فاطمہ بنت موسیٰ الکاظم یا فاطمہ معصومہ (پیدائش: 21 مارچ 790ء – وفات: 4 نومبر 816ء) اہل بیت دے بزرگ تے تشیع دے ستویں امام موسیٰ الکاظم دی بیٹی تے امام علی الرضا دی بہن سن۔

فاطمة المعصومة بنت موسى الكاظم
تخطيط اسم فاطمة المعصومة بنت الإمام موسى الكاظم
أشهر ألقابها المعصومة و هو المستفاد من الرواية المنسوبة إلى علی رضا و التي جاء فيها: «من زار أختي معصومة في قم كمن زارني»
ولادت 1 ذي القعدة عام 173 هـ
المدينة المنورة
وفات 10 ربيع الثاني عام 201هـ
قم
قابل احترام عند الشيعة
مقام دفن قم
نسب
  • شجرة نسبها :
  • أبوها :
  • أمها:
  • إخوتها وأخواتها :
  • زوجها:
  • أبنائها:


تعارفلکھو

فاطمہ معصومہ، ستویں امام امام موسی بن جعفر الکاظم دی دختر نیں، آپ دی والدہ گرامی دا ناں نجمہ خاتون سی، شیعہ مسلماناں دے ہاں محترم شخصیتاں وچوں شمار ہُندیاں نیں، انہاں دا مزار ایران دے شہر قم وچ واقع اے۔ دنیا بھر توں شیعہ مسلمان قم وچ انہاں دی زیارت دے لئی جمع ہُندے نیں۔

ناں تے پیدائشلکھو

فاطمہ ناں تے معصومہ لقب اے بعض تریخ دیاں کتاباں وچ ذکر ہویا اے کہ معصومہ دا لقب انہانوں انہاں دے بھائی تے شیعیاں دے اٹھویں امام علی بن موسی الرضا نے دتا اے ،جدوں کہ شہرت معصومہ قم یا حضرت معصومہ دے ناں توں اے۔ مشہور قول دے مطابق یکم ذوالقعدہ 173ھ/21 مارچ 790ء نوں مدینہ منورہ وچ پیدا ہوئیاں۔[1]

خراسان ول سفرلکھو

جدوں عباسی خلیفہ مامون نے امام رضا نوں خراسان بلایا تو اک سال بعد فاطمہ معصومہ اپنے بھائی دی جدائی برداشت نہ کرسکنے دی وجہ خراسان ول عازم سفر ہوئیاں۔ تے اک بہت وڈے قافلے دے ہمراہ جدوں قم دے قریب ساوہ شہر پہنچیاں تاں دشمناں نے قافلے اُتے حملہ کر دتا جس دے نتیجے وچ قافلے دے بہت سارے افراد قتل ہو گئے تے فاطمہ معصومہ نوں اک خاتون نے زہر دتا، قم شہر دے عرب تے اہل بیت نال محبت رکھنے والے اشعری قبیلے دے لوگ انہاں نوں قم لے آئے جتھے اوہ 17 دن زندہ رہنے دے بعد زہر دے اثر توں وفات پا گئیاں۔ تے اپنے بھائی نال ملاقات تے خراسان دا سفر مکمل نہ کرپائیاں۔ قم فاطمہ معصومہ دے مزار دی وجہ دنیا بھر دے شیعہ مسلماناں دے لئی اہم شہر شمار کیتا جاندا اے۔

علمی مقاملکھو

انہاں دے علمی مقام دے لئی ایہی ذکر کرنا کافی اے کہ بعض تاریخی روایات نے ذکر کیتا اے کہ شیعیاں دے اک گروہ نے اپنی علمی تشنگی نوں دور کرنے دے لئی امام موسی کاظم نال ملاقات دی غرض توں سفر کیتا، امام موسی کاظم کسی سفر دی وجہ توں مدینہ وچ موجود نہ سن، تو حضرت فاطمہ معصومہ نے انہاں سوالاں دے جواب خود ہی تحریر کر دتے تے جدوں اوہ لوگ راستے وچ امام موسی کاظم نال ملے تے انہاں جواباں نوں پیش کیتا تاں انہاں نے انہاں جواباں نوں دیکھ کے فرمایا: ((فداھا ابوھا)) کہ فاطمہ معصومہ اُتے ان دے والد فدا ہون۔[2]

زیارت دی فضیلتلکھو

شیعہ کتاباں وچ حضرت فاطمہ معصومہ دی زیارت دی فضیلت وچ چند احادیث نقل کیتیاں گئیاں جو انہاں دی خداوند متعال دے ہاں فضیلت تے شان ومنزلت دی نشان دہی کردیاں نیں جیسا کہ امام جعفر صادق نے فرمایا: کہ اللہ دا حرم مکہ، رسول خدا ﷺ دا حرم مدینہ منورہ، حضرت علی بن ابی طالب دا حرم کوفہ، جبکہ ساڈا حرم قم دا شہر اے کہ جتھے میری اولاد وچوں اک خاتون دفن ہونگیاں جنہاں دا ناں فاطمہ ہوئے گا۔[3]

وفاتلکھو

آپ دی وفات بروز منگل 10 ربیع الثانی 201ھ/ 4 نومبر 816ء نوں قم وچ ہوئی۔ اُس وقت مدتِ حیات شمسی اعتبار توں 26 سال 7 ماہ تے قمری اعتبار توں 27 سال 5 ماہ سی۔قم وچ جس مقام اُتے آپ دی تدفین کیتی گئی، ہن اوہ حرم فاطمہ معصومہ دے ناں توں مشہور اے۔

حضرت فاطمہ معصومہ دا مزارلکھو

حضرت فاطمہ معصومہ دی وفات دے بعد موسی بن خزرج اشعری نے انہاں نوں باغ بابلان وچ دفن کر دتا تے انہاں دی قبر اُتے سایبان بنا دتا جو بعد وچ گنبد وچ تبدیل کر دتا گیا۔ تے اس وقت اک سنہری رنگ دا اک بہت وڈا گنبد شہر قم دے مرکز وچ واقع اے جس دی زیارت دے لئی لکھاں دی تعداد وچ ایران تے ایران توں باہر دے زائرین رجوع کردے نیں۔

حرم حضرت معصومہ دے جوار وچ بہت سارے علما،شعرا، مجتہدین، بادشاہ تے ہور شخصیتاں دفن نیں جنہاں وچ صفوی خاندان دے شاه صفی،شاه عباس دوم،شاه سلیمان، شاه سلطان حسین تے قاجاری خاندان دے بادشاہاں وچ توں فتح علی‌شاه قاجار تے محمد شاہ قاجار شامل نیں۔

حوالےلکھو

  1. نمازی، علی، مستدرک سفینہ، ج8،ص261
  2. کتاب: کریمہ اہل البیت، ص64،63
  3. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج57،ص216