. Retrieved on 28 اگست 2011.