اردو دائرہ معارف اسلامیہ

اردو دائرہ معارف اسلامیہ اک طویل تے ضخیم انسائیکلوپیڈیا اے جسنو‏ں یونیورسٹی پنجاب نے شائع کيتا ا‏‏ے۔

تریخلکھو

اردو دائرہ معارف اسلامیہ دراصل انسائیکلوپیڈیا الاسلامیہ دا اردو زبان وچ کیہ گیا ترجمہ اے جو یونیورسٹی لائیڈن، نیدرلینڈز تو‏ں 1913ء تو‏ں 1938ء دے وسطی زمانہ وچ شائع ہُندا رہیا۔ اِس تو‏ں پہلے اردو زبان وچ کوئی انسائیکلوپیڈیا اسلام، اسلام د‏‏ی تریخ تے مشاہیر اسلام دے حوالے تو‏ں موجود نہ سی۔ 1948ء وچ یونیورسٹی پنجاب دے تحت منعقد ہونے والی پہلی اردو کانفرنس وچ پرنسپل اورئینٹل کالج، یونیورسٹی پنجاب ڈاکٹر مولوی محمد شفیع، لیکچرار اردو، اورئینٹل کالج، یونیورسٹی پنجاب ڈاکٹر سید عبد اللہ نے ایہ تجویز پیش کيت‏‏ی کہ یونیورسٹی پنجاب اک اسلامی انسائیکلوپیڈیا دے ترجمہ دا بیڑا اُٹھائے جداں کہ یونیورسٹی لائیڈن نے انسائیکلوپیڈیا الاسلامیہ شائع کيتا۔[۱][۲] اِس تجویز اُتے عملدرآمد 1950ء وچ ہويا جدو‏ں یونیورسٹی پنجاب وچ اک ادارہ اِس کم دے لئی قائم کيتا گیا جو بعد وچ شعبہ اردو دائرہ معارف اسلامیہ اکھوایا۔

مواد تے متنلکھو

پہلی جلدلکھو

پہلی جلد دا آغاز الف تو‏ں ہُندا اے تے اختتام مضمون اجنادین اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ کل صفحات 1036 نيں۔ 1964ء وچ شائع ہوئی۔ پہلی جلد دا تکملہ مارچ 2002ء وچ شائع ہويا جس دے 804 صفحات سن ۔

دوسری جلدلکھو

دوسری جلد دا آغاز مضمون اُچ تو‏ں ہُندا اے تے اختتام مضمون افن اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ کل صفحات 1055 نيں۔ 1966ء وچ شائع ہوئی۔ پہلی جلد دا تکملہ جون 2008ء وچ شائع ہويا جس دے 819 صفحات سن ۔

تیسری جلدلکھو

تیسری جلد دا آغاز مضمون افندی تو‏ں ہُندا اے تے اختتام مضمون بائیدو اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ کل صفحات 1060 نيں۔ 1968ء وچ شائع ہوئی۔ دوسری بار 1980ء وچ شائع ہوئی۔

چوتھ‏ی جلدلکھو
پنجويں جلدلکھو
چھیويں جلدلکھو
ستويں جلدلکھو
اٹھويں جلدلکھو

نويں جلدلکھو

دسويں جلدلکھو

گیارہويں جلدلکھو

بارہويں جلدلکھو

تیرہويں جلدلکھو

چودہويں جلدلکھو

پندرہويں جلدلکھو

سولہويں جلدلکھو

ستارہويں جلدلکھو

ستارہويں جلد دا آغاز حرف ک تو‏ں ہُندا اے، اختتام مضمون اللان اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ کل صفحات 645 نيں۔ 1978ء وچ شائع ہوئی۔

اٹھارہويں جلدلکھو

اٹھارہويں جلد دا آغاز مضمون لاہور تو‏ں ہُندا اے، اختتام مضمون محمل اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ کل صفحات 657 نيں۔ 1985ء وچ شائع ہوئی۔

اُنیسواں جلدلکھو

انیہويں جلد دا آغاز مضمون حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم د‏‏ی سیرت تو‏ں ہُندا اے، اختتام مضمون محمرہ اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ کل صفحات 545 نيں۔ 1983ء وچ شائع ہوئی۔

ویہويں جلدلکھو

ستارہويں جلد دا آغاز مضمون محمود تو‏ں ہُندا اے، اختتام مضمون مسجد الحرام اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ کل صفحات 739 نيں۔ 1984ء وچ شائع ہوئی۔

اکیہويں جلدلکھو

اکیہويں جلد دا آغاز مضمون مسح تو‏ں ہُندا اے، اختتام مضمون میافارقین اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ کل صفحات 1025 نيں۔ 1987ء وچ شائع ہوئی۔

بائیہواں جلدلکھو

بائیہواں جلد دا آغاز حرف ن تو‏ں ہُندا اے، اختتام مضمون وقائع نویس اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ کل صفحات 682 نيں۔ 1989ء وچ شائع ہوئی۔

تئیسواں جلدلکھو

تئیسواں جلد دا آغاز مضمون وقف تو‏ں ہُندا اے، اختتام مضمون یبلا اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ کل صفحات 391 نيں۔ 1989ء وچ شائع ہوئی۔

چوویہويں جلدلکھو

چوویہويں جلد اشاریہ اُتے مشتمل اے، کل صفحات 509 نيں۔ 1993ء وچ شائع ہوئی۔

حوالےلکھو

  1. Abdur Rauf (1975). "The Urdu Encyclopaedia of Islam", Islamic culture & civilization in Pakistan. Ferozsons, 139.  (1973) "Urdu Encyclopaedia of Islam", in Shigeo Minowa and Amadio Antonio Arboleda: Scholarly publishing in Asia: proceedings. University of Tokyo Press, 70 et seq..  (1954) "Encyclopaedia of Islam Pakistan's Venture", Asia: Asian quarterly of culture and synthesis 4. Imprimerie d'Extrême-Orient, 633.  "Department of Urdu Encyclopaedia of Islam at the University of the Punjab". http://pu.edu.pk/home/department/36/Department-of-Urdu-Encyclopaedia-of-Islam. 
  2. (1963) Islamic studies 2. Central Institute of Islamic Research (Pakistan), 141. 

ہور ویکھولکھو

سانچہ:یونیورسٹی پنجاب