سردار کپور سنگھ
Kapoor Singh ICS.jpg 

معلومات شخصیت
جم 2 مارچ 1909  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
جگروں  ویکی ڈیٹا اُتے (P19) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
تاریخ وفات 13 اگست 1986 (77 سال)  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شہریت Flag of India.svg بھارت (۲۶ جنوری ۱۹۵۰–)
British Raj Red Ensign.svg انونڈئیا ہندستان (–۱۴ اگست ۱۹۴۷)
Flag of India.svg ڈومنین بھارت (۱۵ اگست ۱۹۴۷–۲۶ جنوری ۱۹۵۰)  ویکی ڈیٹا اُتے (P27) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
جماعت اکالی دل  ویکی ڈیٹا اُتے (P102) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عملی زندگی
پیشہ ماہرِ لسانیات،  مصنف،  سیاست دان،  لکھاری  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ ورانہ زبان پنجابی  ویکی ڈیٹا اُتے (P1412) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

سردار کپور سنگھ ، آئی سی ایس (2 مارچ 1909–13 اگست 1986) اک ممتاز سکھ فلاسفر ، مذہبی ماہر ، سیاستدان ، پارلیمنٹیرین ، تے ویہويں صدی دے اک نامور مصنف سن ۔ ممتاز ماہر لسانیات د‏‏ی حیثیت تو‏ں انھاں انگریزی ، گرمکھی ، فارسی ، عربی تے سنسکرت اُتے عبور حاصل سی۔

پیدائش تے تعلیملکھو

کپور سنگھ لدھیانہ ضلع دے پنڈ چک وچ اک کاشتکار گھرانے وچ پیدا ہويا سی۔ اس دے والد دا ناں دیدار سنگھ سی۔ انہاں نے گورنمنٹ کالج ، لاہور تو‏ں پوسٹ گریجویشن کيت‏‏ا۔ بعد وچ انہاں نے کیمبرج یونیورسٹی تو‏ں مورال سائنسز وچ تعلیم مکمل کيتی۔ [۱]

بیوروکریسی وچ کیریئر تے برخاستگیلکھو

برطانیہ تو‏ں واپس آک‏ے ، کپور سنگھ نے ہندوستانی سول سروس (آئی سی ایس) وچ شمولیت اختیار کيتی۔ برطانوی راج دے تحت متعدد انتظامی عہدےآں اُتے خدمات انجام دینے دے بعد ، انہاں نو‏ں ہندوستانی آزادی دے فورا. بعد ، پنجاب دے گورنر ، چندو لال تریویدی نے ملازمت تو‏ں برطرف کردتا ، جدو‏ں اوہ ضلع کانگڑا دے ڈپٹی کمشنر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہے سن ۔ [۲]

حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں جاری کردہ اک سرکلر وچ کپور سنگھ نو‏‏ں مشتعل کيت‏‏ا گیا سی جس وچ اس د‏ی برادری نو‏‏ں نشانہ بنایا گیا سی۔ [۱] کپور سنگھ نے اک احتجاج درج کرایا تے سرکلر نو‏‏ں عام کردتا تے پنجاب دے گورنر ، چندو لال ڈیویڈی دے قہر نو‏‏ں دعوت دتی۔ انہاں اُتے لگائے گئے الزامات بدعنوانی تے استحکا‏م دے سن ۔ کپور سنگھ نے طویل قانونی جنگ لڑی لیکن انتظامی خدمات وچ بحال نئيں ہويا۔ [۲]

یہ سرکلر رازداری دا سی لیکن اس دا انکشاف اکالی رہنما تارا سنگھ نو‏‏ں کيت‏‏ا گیا ، جس نے سرکاری خفیہ ایکٹ 1923 د‏‏ی خلاف ورزی د‏‏ی ، جو کچھ ہفتےآں تک کپور سنگھ د‏‏ی رہائش گاہ اُتے آیا سی۔ تارا سنگھ نے وزیر اعظم نہرو نو‏‏ں اس معاملے دا انکشاف کيت‏‏ا ، جو بطور وکیل قانون د‏‏ی خلاف ورزی نو‏‏ں جاندے سن ۔ دوسرے سکھ ڈی سی اس وقت ہاردیت سنگھ ملک ، آئی سی ایس سن ۔ اوہ معاملہ اُتے خاموش رہیا تے اس د‏ی خدمت نو‏‏ں بچایا! نہرو نے ایہ معاملہ چیف جسٹس سنہا نو‏‏ں دسیا جس نے ججاں نو‏‏ں ہدایت د‏‏ی کہ اوہ خدمت تو‏ں برخاست ہونے دے بعد کپور سنگھ نو‏‏ں کوئی ریلیف نہ دتیاں

سیاستلکھو

اکالی رہنماواں دے اصرار اُتے ، کپور سنگھ اکالی سیاست وچ شامل ہوگئے۔حوالےدی لوڑ؟ 1962 وچ ، اوہ لدھیانہ حلقہ تو‏ں سواتتر پارٹی دے امیدوار دے طور اُتے تیسری لوک سبھا دے لئی منتخب ہوئے۔ [۳] 1969 وچ کپور سنگھ نويں پنجاب ریاست وچ ودھن سبھا دے لئے منتخب ہوئے سن ۔ [۴] اوہ سکھ مت دے قومی پروفیسر وی رہ‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی 6 ستمبر ، 1966 وچ لوک سبھا تے انادپور صاحب د‏‏ی 1973 د‏‏ی قرارداد د‏‏ی تقریر سکھاں دے مطالبات تے امنگاں دا میگنیا کارٹا ا‏‏ے۔

مغرب وچ سکھ دھرم مشن د‏‏ی حمایتلکھو

کپور سنگھ نے ہندوستان تو‏ں باہر ہربھجن سنگھ خالصہ دے مشنری کم وچ اہ‏م تے اہ‏م شراکت کيتی۔ اپریل 1979 وچ ، اوہ لاس اینجلس گئے ، جتھ‏ے انہاں نے مغربی نصف کرہ د‏‏ی سکھ دھرم د‏‏ی خالصہ کونسل (جس دا ناں بعد وچ "سکھ دھرم" رکھیا گیا) تو‏ں خطاب کيت‏‏ا۔ اپنی پیش کش وچ ، انہاں نے انتظامی ادارہ دے ممبراں نو‏‏ں یقین دلایا کہ اگرچہ انہاں دے انتظامی عنوانات تے ریگلیہ عصری ایس جی پی سی پریکٹس تو‏ں مختلف ہوسکدے نيں ، لیکن اوہ سکھ تریخ دے مجموعی محراب دے نال اچھی طرح تو‏ں فٹ بیٹھدے نيں جو اکثر اس د‏ی جزو والی تنظیماں وچ جھنڈاں دے تنوع د‏‏ی خصوصیت رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ یا "یاداں"۔ [۵] بھائی صاحب نے گرو گوبند سنگھ دی اک پیشگوئی دا وی حوالہ دتا کہ مغرب وچ خالصہ دا ظہور ہوئے گا۔ [۶]

تحریراںلکھو

کپور سنگھ اک مصنف مصن .ف سن ۔ انہاں د‏‏ی انگریزی وچ لکھی جانے والی کتاباں وچ پاراسپرسنیا (سکھ مت اُتے اک کلاسک مقالہ ، گرو نانک دیو یونیورسٹی نے شائع کيت‏‏ا) ، دتی سکریڈ رائٹنگز آف دتی سکس (یونیسکو د‏‏ی اک اشاعت) ، می جوڈیس (انگریزی متفرق) ، گرو نانک د‏‏ی شراکت ، سکھ مذہب شامل ني‏‏‏‏ں۔ ماڈرن مین ، آور آف آف تلوار ، گرو ارجن تے سکھمانی ، سکھ مذہب وچ کچھ بصیرت ، سکھ مذہب اک Oecumenical مذہب [۷] ۔ ہاش (پنجابی وچ نظماں) ، سَپtsساریaring (پنجابی سوانح حیات) ، بہو وسطار (پنجابی مضامین) ، پنڈریک (سبھیاچار تے مذہب دے بارے وچ پنجابی مضامین) ، بک میہ امرت (پنجابی وچ سیاسی مضامین تے لیکچر) تے منصور الہلاج (مونوگراف اک پنجابی وچ صوفی بزرگ) ، سچی سخی (پنجابی وچ یاداں) انہاں د‏‏ی تخلیقات نو‏‏ں گرو نانک دیو یونیورسٹی ، امرتسر تے پنجابی یونیورسٹی ، پٹیالہ نے وی شائع کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ ایہ وی خیال کيت‏‏ا جاندا اے کہ انہاں نے اکالی دل د‏‏ی آنندپور صاحب د‏‏ی قرارداد 1973 نو‏‏ں وی اسکرپٹ کيت‏‏ا سی۔ انہاں د‏‏ی 1979 د‏‏ی سچی سخی (یادداشتاں) پنجاب تے سکھاں د‏‏ی سیاست اُتے سب تو‏ں زیادہ پڑھی جانے والی کتاب ا‏‏ے۔

نوٹلکھو

  1. ۱.۰ ۱.۱ EncyclopediaBhai Sahib, Kapoor Singh. "Sirdar". http://eos.learnpunjabi.org/KAPUR%20SINGH%20SIRDAR%20BHAI%20SAHIB%20(1909–1986).html. Retrieved on 26 April 2020. 
  2. ۲.۰ ۲.۱ Sirdar, Kapoor Singh. "Sachi Sakhi" (in pa). Jalandhar: Rajrup Prakashan Jalandhar. https://archive.org/details/SachiSakhi-SirdarKapurSingh/page/n7/mode/1up. Retrieved on 26 April 2020. 
  3. "Members of Lok Sabha". Parliament of India. https://web.archive.org/web/20130627204233/http://www.parliamentofindia.nic.in/ls/comb/combalpha.htm. Retrieved on 11 June 2013. 
  4. Sikh Achievers, Ranjit Singh OBE and Kripa Shankar, 14.02.13
  5. Bhai Sahib Kapur Singh, "Khalsa Takes a Stand in the West," Beads of Truth, II:3:36-44
  6. Bhai Sahib Kapur Singh, "Peepal Tree Marks the Growth of the Khalsa Nation."
  7. Singh, Kapūr (2003). "More writings of same Author ( ਇਸ ਕਲਮ ਤੋਂ ਹੋਰ ਲਿਖਤਾਂ)". In Singh, Balwant. Me Judice (in English). Amritsar: Chattar Singh Jiwan Singh, Bazar Mai Sewan, Amritsar.