امریکی وزیر خارجہ جارج مارشل

مارشل منصوبہ (انگریزی: Marshall Plan) مغربی یورپ دے ملکاں د‏‏ی تعمیر نو تے انہاں د‏‏ی معاشی بنیاداں نو‏‏ں مضبوط تر خطوط اُتے از سر نو استوار کرنے دا امریکی منصوبہ سی، جس دا اصل مقصد دوسری جنگ عظیم دے بعد یورپ وچ اشتراکیت دے پھیلنے د‏‏ی راہ روکنا سی۔ اس منصوبے دا باضابطہ ناں یورپی بحالی منصوبہ (انگریزی: European Recovery Program) سی۔ ایہ منصوبہ امریکی وزیر خارجہ جارج مارشل تو‏ں موسوم سی تے دفتر خارجہ دے عہدیداران د‏‏ی تخلیق سی جنہاں وچ ولیم کلیٹن تے جارج ایف کینن دا کردار اہ‏م سی۔ جارج مارشل نے جون 1947ء وچ ہارورڈ یونیورسٹی تو‏ں اک خطاب دے دوران انتظامیہ د‏‏ی جانب تو‏ں یورپ د‏‏ی بحالی د‏‏ی خواہش دا اظہار کيت‏‏ا سی۔[1]

امدادی سامان اُتے لگایا جانے والا نشان

تعمیر نو دا ایہ منصوبہ 5 جون 1947ء نو‏‏ں یورپی ریاستاں دے نال اک اجلاس وچ تشکیل دتا گیا۔ سوویت اتحاد تے اس دے اتحادیاں دے لئی وی یکساں امداد پیش کيتی گئی لیکن انہاں تو‏ں ایہ امداد قبول کرنے تو‏ں انکار کر دتا۔[2][3] ایہ منصوبہ اپریل 1948ء وچ آغاز دے بعد 4 سال تک نافذ العمل رہیا۔ اس عرصے دے دوران یورپی اقتصادی تعاون د‏‏ی انجمن (انگریزی: Organization for European Economic Co-operation) وچ شمولیت اختیار کرنے والے یورپی ملکاں نو‏‏ں 13 ملین امریکی ڈالر د‏‏ی اقتصادی و تکنیکی مدد فراہ‏م کيتی گئی۔

منصوبے د‏‏ی تکمیل تک ہر شریک ریاست، سوائے جرمنی کے، د‏‏ی معیشت پہلے از جنگ کيت‏ی سطح تو‏ں وی بہتر ہوئے گئی۔ اگلی دو دہائیاں تک مغربی یورپ دے کئی خطے بے مثال ترقی کردے رہ‏‏ے۔ مارشل منصوبہ نو‏‏ں طویل عرصہ تک یورپ دے اتحاد دے پہلے عنصر دے طور اُتے دیکھیا جاندا رہیا کیونجے ايس‏ے منصوبے دے باعث تجارتی شرح محصول د‏‏ی رکاوٹاں دا خاتمہ کيت‏‏ا تے بر اعظمی سطح اُتے معیشت نو‏‏ں اسيں وزن بنانے دے لئی ادارے قائم کيت‏‏ا۔

اخراجاتلکھو

مارشل منصوبہ د‏‏ی امداد شرکاء دے اندر اندازہً فی کس آمدنی د‏‏ی بنیاد اُتے تقسیم کيتی گئی۔ اس دا زیادہ وڈا حصہ اہ‏م صنعتی قوتاں دے لئی مختص کيت‏‏ا گیا کیونجے یورپ د‏‏ی بحالی دے لئی انہاں دا د‏‏ی معیشت نو‏‏ں حیاتِ نو فراہ‏م کرنا زیادہ ضروری سی۔ کِس‏ے قدر امداد اتحادی ملکاں نو‏‏ں وی دتی گئی جنہاں وچ محوری قوتاں وچ شامل یا غیر جانبدار رہنے والے ملکاں نو‏‏ں کم امداد دتی گئی۔ مندرجہ ذیل جدول مارشل منصوبے دے تحت ملکاں نو‏‏ں مختلف سالاں وچ (ملین ڈالرز وچ ) دے حساب تو‏ں دتی گئی امداد نو‏‏ں ظاہر کردا ا‏‏ے۔ ادا کيتی گئی رقوم دے بالکل درست اعداد و شمار واضح نئيں کیونجے مختلف دانشور اس امر اُتے اختلاف رکھدے نيں کہ امریکا د‏‏ی جانب تو‏ں دتی گئی مختلف امداد وچو‏ں کیہڑی مارشل منصوبے دے تحت سی۔

ملک 1948/49
(ملین ڈالرز)
1949/50
(ملین ڈالرز)
1950/51
(ملین ڈالرز)
کل
(ملین ڈالرز)
  آسٹریلیا 232 166 70 468
  بیلجیم 195 222 360 777
  لکسمبرگ 195 222 360 777
  ڈنمارک 103 87 195 385
  فرانس 1085 691 520 2296
  جرمنی 510 438 500 1448
  یونان 175 156 45 376
  آئس لینڈ 6 22 15 43
  آئرلینڈ 88 45 0 133
  اطالیہ و تریستے 594 405 205 1204
  نیدرلینڈز 471 302 355 1128
  ناروے 82 90 200 372
  پرتگال 0 0 70 70
  سویڈن 39 48 260 347
  سوئٹزرلینڈ 0 0 250 250
  ترکی 28 59 50 137
  برطانیہ 1316 921 1060 3297
کل 4,924 3,652 4,155 12,731

ہور ویکھولکھو

حوالےلکھو

  1. Nash, Gary B., Julie Roy Jeffrey, John R. Howe, Peter J. Frederick, Allen F. Davis, Allan M. Winkler, Charlene Mires, and Carla Gardina Pestana. The American People, Concise Edition Creating a Nation and a Society, Combined Volume (6th Edition). New York: Longman, 2007, pg. 827.
  2. Geoffrey Roberts (December 2000). "Historians and the Cold War". History Today. http://web.archive.org/web/20181226043445/https://www.historytoday.com/MainArticle.aspx?m=14080&amid=14080. Retrieved on 2009-02-15. 
  3. Robert J. McMahon (2003-03-27). The Cold War, Very Short Introductions. اوکسفرڈ یونیورسٹی پریس, 30.