پہلا صفہ کھولو
طارم طاس توں ملی اس پانڈلپی وچ مانی دھرم دے پجاری اپنے میزاں اُپر بیٹھے لکھ رہے نیں

مانی دھرم جاں مانویت (فارسی: آیین مانی, آئین مانی؛ انگریزی: Manichaeism) اک پرانا دھرم سی جو ایران دے ساسانی سلطنت دے ماتحت بابل توں شروع ہوکر وچکار ایشیا تے اسدے ارد گرد دے علاقےآں وچ بہت وادھا ہو گیا۔ اسدی نیہہ مانی (٢١٦ ٢٧٦ عیسوی اندازا) ناں دے اک مصلح نے دی سی اتے اسوچّ بدھ دھرم , زرتشت دھرم اتے عیسائی دھرم دے بہت سارے عقیدےآں دا مرکب سی ۔ مانی دی لکھائیاں سارا روپ توں تاں نہیں بچیاں لیکن اوہناں دے بہت سارے انش اتے بھاشانترت پرتیاں ہنے وی موجود ہن ۔ ایہہ دھرم تیجی توں ستوی صدی عیسوی تکّ چلیا اتے اپنے عروج اتے دنیا دے سبھتوں مکھ دھرماں وچوں اک سی ۔ اس سمیں ایہہ چین توں لے کے روم تکّ پھیلیا سی ۔[1]

منی دھرم وچّ سکھایا گیا سی کہ کائنات وچّ چنگے اتے بھیڑے دے وچّ لڑائی چل رہی ہے ، جس وچّ اچھا پکھ سچ ، روشن اتے روحانی سچائی توں متعلق ہے جدوں کہ بھیڑا پکھ جھوٹھی گلّ ، ہنیرے اتے سانسارک شیواں نال۔ اسوچّ ایہہ دعوی کیتا گیا کہ مہاتما بدھ , عیسیٰ مسیح اتے زرتشت دے سندیشاں نوں اوہناں دے منن والےآں نے وگاڑ دتا سی اتے مانی نے انھاننوں پھر توں واضع کرایا ہے ۔ مانی نے ستّ کتاباں لکھیاں ، جنہاں وچوں چھ سیریائی بولی وچّ اتے اک وچکار فارسی وچّ سی ۔[2]

لہندی رہتل وچ محاورہلکھو

مانی دھرم نوں انگریزی وچ'مینیکیئزم' (Manichaeism) بلایا جاندا ہے، جو ہن لہندی رہتل وچّ اک محاورہ دی طرحاں استعمال ہندا ہے ۔ اجیہے بندے نوں مینیکیئسٹ ( Manichaeist ) بلایا جاندا ہے جو کسے الجھے سوال دے بارے وچّ غلط طریقے نال ٹھیک - غلط کیتی رائے رکھدا ہوئے ۔ اجیہے لوک ہور لوکاں اتے چیزاں نوں صرف اچھا جاں صرف بھیڑا دیاں دو کیٹیگری وچّ پا دندے ہن ۔ اکثر اسدا مطلبّ ایہہ نکلدا ہے کہ اجیہے بندے ہر موضوع وچّ اپنے نال مکمل اتفاق کردے لوکاں نوں اچھا اتے ذرا سی گلّ اتے وی اسہمت لوکاں نوں بھیڑا اتے ختم کرن لایق ویری سمجھدے ہن ۔[3]

ایہ وی ویکھولکھو

حوالےلکھو

  1. Manichaeism, Michel Tardieu, University of Illinois Press, 2009, ISBN 978-0-252-03278-3, ... By 270, Mani's religion was established throughout Iran; outside this country the network of missions was extended, as Mani says in Keph ...
  2. Manichaeism: An Ancient Faith Rediscovered, Nicholas J. Baker-Brian, Continuum International Publishing Group, 2011, ISBN 978-0-567-03167-9, ... What is Manichaeism? Traditionally characterised as having taught an elaborate myth describing a cosmic war between two co-eternal powers of Light and Darkness ...
  3. Juan Carlos Onetti, Manuel Puig And Luisa Valenzuela: Marginality And Gender, Linda Craig, Tamesis Books, 2005, ISBN 978-1-85566-119-6, ... She concludes that it displays Manichaeist tendencies: 'The essence of Manichaeism is not solely to recognize two principles, the one good, the other evil; it is also to hold that the good is attained through the abolition of evil and not by positive action' ...