آینو زبان (آینو وچ : ئه‌ینۇ) اک ترکی بولی اے جو فارسی تو‏ں گہرے اثرات رکھدی ا‏‏ے۔ ایہ بولی عینو دے علوی خانہ بدوشاں نے تریم بیسن تے تکلامکاں ریگستان وچ بولی اے تے ناپید ہونے دے دہانے اُتے ا‏‏ے۔ کچھ ماہر لسانیات آینو اک مخلوط بولی جو کہ گرامر یوگھوری ( ایغور دے نیڑے د‏‏ی زبان) اُتے مشتمل اے تے لفظاں نو‏‏ں ایرانی جاندے نيں۔ [۱]

آینو
ئه‌ینۇ, Äynú
چ مقامیچین
علاقہسین‌کیانگ
خط عربی
بولی کوڈ
ISO 639-3aib
AiniMap.JPG
This article contains IPA phonetic symbols. Without proper rendering support, you may see question marks, boxes, or other symbols instead of Unicode characters.

جغرافیائی تقسیملکھو

آینو تکلا مکان صحرا دے کنارے اُتے وچ تارم طاس سنکیانگ صوبہ وچ مغربی چین وچ علوی مسلماناں وچ عام اے .[۲][۳][۴]

لفظاںلکھو

عینو دے زیادہ تر بنیادی لفظاں ایرانی زباناں تو‏ں نيں ، تے ايس‏ے وجہ تو‏ں ایہ قیاس کيتا جاندا اے کہ ایہ بولی اصل وچ ایرانی بولی سی تے اک طویل عرصے دے بعد ترک بولی بن گئی ا‏‏ے۔ [۵] عینو وچ تعمیر دے لحاظ تو‏ں تن قسم دے لفظاں نيں: سادہ ، مشتق تے مرکب۔ سادہ لفظاں تے مرکب لفظاں وچ ضمیمہ شام‏ل کرکے اخذ کردہ لفظاں چند سادہ لفظاں نو‏‏ں ملیا ک‏ے بنائے جاندے نيں۔ وینڈاس د‏ی ایغور تے فارسی جڑاں عینو وچ نيں۔ بُڈھے لوک زیادہ فارسی لفظاں تے جملے استعمال کردے نيں ، تے نوجوان لوک ایغور لفظاں تے جملے استعمال کردے نيں۔ [۶]

صوتیاتلکھو

همخوان‌هالکھو

عینو دے 22 حروف نيں:

لبی لثوی کامی نرمی۔ لسانیات چاکنایی۔
روکنے والا۔ p b t d k ɡ q
متاثر کن۔ t͡ʃ d͡ʒ
پہننا۔ v s z ʃ χ ʁ ɦ
خشومی۔ m n ŋ
زنشی r
کیناری۔ l
ناسوده j

واکه‌هالکھو

عینو دے 8 حروف نيں:

 
عینو دے عجائبات۔

نمبرلکھو

عینو نمبر فارسی تو‏ں لئی گئے نيں:

    • یک: yäk
    • دو: du
    • سه: si
    • چهار: čar
    • پنج: pänǰ
    • شش: šäš
    • هفت: häp(t)
    • هشت: häš(t)
    • نه: noh
    • ده: dah
    • بیست: bist
    • صد: säd
    • هزار: hazar

منحصر سوالاتلکھو

حوالےلکھو

  1. Bakker, Peter (2003). "Mixed Languages as Autonomous Systems". In Matras, Yaron; Bakker, Peter. The Mixed Language Debate: Theoretical and Empirical Advances. Trends in Linguistics. Berlin: Mouton de Gruyter. pp. 107–150. ISBN 978-3-11-017776-3. 
  2. Louie, Kam (2008). The Cambridge Companion to Modern Chinese Culture. انتشارات دانشگاه کمبریج. p. 114. ISBN 978-0-521-86322-3. 
  3. Starr, S. Frederick (2004). Xinjiang: China's Muslim Borderland: China's Muslim Borderland. روتلج. p. 303. ISBN 978-0-7656-1318-9. 
  4. "Mummy dearest: questions of identity in modern and ancient Xinjiang Uyghur Autonomous Region". Alyssa Christine Bader Whitman College p31. 9 May 2012. https://arminda.whitman.edu/theses/240. Retrieved on 19 November 2020. 
  5. Zhao Xiangru, (2011), Ainu Studies 1st Edition, p. 21
  6. Zhao Xiangru; Asim. The language of the Ainu people in Xinjiang. Linguistic research. 1982, (1): p. 259-279.