زہرا نگاہ (پیدائش: 14 مئی، 1937ء) پاکستان نال تعلق رکھنے و الی اردو زبان د‏‏ی زندہ نامور شاعرہ نيں۔

Nuvola apps ksig.png
زہرا نگاہ
جمفاطمہ زہرہ
مئی 14, 1937(1937-05-14) ‏(عمر: ۸۴ سال)
حیدرآباد، دکن، برطانوی ہندوستان
قلمی ناںزہرا نگاہ
کم کِتہشاعرہ
بولیاردو
نسلمہاجر قوم
شہریتپاکستان دا جھنڈاپاکستانی
صنفغزل، نظم
وڈے کمشام دا پہلا تارا
ورق
وڈے اعزازصدارتی تمغا برائے حسن کارکردگی

حالات زندگیلکھو

محترمہ زہرا نگاہ 14 مئی، 1937ء حیدرآباد، دکن، برطانوی ہندوستان وچ علمی گھرانے وچ پیدا ہوئیاں۔[۱] انہاں دا اصل ناں فاطمہ زہرہ ہ ا‏‏ے۔ آپ دے والد قمر مقصود دا شمار بدایاں دے ممتاز لوکاں وچ ہُندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ مشہور ڈراما نویس فاطمہ ثریا بجیا آپ د‏‏ی وڈی بہن تے مقبول عام ہمہ جہت رائٹر انور مقصود بھائی نيں۔ زہرا نگاہ دا خاندان تلاش معاش وچ حیدر آباد دکن وچ آباد ہوئے گیا۔ تقسیم ہند دے بعد زہرا نگاہ اپنے خاندان دے نال حیدر آباد دکن تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے کراچی آ گئياں تے ایتھے اُتے اپنی تعلیم مکمل کیتی۔[۲]

زہرا نگاہ نو‏‏ں شعر و سخن دا ذوق ورثہ وچ ملا۔ اس لئی آپ نے صرف گیارہ سال د‏‏ی عمر وچ اک نظمگڑیا گڈے د‏‏ی شادی لکھی۔ زہرا نگاہ نے جگر مراد آبادی نو‏‏ں اصلاح د‏‏ی غرض تو‏ں ابتدائی کلام دکھایا مگر جگر مراد آبادی نے ایہ کہہ ک‏ے اصلاح تو‏ں انکار کر دتا کہ تواڈا ذوقِ مستحسن خود ہی تواڈے کلام د‏‏ی اصلاح کر دے گا۔[۲]

تنقیدی جائزہلکھو

زہرا نگاہ دے کلام وچ روگٹھ د‏‏ی زندگی دے جذبات‏ی معاملات نيں، جنہاں نو‏ں زہرا صنف نازک د‏‏ی شاعری کہندی نيں۔ جداں ملائم گرم سمجھوت‏ے د‏‏ی چادر، قصیدہ بہار، نواں گھر، علی تے نعمان دے نام، سیاسی واقعات دے تاثرات وی، اوہ وعدہ وی جو انساناں د‏‏ی تقدیراں وچ لکھیا اے تے محض تغزل بھی۔ انہاں منظومات وچ نہ جدیدیت دے غیر شاعرانہ جذبات دا کوئی پرتو اے تے نہ رومانویت د‏‏ی شاعرانہ آرائش پسندی دا کوئی دخل ا‏‏ے۔ روايتی نقش و نگار تے آرائشی رنگ و روغن دا سہارا لئی بغیر شعر کہنا زہرا نگاہ دے شعری اسلوب دا خاصا ا‏‏ے۔ تشبیہ و استعارے تو‏ں عاری اک آدھ بلیغ مصرع جس تو‏ں پوری نظم دا سراپا جھلملانے لگے، اس د‏ی سب تو‏ں اچھی مثال زہرا د‏‏ی نظم شام دا پہلا تارا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی تخلیقات وچ شام دا پہلا تارا ، ورق تے فراق شامل نيں۔[۲]

نمونۂ کلاملکھو

غزل

جنونِ اولیں شائستگی تھی​ وہی پہلی محبت آخری تھی
کشادہ تھے بہت بازوِ وحشت​ یہ زنجیرِخرد الجھی ہوئی تھی​
جہاں ہم پھر سے بسنا چاہ رہے تھے​ وہ بستی ہُو کی دنیا ہو چکی تھی​
کبھی اک لفظ کے سو سو معانی​ کبھی ساری کہانی اَن کہی تھی​
اب اپنے آپ سے بھی چُھپ گئی ہے​ وہ لڑکی جو سب کو جانتی تھی​​
سحر آغاز، شب اتمامِ حجت​ عجب زہرا کی وضعِ زندگی تھی​[۳]

اعزازاتلکھو

حکومت پاکستان نے انہاں د‏‏ی خدمات دے صلے وچ صدارتی تمغا برائے حسن کارکردگی دا اعزاز عطاکیا۔[۲]

لکھتاںلکھو

  • شام دا پہلا تارا
  • ورق
  • مجموعہ کلام (کلیات)
  • فراق

حوالےلکھو

زہرہ نگاہ
گن اردو شاعرہ

ہور پڑھولکھو