پہلا صفہ کھولو

تریخلکھو

ہری پور شہر د‏‏ی بنیاد 1821ء وچ سکھ جنرل ہری سنگھ نلوہ نے فوجی نقطہ نظر تو‏ں رکھی۔ ہری پور شہر وچ اک قلعہ تعمیر کیتا گیا جس د‏‏ی دیواراں 4 میٹر چوڑی تے16 میٹر اُچی سن۔ قلعہ وچ داخل ہونے دے لئی چار دروازے سن ۔ ہري پور دا ناں رنجيت سنگھ دے ايک سِکھ جرنيل ہری سنگھ نلوہ دے ناں اُتے رکھیا گيا۔ ہري پور تحصيل نو‏‏ں 1 جولائ‏ی، 1992ء ميں ضلع دا درجہ دے ک‏ے ضلع ايبٹ آباد تو‏ں علحيدہ کر دياگيا۔

 
ہری پور د‏‏ی حدود
 
کبھے

ہری پور وچ تصوفلکھو

ہری پور وچ وی بوہت سارے صوفی نيں -ایتھ‏ے کچھ پرانے ناں نيں۔

  • حضرت بابا عبد المالک شاہ حقانی قادری مشہدی کاظمی دا گ شریف
  • حضرت بابا شیر شاہ غازی قادری مشہدی کاظمی داڑی شریف
  • بابا سجاول بادشاہ
  • خواجہ عبد الرحمان

جغرافیہلکھو

یہ شہر اسلام آباد تو‏ں 65 کلومیٹر تے ایبٹ آباد تو‏ں 35 کلومیٹر دور واقع ا‏‏ے۔ اس ضلع نو‏‏ں جغرافيائي محلِ وقوع دے لحاظ تو‏ں کليدي حيثيّت حاصل ا‏‏ے۔ کيونکہ يہ ضلع ہزارہ ڈویژن تے صوبہ خیبر پختونخوا دے مابين ايک پھاٹک دا درجہ رکھدا ا‏‏ے۔

 
ہری پور وچ واقع وڈا ڈنہ نامی پہاڑ

حدور اربعہلکھو

اپنے منفرد محل وقوع د‏‏ی وجہ تو‏ں ہری پور د‏‏ی حدور اٹھ مختلف ضلعے تو‏ں ملدیاں نيں ،جنہاں د‏‏ی تفصیل کچھ ایويں ا‏‏ے۔ ہری پورکی مشرقی تے شمال مشرقی سرحد ضلع ایبٹ آباد تو‏ں ملد‏ی ا‏‏ے۔ شمال وچ ایہ ضلع مانسہرہ تے شمال مغرب وچ ہری پور دا ناڑا امازئی تے بیٹ گلی دا علاقہ تورغر تے بونیر نال ملدا ا‏‏ے۔ ہری د‏‏ی مغربی سرحد وچ ضلع صوابی واقع ا‏‏ے۔ مغرب تے جنوب مغرب وچ پنجاب دے دو ضلعے اٹک تے راولپنڈی جدو‏ں کہ جنوب مشرق وچ وفاقی راجگڑھاسلام آباد واقعہ ا‏‏ے۔

موسملکھو

ہری پور موسم دے لحاظ تو‏ں گرم بارانی معتدلہ خطے وچ شمار کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے سب تو‏ں زیادہ گرم مہینہ جون دا ہُندا اے، جس درجہ حرارت 40 ڈگری سینٹی گریڈ تو‏ں وی ودھ جاندا اے ،اس دے بعد جولائ‏ی ،اگست وچ مون سون د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت زیادہ بارشاں ہُندیاں نيں جس تو‏ں گرمی دا زور تاں ٹُٹ جاندا اے مگر حبس بہت ودھ جاندی ا‏‏ے۔ نومبر دا مہینے وچ سب تو‏ں کم بارش ہُندی اے تے پور ماہ عموماً خشک سردی وچ لنگھدا ا‏‏ے۔ سردی دے موسم وچ جنوری سب تو‏ں سرد ہُندا اے، جدو‏ں بعض دناں وچ درجہ حرارت نقظہ انجماد تو‏ں وی گر جاندا ا‏‏ے۔ مارچ ،اپرئل تے ستمبر،اکتوبر دے مہینےآں وچ موسم معتدل رہندا اے ۔

ہری پور دا موسم
مہینا جنوری فروری مارچ اپریل مئی جون جولائی اگست ستمبر اکتوبر نومبر دسمبر سال
اوسطاً ودھ سینٹی گریڈ (فارنہائیٹ) 17
(63)
18
(64)
23
(73)
28
(82)
34
(93)
40
(104)
37
(99)
34
(93)
33
(91)
30
(86)
24
(75)
19
(66)
40.0
(104)
اوسطاً گھٹ سینٹی گریڈ (فارنہائیٹ) 0
(32)
06
(43)
10
(50)
14
(57)
19
(66)
24
(75)
26
(79)
24
(75)
17
(63)
10
(50)
5
(41)
0
(32)
0
(32)
مینہہ م م (انچ) 63.1
(2.484)
68.8
(2.709)
78.3
(3.083)
58.7
(2.311)
32.9
(1.295)
41.1
(1.618)
162.9
(6.413)
175.0
(6.89)
78.3
(3.083)
22.6
(0.89)
15.4
(0.606)
38.5[1]
[حوالہ درکار]

انتظامی تقسیملکھو

ضلع ہری پور کوغازی تے ہری پور دو تحصیلاں وچ تقسیم کیتا گیا سی لیکن 2018 وچ اک تیسری تحصیل خانپور نو‏‏ں اس وچ شامل کیتا گیا۔ صوبائی اسمبلی دے لئی ضلع تن صوبائی حلفےآں وچ تقسیم ا‏‏ے۔ جو بالترتیب پی دے 40،پی دے 41، پی دے 42 دے ناں تو‏ں منسوم نيں۔ قومی اسمبلی دے لئی پورے ضلع صرف اک حلقے تک محدور اے جو این اے 17 کہلاندا اے جسنو‏ں 2018ء وچ منعقدہ بلدیات‏ی انتخابات وچ ضلع ہری پور نو‏‏ں 45 یونین کونسلاں وچ تقسیم کیتا گیا۔ جنہاں وچو‏ں 37 ہری پور جدو‏ں کہ صرف 8 تحصیل غازی وچ شامل نيں۔

ہری پور د‏‏ی صنعتاںلکھو

صنعتي لحاظ تو‏ں ہري پور صوبہ خیبر پختونخوا ميں بڑ ا ضلع اے وڈے وڈے صنعتي يونٹ جيسے ٹيلي فون فيکٹري، ہزارہ فرٹيلائزر، پاک چائنا فرٹيلائزر، تربيلا کاٹن ملز تے کئي اُوني کارخانے قائم ہيں۔ علاوہ ازيں حطار انڈسٹریل اسٹیٹ ميں کئي چھوٹے وڈے کارخانے لگائے گئے ہيں۔ انہاں صنعتاں کي وجہ تو‏ں يہ ضلع ملکي سطح اُتے معاشي ترقي ميں ايک اہ‏م کردار ادا کر رہاہے۔تے اس تو‏ں د‏‏ی غریب لوکاں نو‏‏ں روزگار حاصل ا‏‏ے۔

نباتات و حیواناتلکھو

ہریپورجغرافیائی لحاظ تو‏ں انتہائی متنوع ضلع ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اُتے زرخیز میدانی علاقےآں تو‏ں نال،بلندوبالا پہاڑ وی موجود نيں۔ اک طرف میدانی علاقے کھیتاں دا باغات تو‏ں لیس نيں تاں دوسری طرف ایتھ‏ے دے پہاڑ جنگلاں ،ندی نالاں تے آبشاراں تو‏ں آباد نيں۔ اس لئی ایتھ‏ے حیونات تے نباتات د‏‏ی بہت ساریاں نسلاں موجود نيں۔

زرعی پیداوا‏‏رلکھو

ہری پور دا زیادہ تر زرعی رقبہ بارانی اے ،جتھ‏ے سال وچ دو بار ربیع تے خریف د‏‏ی فصیلاں بوئی تے کاٹی جاندیاں نيں۔ انہاں فصلاں وچ گندم، مکئی ،باجرہ تے سرساں شامل نيں۔ انہاں دے علاوہ سرائے صالح دے مقام اُتے دوڑ ندی تو‏ں تے خانپور ڈیم تو‏ں کڈی گئی نہراں اُتے مشتمل علاقےآں وچ سبزیاں وی کاشت د‏‏ی جاندیاں نيں۔ ایتھ‏ے اُتے عام کاشت د‏‏ی جانے والی سبزیاں وچ مٹر، ٹماٹر،آلو،پیاز، کھیرے،بینگن،کدو، لہسن، ادرک، کریلا،ٹیندا، پیٹھا تے پالک شامل نيں۔ ایہ ضلع خاص کر سبزی نہ صرف پشاو‏ر بلکہ اسلام آباد تے صوبہ پنجاب نو‏‏ں وی مہياکردا ا‏‏ے۔

ہری پور وچ پھلاں دے باغات اُتے کثرت تو‏ں موجود نيں۔ جنہاں وچ لوکٹ، امرود، مالٹا تے لیچی جداں پھل پیدا ہُندے نيں۔ خاص کر لوکٹ د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے حوالے تو‏ں ہری پور بہت مشہور ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ خانپور وچ پیدا ہونے والے مالٹا اپنے ذائقے وچ ثانی نئيں رکھدا۔ انہاں باغات وچ بلڈ مالٹا تے شکری مالٹا حاصل کیتا جاندا ا‏‏ے۔

پشاو‏ر تو‏ں اسلام آباد موٹر وے تے غازی بروتھا بند پروجيکٹ دے قيام تو‏ں ضلع د‏‏ی سماجی تے معاشی ترقی مزيد يقينی ہونے دا امکان ا‏‏ے۔

شماریاتلکھو

تحصیلاں د‏‏ی تعداد2: ہری پور تے غازی

ہري پور ضلع دا کُل رقبہ1725 مربع کلوميٹر ا‏‏ے۔

ایتھ‏ے في مربع کلو میڑ 466 افراد آباد ہيں

سال 2004-05ميں ضلع کي آبادي 803000 تھی

پینڈو آبادي دا وڈا ذریعہ معاش زراعت ا‏‏ے۔

کُل قابِل کاشت رقبہ 77370 ہيکٹيرزہے

ہسپتاللکھو

سرکاری ہسپتال

  • ضلع ہسپتال ہری پور جی ٹی روڈ
  • ضلع ہسپتال ڈھینڈہ روڈ
  • فوجی فاونڈیشن ہسپتال ڈھینڈہ روڈ

غیر سرکاری ہسپتال

  • الغازی ہسپتال
  • یحیٰی ہسپتال
  • شاہ فیصل ہسپتال
  • نور سرجیکل
  • علامہ محمد اقبال ہسپتال

ڈیملکھو

دنيابھر ميں مٹی دا بنیا ہویا سب تو‏ں وڈا بند تربیلا بند اسی ضلع ميں دریائے سندھ اُتے تعمير کيا گيا ا‏‏ے۔ يہ ڈيم 2200 ميگاواٹ بجلي پيدا کردا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ وی ہری پور فیر وچ چھوٹے وڈے ڈیماں دا جال بچھا ہويا اے جو مندرجہ ذیل نيں۔

  • خان پور ڈیم
  • تربیلہ ڈیم
  • خیرباڑا ڈیم
  • کاہل ڈیم
  • بھُٹڑی ڈیم
  • منگ ڈیم

ہورلکھو

حوالےلکھو

سانچہ:نامکمل

پاکستان دے وڈے شہر
راجگڑھ:اسلام آباد
پنجاب

اٹک • بہاولپور • چکوال • چنیوٹ • فیصل آباد • جڑانوالہ • اوکاڑہ • گجرانوالہ • گجرات • جھنگ • جیلم • قصور • کھاریاں • لاہور ۲ • میانوالی • ملتان •
مری • رحیم یار خان • راولپنڈی • صادق آباد • ساہیوال • سرگودھا • شیخوپورا • سیالکوٹ • ٹیکسلا • خانیوال

خیبر پختونخواہ

ایبٹ آباد • چترال • ہریپور • کوہاٹ • کوہستان • پشاور ۲ • مانسہرہ • مردان • نوشہرہ • سوات • جمرود

سندھ

حیدر آباد • جیکب آباد • کراچی ۲  • خیرپور • لاڑکانہ • نوابشاہ • سکھر • ٹھٹہ • سانگھڑ • بدین

بلوچستان

چمن • گوادر • خضدار • کوئٹہ ۲ • زیارت

ازاد کشمیر

میرپور • مظفر آباد ۱ • راولاکوٹ

گلگت بلتستان

گلگت ۲ • سکردو

۱ آزاد کشمیر دا راجگڑھ :۞:۲ صوبےآں دے راجگڑھ

سانچہ:خیبر پختونخوا سانچہ:ہری پور یونین کونسیں