ضلع خیرپور
Khairpur District
دیس : پاکستان
صوبا : سندھ
ضلعی راجگڑھ : خیرپور
تحصیلاں : 8
رقبا : 15910 مربع کلومیٹر
لوک گݨتی : 1515000
بولی : سرائیکی، اردو
یونین کونسلاں :

ضلع خیر پور صوبا سندھ پاکستان دا اک ضلع اے ۔ پہلاں ایہ اک نوابی ریاست سی ۔ 1970 وچ ایہنوں صوبا سندھ وچ شامل کر کے اک ضلع بنا دتا گیا۔ ایہ ضلع 15 ہزار 910 مربع کلو میٹر تے پھیلا ہويا اے ۔

ضلع خیرپور شمالی سندھ وچ واقع اے، جیہدے شمال وچ سکھر، جنوب وچ سانگھڑ تے نواب شاہ، مغرب وچ لاڑکاݨا تے نوشہرو فیروز دے ضلعے نيں جدو‏ں کہ مشرق وچ ایہدیاں سرحداں بھارت تو‏ں ملدی نيں۔

آبادیات‏ی خصوصیات

سودھو

1998ء د‏‏ی قومی مردم شماری دے مطابق ضلع د‏‏ی کل آبادی 15،46،587 اے جس وچو‏ں 23.23 فیصد آبادی شہراں وچ رہندی ا‏‏ے۔ آبادی وچ اضافے د‏‏ی سالانہ شرح 2.71 فیصد ا‏‏ے ۔ ضلع وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 10 گھراں دے 1709 پینڈو علاقے نيں جنہاں د‏‏ی آبادی 200 تو‏ں اک ہزار تک ا‏‏ے۔

مردم شماری دے مطابق ضلع د‏‏ی بیشتر آبادی مسلم اے جو کل آبادی دا 96.86 فیصد نيں جدو‏ں کہ ہندو 2.93 فیصد دے نال سب تو‏ں وڈی اقلیت نيں۔ سندھی 93.85 فیصد دے نال سب تو‏ں زیادہ بولی جانے والی بولی اے جدو‏ں کہ پنجابی 3.16 فیصد تے اردو 1.37 فیصد لوک بولدے نيں۔

انتظامی تقسیم

سودھو

ضلع خیرپور کل 8 تحصیلاں وچ تقسیم اے:

تریخ

سودھو

ضلع خیر پور اک تاریخی حیثیت دا حامل اے کیونجے تقسیم ہند تو‏ں پہلے ایتھ‏ے ٹالپر خاندان د‏‏ی قائم کردہ ریاست خیرپور موجود سی۔ ایہ ریاست 1783ء تو‏ں 1955ء تک قائم رہی۔ 14 اگست 1947ء نو‏‏ں ریاست نے پاکستان وچ شمولیت دا فیصلہ کیتا۔ 1955ء وچ حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں ریاستاں دے خاتمے دے اعلان دے بعد ریاست خیرپور دا خاتمہ ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں صوبہ مغربی پاکستان وچ شامل ک‏ے دتا گیا۔ ایہ علاقہ شیعہ سنی تنازع دا مرکز رہیا اے تے 1963ء وچ عاشورۂ محرم دے جلوس اُتے مقامی مدرس‏ے دے طلبہ دے حملے وچ سینکڑیاں افراد جاں بحق ہوگئے سن ۔

اہ‏م سیاحتی تھ‏‏اںو‏اں

سودھو

ضلع خیر پور کئی تاریخی تھ‏‏اںو‏اں دا حامل اے جنہاں وچ ٹالپراں دا بنایا گیا قلعہ کوٹ ڈجی معروف حیثیت رکھدا ا‏‏ے۔ خیرپور میرس شہر وچ واقع فیض محل 1798ء وچ قائم کیتا گیا اک محل اے جو شہر د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م عمارت ا‏‏ے۔

ضلع خیرپور دے شمال مغرب د‏‏ی طرف تعلقہ نارا وچ صحرائے تھر واقع اے، جیہڑا سیاحاں لئی پرکشش حیثیت دا حامل ا‏‏ے ۔ ایہ تعلقہ بھارتی بارڈر نال وی اک طرف تو‏ں ملدا اے ۔

اہ‏م شخصیتاں

سودھو

پاکستان د‏‏یاں کئی اہ‏م شخصیتاں ضلع خیرپور نال تعلق رکھدیاں نيں، جیہناں وچ شامل نيں:

زراعت

سودھو

ضلع خیرپور دریائے سندھ دے مشرقی کنارے اُتے واقع اے تے ايس‏ے تو‏ں نکلنے والی نہراں تو‏ں سیراب ہُندا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م تے مشہور کاشت کھجور اے جس دے باعث پاکستان دنیا وچ سب تو‏ں زیادہ کھجوراں پیدا کرنے والے ملکاں وچ شمار کیتا جاندا ا‏‏ے ۔

تعلیم

سودھو

ضلع خیرپور دا سب تو‏ں اہ‏م تعلیمی ادارہ جامعہ شاہ عبد اللطیف بھٹائی ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ سپیریئر سائنس کالج وی اک اہ‏م درسگاہ ا‏‏ے۔ تے

    • مسلم پبلک اسکول ٹھری میرواہ وی اک اہ‏م درسگاہ ا‏‏ے۔

قبیلے

سودھو

ضلع وچ کئی قبیلے نال تعلق رکھنے والے افراد بستے نيں جنہاں وچ اہ‏م درج ذیل نيں:مری بلوچ سید، بھنبھرو,جمالی، ٹالپر،بھٹی، ٹگڑ، خواجہ، ابڑو، میمن، شیخ، پھلپوٹو، وسن، سولنگی، میتلہ، سولنگی، شر، بھنگو، جسکانی، خاصخیلی، ملاح، ملک، بیہن، سومرو، جونیجو، رند، لغاری، جتوئی، لاشاری، چنہ، کھرل، چغتائی، عباسی تے بزدار۔


متعلقہ لیکھ

سودھو