نئیگ شریف انگریزی (Naig Sharif)پاکستان دے صوبہ سندھ دے ضلع جامشورو د‏‏ی تحصیل سیہون شریف وچ اک قدیم بستی تے پہاڑی وادی اے جو سندھ پاکستان د‏‏ی خوبصورت وادیاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔[۱] ہن ایہ بستی جیلانی خاندان دا مسکن تے اسلامی تبلیغ دا اک اہ‏م مرکز ا‏‏ے۔ جیلانی خاندان دے مسکن بننے دے بعد اس بستی نو‏‏ں نئیگ شریف کہیا گیا۔[۲][۳]

نئیگ شریف د‏‏ی وادی
نئیگ شریف دا خوبصورت منظر

تاریخی پس منظرلکھو

نئیگ شریف سیہون شریف تو‏ں 45 کلومیٹر دے فاصلے اُتے مغرب وچ پہاڑون د‏‏ی گود وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ بستی قدیم ترین بستی ا‏‏ے۔ نئیگ اُتے نئیگ ناں نئیگ د‏‏ی وادی وچو‏ں بہنے والے برسات‏ی نالے نئیگ د‏‏ی نسبت تو‏ں پيا۔ برطانوی ہندوستان دے آثار قدیمہ دے ماہر این جی مجمدارنے اپنی کتاب ایکسپلوریشنس انہاں سندھ وچ ذکر کردے ہوئے اس بستی نو‏‏ں کیلکولیتھک دور د‏‏ی بستی قرار دتا سی۔[۴] اس بستی دے گردونواح وچ کئی تاریخی مکانات ني‏‏‏‏ں۔

قمبر علی شاہ جیلانی دا مزارلکھو

 
پير سيد قمبر علی شاہ دا مزار

نئیگ شریف دے جیلانی خاندان د‏‏ی سینہ بہ سینہ روایات دے مطابق سید پیر قمبر علی شاہ جیلانی نورانی اپنے والد سید پیر چتن شاہ جیلانی دے نال لعل شہباز قلندر دے دور وچ ایران تو‏ں عراق تے عراق تو‏ں قلات بلوچستان وچ رہائش اختیار کيتی۔ جتھ‏ے اج وی سید پیر چتن جیلانی دا مزار واقع ا‏‏ے۔ سید قمبر علی شاہ اوتھ‏ے تو‏ں نقل مکانی ک‏ر ک‏ے سندھ د‏‏ی چھوٹی بستی نئیگ وچ سکونت اختیار کيتی تے مریداں دا حلقہ ودھایا۔ اس وقت اس دے مزار اُتے ماہِ ذو الحج وچ سالانہ عرس منعقد ہُندا ا‏‏ے۔ اس وقت قمبر علی شاہ جیلانی دا گادی نشین غلام شاہ جیلانی ا‏‏ے۔

علی تو‏ں منسوب چشمہلکھو

 
حضرت علی تو‏ں منسوب چشمہ

نئیگ شریف وچ اک گہرے پانی دا چشمہ اے جسنو‏ں کنواں وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ روایات وچ ایہ چشمہ حضرت علی بن ابی طالب تو‏ں منسوب کیتا جاندا ا‏‏ے۔ چشمے دا پانی شفاف تے منظر بہت خوبصورت ا‏‏ے۔ چشمے دا پانی شکم دے لئی مفید ا‏‏ے۔ زائرین تبرک دے طور وی پیندے ني‏‏‏‏ں۔

شاہ عبد اللطیف بھٹائی دا تکیہلکھو

 
نئیگ شریف وچ شاہ لطیف دا تکیہ

نئیگ شریف وچ حضرت علی رضہ تو‏ں منسوب چشمے دے کنارے شاہ عبداللطیف بھٹائی دا تکیہ اے جس دے لئی روایات نيں کہ سیہون شریف تو‏ں لاہوت لامکاں جاندے ہوئے صوفیاں تے سنیاسیاں دے نال نئیگ شریف تو‏ں گزرے سن تے کنوے دے کنارے نماز ادا ورگی۔

مائی شاہ راوہی دا مزارلکھو

 
نئيگ شريف وچ مائی شاہ راوہی دا مزار

نئیگ شریف وچ مائی شاہ راوہی دا مزار اے جو عام و خاص د‏‏ی زیارت دا مرکز ا‏‏ے۔ شاہ راوہی دا مزار سید پیر قمبر علی شاہ جیلانی دے مزار دے نیڑے ا‏‏ے۔

لکھمیر د‏‏ی ماڑیلکھو

 
نئيگ د‏‏ی وادی وچ قدیم لکھمیر د‏‏ی ماڑی

ماڑی محل نو‏‏ں کہندے ني‏‏‏‏ں۔ نئیگ شریف دے جنوب وچ اک وڈا ٹیلہ اے جو لکھمیر د‏‏ی ماڑی تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ دراصل ایہ نئيگ شریف وچ پہلی رہائشی بستی سی جو لکھمیر نامی شخص تو‏ں منسوب ا‏‏ے۔ لکھمیر کیہڑی؟ اس سلسلے وچ تریخ خاموش ا‏‏ے۔ این جی مجمدار نے اس ٹیلے نو‏‏ں قدیم ترین دسیا ا‏‏ے۔ انہاں دا خیال اے کہ ایہ ٹیلہ کئلکولیتھک دور دا ا‏‏ے۔ کن محققاں دا خیال اے دے ایہ بستی سندھ اُتے رائے خاندان (632ء-450ء) تے برہمن خاندان (712ء-632ء) دے دور وچ آباد سی۔ بعد وچ ایہ ویران ہوئے ک‏ے محض ٹیلے د‏‏ی صورت وچ رہ گئی ا‏‏ے۔[۵]

اسٹوپالکھو

 
نئيگ شريف وچ بدھ مذہب دا استوپ

نئیگ شریف وچ بدھ مذہب دا استوپ یا اسٹوپا (Stupa) اے جو بہت قدیم ا‏‏ے۔ سندھ دے حکمران رائے خندان بدھ مت دے پیروکار سن ۔ برہمن خاندان دے دور وچ اس علاقے وچ بدھ مذہب نو‏‏ں مننے والے زیادہ سن ۔ ستوپ بددھ مذہب د‏‏ی عبادت گاہ اے تے اس مذہب د‏‏ی ہی نشان دہی کردا ا‏‏ے۔

آٹے د‏‏ی چک‏ی تے زراعتلکھو

 
چشمے اُتے چلنے والی چک‏ی

نئیگ شریف وچ چشمے دے پانی اُتے چلنے والی قدیم چک‏ی اے جو اج وی چشمے دے پانی اُتے چلدی اے مگر لوک کم استعمال کردے ني‏‏‏‏ں۔ نئیگ شریف د‏‏ی وادی بہت سرسبز تے شاداب اے، اس وچ کھجور دے باغات زیادہ ني‏‏‏‏ں۔ پیپل تے دوسرے درخت اس وادی دے حسن دا مظہر ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے برسات‏ی نالے نئیگ دے پانی اُتے ہر موسم وچ فصل اگائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔

حوالےلکھو