منشی سجاد حسین
معلومات شخصیت
جم سنہ 1856  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
کاکوری،  ضلع لکھنؤ،  اتر پردیش،  انونڈئیا ہندستان  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
وفات 22 جنوری 1915 (58–59 سال)  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
لکھنؤ  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
شہریت British Raj Red Ensign.svg انونڈئیا ہندستان  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
پیشہ ناول نگار،  مدیر (اخبار)  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان اردو  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر
کارہائے نمایاں اودھ پنچ  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو notable work (P800) ویکی ڈیٹا پر
P literature.svg باب ادب

منشی سجاد حسین (پیدائش: 1856ء - وفات: 22 جنوری، 1915ء) اردو زبان دے مشہور معروف ناول نگار تے لکھنؤ تو‏ں نکلنے اردو دے مشہور ہفت روزہ اودھ پنچ دے مدیر سن ۔

حالات زندگیلکھو

منشی سجاد حسین 1856ء کوکاکوری، لکھنؤ ضلع، اتر پردیش، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔[۱][۲] انہاں دے والد منشی منصور علی ڈپٹی کلکٹر سن جو پنشن لینے دے بعد اک عرصہ تک ریاست حیدرآباد وچ ڈویژنل جج رہ‏‏ے۔ سجاد حسین نے کاکوری وچ مشرقی علوم د‏‏ی تحصیل کيتی۔ کیننگ کالج وچ انٹرمیڈیٹ تک انگریزی پڑھی۔ تلاشِ معاش وچ فیض آباد گئے۔ کچھ دناں تک فوجیاں نو‏‏ں اردو پڑھاندے رہ‏ے، فیر لکھنؤ واپس آگئے تے 7 جنوری 1877ء وچ اردو دا مشہور مزاحیہ اخبار اودھ پنچ کڈیا۔ اس دے مالک و ایڈیٹر اوہ خود سن ۔اس اخبار دے اجرا د‏‏ی بنیاد اُتے اوہ اردو وچ ظریفانہ اخبار نویسی د‏‏ی بنیاد ڈالنے والےآں وچ شامل ہوئے گئے۔اودھ پنچ نے اردو ادب وچ طنز و مزاح د‏‏ی راہاں نو‏‏ں وسعت دتی تے پرانی روشاں دے نال اک وکھ راستے اُتے چلنے د‏‏ی ابتدا کی۔اس اخبار نے قومی معاملات تے عوامی مسائل نو‏‏ں وی نظر انداز نہ کیتا تے ودھ چڑھ کر مشرقی رہتل دے حق وچ نعرے لگائے۔اس اخبار وچ اوہ خود وی لکھدے سن تے اس وقت دے ممتاز ادیباں تربھون ناتھ ہجر، مرزا مچھو بیگ ستم ظریف، سید محمد خان آزاد، اکبر الہ آبادی، احمد علی شوق تے منشی جوالا پرشاد برق تو‏ں وی لکھواندے سن ۔ سجاد حسین دا شمار اعلیٰ پائے دے ناول نگاراں وچ ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں دے ناول مزاحیہ نيں۔ بولی لکھنؤ د‏‏ی بول چال د‏‏ی بولی ا‏‏ے۔ انہاں دے ناولاں وچ حاجی بغلول سب تو‏ں زیادہ مشہور ہويا۔ انہاں دے ہور ناولاں وچ احمق الزین، میٹھی چھری، پیاری دنیا، کایا پلٹ، نشتر، طرحدار لونڈی تے حیات شیخ چلی و ہور شامل نيں۔[۱]

لکھتاںلکھو

  • طرح دار لونڈی
  • کایا پلٹ
  • حاجی بغلول
  • میٹھی چھری
  • نشتر
  • بگلا بھگت
  • کائنات
  • پیاری دنیا
  • حیات شیخ چلی

وفاتلکھو

منشی سجاد حسین فالج د‏‏ی بیمای دے باعث 22 جنوری 1915ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔[۱][۲]

حوالےلکھو

  1. ۱.۰ ۱.۱ ۱.۲ جامع اردو انسائیکلوپیڈیا (جلد اول) ادبیات، قومی کونسل برائے فروغ اردو زبان، نويں دہلی، 2003ء، صفحہ 306
  2. ۲.۰ ۲.۱ منشی سجاد حسین، بائیو ببلوگرافی ڈاٹ کم، پاکستان

زمرہ:بھارتی مرد ناول نگار زمرہ:انیسویں صدی کے ہندوستانی ناول نگار