فاس
(عربی وچ: فاس ویکی ڈیٹا اُتے (P1448) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
 

سانچہ:نام صفحہ
سانچہ:نام صفحہ
پرچم
سانچہ:نام صفحہ
سانچہ:نام صفحہ
نشان

تاریخ تاسیس ۰۷۸۹  ویکی ڈیٹا اُتے (P571) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
انتظامی تقسیم
ملک مراکش   ویکی ڈیٹا اُتے (P17) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن[۱]
دارالحکومت برائے
ادریسی سلطنت

مرین سلسلہ شاہی

فاس مکناس

فیز ( پری فیکچر )

فاس بولمان   ویکی ڈیٹا اُتے (P1376) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
تقسیم اعلیٰ فیز ( پری فیکچر )   ویکی ڈیٹا اُتے (P131) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
جغرافیائی خصوصیات
متناسقات 34°02′36″N 5°00′12″W / 34.043333333333°N 5.0033333333333°W / 34.043333333333; -5.0033333333333   ویکی ڈیٹا اُتے (P625) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن[۲]
رقبہ 320 مربع کلومیٹر   ویکی ڈیٹا اُتے (P2046) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
بلندی 410 میٹر   ویکی ڈیٹا اُتے (P2044) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
آبادی
کل آبادی 1112072 (۲۰۱۴)  ویکی ڈیٹا اُتے (P1082) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
  • گھرانوں کی تعداد 17342 (۲۰۱۴)[۳][۴]  ویکی ڈیٹا اُتے (P1538) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
مزید معلومات
جڑواں شہر
کراکوف (۱۳ مارچ ۱۹۸۶–)[۵][۶][۷][۸]

فلورنس (۷ ستمبر ۱۹۶۱–)[۵][۹][۱۰][۸]

مونٹپلائیر (۱۴ جون ۲۰۰۳–)[۵][۷][۱۱][۱۲]

بوبو-دیؤلاسو (۲۰۰۵–)[۵][۷]

لہور (۱۹۸۸–)[۵]

کوئیمبرا (۴ جولائی ۱۹۸۸–)[۵][۸]

مشرقی یروشلم (۷ مئی ۱۹۸۲–)[۵][۷]

بارسیلونا (۲۰۰۹–)[۵]

کارتاجینا (۱۹۹۳–)[۵]

قرطبہ (۱۲ جون ۱۹۹۰–)[۵][۱۳][۱۴]

جینے شہر (۱۹۹۷–)[۵]

قیروان (۲۲ اکتوبر ۱۹۶۵–)[۵][۷]

نابلس (۱۹۹۰–)[۵]

روفیسقوی (۲۰۰۷–)[۵]

ساں اتین (۲۰۰۶–)[۵]

سینٹ-لوئیس، سینیگال (۱۶ دسمبر ۱۹۷۹–)[۵][۷][۱۵][۸]

شٹراسبرگ (۱۹۹۸–)[۵][۷][۱۶]

سوون (۲۱ فروری ۲۰۰۳–)[۵][۷]

ترارزہ علاقہ (۲۰۰۹–)[۵]

چینگدو (۲۹ دسمبر ۲۰۱۵–)[۱۷][۱۸]
اوقات متناسق عالمی وقت±00:00   ویکی ڈیٹا اُتے (P421) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
رمزِ ڈاک
30000–30206[۱۹]  ویکی ڈیٹا اُتے (P281) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
فون کوڈ 05356  ویکی ڈیٹا اُتے (P473) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
آیزو 3166-2 MA-FES[۲۰]  ویکی ڈیٹا اُتے (P300) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
باضابطہ ویب سائٹ باضابطہ ویب سائٹ  ویکی ڈیٹا اُتے (P856) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
جیو رمز 2548885[۲۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P1566) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

فاس، فرانسیسی وچ فیس (fes or fez) مراکش دا تیسرا وڈا شہر اے، جو فاس بولمان (Fès-Boulemane) علاقہ دا راجگڑھ ا‏‏ے۔ ۲۰۰۴ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق شہر د‏‏ی آبادی نو لکھ چھیالیس ہزار اٹھ سو پندرہ نفوس اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ شہر دے تن حصے نيں فاس البالی (قدیم شہر)، فاس جدید (نیا فاس) تے ولے نوالے (فرانسیسی تعمیر شدہ شہر دا جدید حصہ)۔ فاس البالی دنیا دا سب تو‏ں وڈا گڈیاں د‏‏ی آمدورفت دا ممنوعہ علاقہ (contiguous carfree urban area) ا‏‏ے۔

تریخ سودھو

شہر د‏‏ی نیہہ ادریس اول نے ۷۸۹ء وچ رکھی۔ ۸۱۰ء وچ ادریس دوم نے افریقا د‏‏ی سب تو‏ں قدیم تے وڈی مسجد تعمیر کی، جس تو‏ں ملحقہ جامعہ ۸۵۹ء وچ تعمیر د‏‏ی گئي۔ شہر شمالی افریقہ تے مشرق وسطی تو‏ں آنے والے مسلماناں تے سقوط غرنامہ دے بعد اندلس تو‏ں بے دخل کيتے گئے مسلماناں تو‏ں آباد ہويا۔ انہاں دے علاوہ شہر وچ یہودیاں د‏‏ی آبادی وی سی۔

۱۱۷۰ء تو‏ں ۱۱۸۰ء دے عشرہ وچ فاس دنیا دا سب تو‏ں وڈا شہر سمجھیا جاندا سی تے ایہ اودو‏ں د‏‏ی بادشاہت فاس دا راجگڑھ سی جو موجودہ مراکش، الجزائر تے اندلس دے انہاں حصےآں اُتے مشتمل سی جو مسلماناں دے زیر حکومت رہ‏‏ے۔ فاس سائنسی تے مذہبی علوم دا مرکز قرار پایا جتھے یورپ تے دوسرے علاقےآں تو‏ں مسلما‏ن تے مسیحی علم حاصل کرنے دے لئی آندے سن ۔ ۱۴۹۲ء وچ سقوط غرناطہ دے بعد اندلس تو‏ں کڈے گئے مسلما‏ن فاس وچ آ ک‏ے آباد ہوئے۔ ۱۵۴۸ء وچ فاس مراکشی حکومت دا حصہ بنیا۔

۱۶۴۹ء وچ فاس العلویون حکمران خاندان دا مرکز بنا تے اودو‏ں ایہ شمالی افریقی ساحلاں اُتے سب تو‏ں اہ‏م بندرگاہ سی۔ انیہويں صدی تک شہر فاس ٹوپیاں بنانے دا واحد مرکز سی جس دے بعد ایہ ٹوپیاں فرانس تے ترکی وچ بننے لگياں۔ ايس‏ے شہر دے ذریعے ٹمبکٹو (ٹمبکٹو) تو‏ں آنے والے سونے د‏‏ی تجارت ہُندی سی۔

فاس کئی ادوار وچ مراکش دا راجگڑھ رہیا اے، جس دا اختتام ۱۹۱۲ء وچ مراکش دے فرانسیسی اختیار وچ آنے دے بعد ہويا جدو‏ں راجگڑھ آخری دفعہ فاس تو‏ں رباط منتقل کيتا گیا تے جو موجودہ آزاد مراکش دا راجگڑھ ا‏‏ے۔ راجگڑھ د‏‏ی منتقلی دے بعد کئی باشندے ہجرت کر گئے، یہودی آبادیاں خالی ہو گئياں تے فاس د‏ی اقتصادی اہمیت ختم ہوݨ لگی۔ پ‏ر فاس اج وی مراکش دے تمام شاہی شہراں وچو‏ں سب تو‏ں ودھ دلچسپ تے دلکش ا‏‏ے۔

موجودہ شہر سودھو

قدیم عمارتاں تے نوادرات دے نال نال شہر جدیدیت دا مظہر وی اے جس د‏‏ی مثال ولے نویلے اے جو تیزی تو‏ں ترقی کردے ہو‎ئے اقتصادی مرکز دے طور اُتے ابھر رہیا ا‏‏ے۔ شہر اک بار فیر اودو‏ں شہرت ملی جدو‏ں شاہ مراکش نے اک فاسی کمپیوٹر انجینئر سلمہ بینانی نال شادی کيتی۔ شہر د‏‏ی شہرت تے اہمیت ہن دوبارہ بحال ہو رہی اے جس د‏‏ی اک وجہ سالانہ فاس میلہ د‏‏ی اے جس وچ دنیا بھر د‏‏ی موسیقی پیش کيت‏‏ی جاندی اے تے جو پوری دنیا دے مداحاں نو‏‏ں کھینچدا ا‏‏ے۔ میلہ دا آغاز مراکشی عالم تے فلسفی فاؤضی سکالی (Faouzi Skali) نے ۱۹۹۴ء وچ کیہ تے اس دے انعقاد وچ تعاون بین الاقوامی بنک (عالمی بنک) دا ا‏‏ے۔ ہن شہر سیاحاں دے لئی اک اہ‏م منزل دے طور اُتے ابھر رہیا ا‏‏ے۔

ہور ویکھو سودھو

حوالے سودھو

  1. "صفحہ سانچہ:نام صفحہ في GeoNames ID". http://sws.geonames.org/2548885. Retrieved on
    ۲۸ مئی ۲۰۲۴. 
  2. "صفحہ سانچہ:نام صفحہ في خريطة الشارع المفتوحة". https://www.openstreetmap.org/relation/2799557. Retrieved on
    ۲۸ مئی ۲۰۲۴. 
  3. مدیر: High Commission for Planning
  4. http://rgph2014.hcp.ma/file/166326/
  5. ۵.۰۰ ۵.۰۱ ۵.۰۲ ۵.۰۳ ۵.۰۴ ۵.۰۵ ۵.۰۶ ۵.۰۷ ۵.۰۸ ۵.۰۹ ۵.۱۰ ۵.۱۱ ۵.۱۲ ۵.۱۳ ۵.۱۴ ۵.۱۵ ۵.۱۶ ۵.۱۷ ۵.۱۸ http://fes.ma/index.php/fr/services-en-ligne/telechargement/summary/11-/179-024.html
  6. https://www.krakow.pl/otwarty_na_swiat/2531,miasto,2,0,otwarty_na_swiat.html
  7. ۷.۰ ۷.۱ ۷.۲ ۷.۳ ۷.۴ ۷.۵ ۷.۶ ۷.۷ Jumelage — اخذ شدہ بتاریخ: ۳۱ جنوری ۲۰۲۳
  8. ۸.۰ ۸.۱ ۸.۲ ۸.۳ https://www.collectivites-territoriales.gov.ma/sites/default/files/pnct/2020-12/CL%20en%20chiffres%202004.pdf
  9. https://www.comune.fi.it/pagina/firenze-internazionale/gemellaggi-e-patti-di-amicizia
  10. https://www.fescity.com/jumelage/
  11. https://www.montpellier.fr/42-fes-ville-jumelle-de-montpellier.htm
  12. https://www.montpellier.fr/30-six-villes-jumelees-a-montpellier-un-jumelage-sur-4-continents.htm#toced_headerH2_6
  13. https://www.diariocordoba.com/cordoba-ciudad/2020/02/09/12-hermanas-cordoba-36064687.html
  14. https://www.collectivites-territoriales.gov.ma/sites/default/files/pnct/2020-12/cl%20en%20chiffres.%202005.pdf
  15. https://www.ndarinfo.com/Plaidoyer-pour-la-revitalisation-du-jumelage-entre-Saint-Louis-et-Fes_a12927.html
  16. https://www.strasbourg.eu/documents/976405/1086315/Rapport+d%27activite%CC%81+2020-Eurome%CC%81tropole+de+Strasbourg.pdf/794449f8-3574-341d-2550-c6562834d45d?t=1637915270869
  17. https://www.gochengdu.cn/news/our-sister-cities/sister-cities-of-chengdu/the-city-of-fez-a2378.html?xcSID=04j06l2e0bo8q3o2mh7ud63pm2
  18. https://www.fescity.com/investissements-fes-interesse-chinois/
  19. http://www.geopostcodes.com/Fes?loc=Fès
  20. https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:MA
  21. اجازت نامہ: Creative Commons Attribution 3.0 Unported

باہرلے جوڑ سودھو