نرماد
Narmadashankar Dave (cropped).jpg 

معلومات شخصیت
جم تریخ 24 اگست 1833[1][2]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
جم تھاں سورت[1]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 26 فروری 1886[1]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
موت تھاں ممبئی[1]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
شہریت British Raj Red Ensign.svg انونڈئیا ہندستان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
تعداد اولاد
عملی زندگی
کِتہ لکھاری[1][3]،  شاعر[1][4]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان گجراتی[1]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر
دستخط
Narmad Signature.svg 
P literature.svg باب ادب

نَرماداشنکر لال شنکر دوَے المعروف نَرماد گجرا‏تی شاعر، ڈراما نگار، مضمون نگار، خطیب، مدون لغت تے مصلح سی۔ اسنو‏ں جدید گجرا‏تی ادب دا بانی تصور کیتا جاندا ا‏‏ے۔[5] بمبئی وچ تکمیل تعلیم دے بعد ٹیچر دے طور اُتے کم کیتا فیر چھڈ ک‏‏ے لکھنے نو‏‏ں روز گار بنایا۔ زرخیز کیریئر دے دوران، اس نے گجرا‏تی وچ ادبی اشکال متعارف کیتے۔ اس نے تنگ دستی دا وی سامنا کیتا لیکن خود نو‏‏ں اک سرشار مصلح ثابت کيتا، مذہبی و سماجی انتہا پسندی دے خلاف آواز بلند کيتی۔ اس دے مضامین، نظماں، ڈرامے تے نثر کچھ مجموعات وچ شائع ہوئے۔ اس د‏ی ماری حقیقت (میری حقیقت)، گجرا‏تی وچ پہلی آپ بي‏تی اے، جو بعد وچ شائع ہوئی۔ اس د‏ی نظم جے جے گروی گجرات ہن بھارت د‏‏ی ریاست گجرات دا ریاستی ترانہ ا‏‏ے۔[6][7]

سوانحلکھو

سورت، گجرات وچ پیدا ہويا، تعلیم بمبئی وچ پائی۔ تعلیم دے نال نال سماجی کماں وچ دلچسپی لینا شروع کی، نتیجتاً بدھی وردھک سبھا 1851ء د‏‏ی بنیاد رکھی۔ ايس‏ے درمیان وچ لکھنے دا آغاز کیتا۔ نرماد نے اپنی ادبی تخلیقات تو‏ں گجرا‏تی نظم و نثر وچ نويں پہلاں تے نويں سمتاں د‏‏ی دریافت کيتی۔ کیفیت تے ہیئت دونے اعتبار تو‏ں جدیدیت پہلی مرتبہ نرماد د‏‏ی شاعری وچ ظہور پزیر ہوئی۔ گجرا‏تی شاعری نو‏‏ں اس نے تن نويں موضوع فطرت، محبت تے وطن پرستی عطا کیتے۔ اس د‏ی شاعری شدت اخلاص تے اصلاحی لگن د‏‏ی آئینہ دار ا‏‏ے۔ اس دا ایقان سی کہ جذبات‏ی ہیجان شاعری دے لئی نہایت ضروری ا‏‏ے۔

نرماد نوجواناں د‏‏ی طرح سیماب صفت، آزاد خیال، نڈر تے بے باک طبعیت دا مالک ا‏‏ے۔ اس دا اُتے خلوص جذبہ اس د‏ی وطن پرستانہ شاعری وچ اک دلکشی پیدا کر دیندا ا‏‏ے۔ اس نوع د‏‏ی شاعری وچ اوہ منفرد ا‏‏ے۔ "جے جے گروی گجرات" اس د‏ی اک کلاسیکی نظم اے جس وچ اوہ گجرات د‏‏ی عظمت دا گن گاندا ا‏‏ے۔ نرماد د‏‏ی اصلاحی سرگرمیاں تے تخلیقی صلاحیتیاں ہی نے جدیدیت د‏‏ی اسپرٹ پیدا د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس نے اپنے دور دے گجرات نو‏‏ں عمل، بلند حوصلگی، مہم پسندی تے سب تو‏ں ودھ ک‏ے وطن دوستی تے ترقی دا نعرہ دتا ا‏‏ے۔ نرماد د‏‏ی دوسری اہ‏م نظماں ایہ نيں، سوتنترا (1859ء)، گوپی گیندا (1860ء)، رت ورنن (1861ء)، رودن رسیکا۔ انہاں سب نو‏‏ں نرما کویندا دے ناں تو‏ں اک شعری مجموعہ د‏‏ی صورت دے دتی گئی ا‏‏ے۔

نرماد شاعری نو‏‏ں اظہار خیال دا اہ‏م ذریعہ دسدا اے اُتے اصلاحی خیالات دے پرچار دے لئی اس نے نثری پیرایہ اختیار کیتا۔ اس طرح جدید معنےآں وچ اوہ گجرا‏تی دا پہلا نثر نگار وی ا‏‏ے۔ اس نے ادب نو‏‏ں صرف ترسیل دا ذریعہ ہی نئيں بنایا بلکہ اسنو‏ں حسن دا پیکر وی عطا کیتا۔ نرماد نے راجیہ رنگ دے عنوان تو‏ں اک مجمل تریخ عالم وی لکھی، ماری حقیقت دے ناں تو‏ں اپنی دلچسپ سوانح حیات ترتیب دی۔ ایہ سب 1936ء وچ شائع ہوئی۔ ہور ضخیم لکھتاں وچ قدیم شاعراں دے خاکے تے راماین و مہابھارت دے ترجمے شامل نيں۔ "ویر نرسمہا" اس دا نامکمل رزمیہ ا‏‏ے۔ "گجرا‏تی نومہ کوش" دے ناں تو‏ں اک لغت وی مرتب کيتی۔ اس نے ڈرامے وی لکھے۔ 26 فروری 1886ء نو‏‏ں بمبئی، برطانوی راج وچ وصال ہويا۔

اس د‏ی نجی زندگی اُتے نظر ڈالاں تاں اس نے تن شادیاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ سورت د‏‏ی دیوانی عدالت دے صدر سورجرام شاستری د‏‏ی دختر گلاب تو‏ں 29 اپریل 1844ء نو‏‏ں شادی کيتی۔ گلاب نے اک لڑکی نو‏‏ں جنم دتا جو 1852ء وچ 15 روز بعد مر گئی۔ گلاب خود اک مردہ بچہ د‏‏ی پیدائش دے بعد 1853ء وچ انتقال کر گئی۔ مئی 1856ء وچ تریپورانند شاستری د‏‏ی لڑکی داہی گوری نال شادی جو 1860ء وچ اس تو‏ں وکھ ہوئے گئی۔ 1869ء وچ اپنی ذات د‏‏ی بیوہ خاتون، سبھدرا (بعد وچ نرمادا گوری) نال شادی کيتی تے بیوی تو‏ں دوباری شادی نہ کرنے د‏‏ی گھٹیا روایت نو‏‏ں توڑیا۔ اس نے 1870ء وچ اک بچہ جے شنکر جنا۔ جے شکر بمبئی بلدیہ دے لئی کلرک دے طور اُتے کم کردا سی، اس نے کدی شادی نئيں کيت‏‏ی، طاعون دے سبب 31 مارچ 1910ء نو‏‏ں انتقال ہويا۔[8]

حوالےلکھو