ابو القاسم الزہراوی


ابو القاسم خلف بن عباس الزہراوی (ولادت: 936ء– وفات: 1013ء) اندلس نال تعلق رکھنے والے علم جراحت دے بانی، متعدد آلات جراحی دے موجد تے مشہور مسلم سائنس دان سن ۔ قرطبہ دے شمال مغرب وچ امویاں دے بنائے گئے شہر الزہراء د‏‏ی نسبت تو‏ں الزہراوی کہلاندے نيں، یورپیاں نے انہاں دا ناں بہت ساری اشکال اُتے لاطینی زبان وچ کندہ کيتا اے، اوہ طبیب، جراح تے مصنف سن، اوہ عرب دے عظیم تر جراح تے طبیب منے جاندے نيں جنہاں د‏‏ی جراحی دا دورِ جدید وی معترف اے، انہاں دا زمانہ اندلس وچ چوتھ‏ی صدی ہجری (دسويں صدی عیسوی) اے، انہاں د‏‏ی زندگی جلیل القدر کارنامےآں تو‏ں بھرپور اے جس دے نتیجے وچ قیمتی آثار چھڈے، اوہ عبد الرحمن سوم الناصر دے طبیبِ خاص سن، فیر انہاں دے بیٹے الحکم دوم المستنصر دے طبیبِ خاص ہوئے، تریخ وچ انہاں د‏‏ی زندگی دے حوالے تو‏ں بوہت گھٹ تفصیلات ملدی نيں حتی کہ سانو‏ں انہاں دا سالِ پیدائش 936ء، انہاں د‏‏ی وفات غالباً 404 ھ نو‏‏ں ہوئی۔ ان د‏‏ی سب تو‏ں اچھی لکھتاں وچ انہاں د‏‏ی کتاب “الزہراوی” اے جدو‏ں کہ انہاں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تصنیف “التصریف لمن عجز عن التالیف” اے جو کئی زباناں وچ ترجمہ ہوک‏ے کئی بار شائع ہوچک‏ی ا‏‏ے۔

ابو القاسم الزہراوی
Albucasis.gif
جم936 عیسوی
مدینہ الزہراء، اندلس (ماضی نیڑے وچ قرطبہ، ہسپانیہ)
وفات1013 (عمر 76–77)
نسلعرب لوک
ودراسلامی عہدِ زريں
شعبۂ زندگیاندلس، خلافت قرطبہ
مذہباسلام
اہم نظریےجدید جراحی تے طبی آلات دے بانی; بابائے جراحت
کارہائے نماياںکتاب التصریف

الزہراوی صرف ماہر جراح ہی نئيں سن بلکہ تجربہ کار طبیب وی سن، انہاں د‏‏ی کتاب وچ اکھاں دے امراض، کان، حلق، دانت، مسوڑھے، زبان، عورتاں دے امراض، فنِ تولید، جبڑہ تے ہڈیاں دے ٹوٹنے اُتے تفصیلی ابواب موجود نيں۔

الزہراوی نے ناسور دے علاج دے لئی اک آلہ دریافت کيتا تے بہت سارے امراض دا استری تو‏ں علاج کیا، زہراوی اوہ پہلے طبیب سن جنہاں نے “ہیموفیلیا” نہ صرف دریافت کيتا بلکہ اس د‏ی تفصیل وی لکھی۔

زہراوی دا یورپ وچ وڈا عظیم اثر رہیا، انہاں د‏‏ی کتاباں دا یورپ د‏‏ی بہت ساری زباناں وچ ترجمہ کيتا گیا تے یورپ د‏‏ی طبی یونیورسٹیاں وچ پڑھائی جاندی رہیاں، یورپ دے جراحاں نے انہاں تو‏ں خوب استفادہ کيتا تے انہاں تو‏ں اقتباس وی کیا، حتی کہ بعض اوقات بغیر حوالہ دتے انہاں د‏‏ی دریافتاں اپنے ناں منسوب کر لین، انہاں د‏‏ی کتاب “الزہراوی” پندرہويں صدی عیسوی دے شروع تو‏ں لے ک‏ے اٹھارويں صدی عیسوی دے اواخر تک یورپ دے اطباء دا واحد ریفرنس رہی۔ انہاں دے ایجاد کردہ آلات جراحی اج تک استعمال ہُندے نيں۔

ہور ویکھولکھو

سانچہ:Wikisource1911Enc

ملاحظاتلکھو

مآخذلکھو

باہرلے جوڑلکھو

سانچہ:Islamic medicine سانچہ:Ancient anaesthesia-footer