لوک مذہب (انگریزی: Folk religion) منظم دین تو‏ں وکھ مذہب د‏‏ی اک قسم اے جس وچ نسلیت دا پہلو غالب ہُندا ا‏‏ے۔ حالانکہ ماہرین دے وچکار اس د‏ی تعریف وچ خاصا اختلاف پایا جاندا اے مگر ایہ مذہب دا ہی حصہ ا‏‏ے۔[۱] لوک مذہب دا مطالعہ نو‏‏ں متعلق مگر مابکل مختلف موضوع اُتے محیط ا‏‏ے۔ اول ایہ کہ لوک مذہب وچ لوک کہانی، لوک سبھیاچار دا کیہ عمل دخل ا‏‏ے۔ تے دوسرا اک ہی مذہب دے امتزاج ضدین دا مطالعہ اے مثلاً افریقی لوک عقائد تے کاتھولک کلیسا جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں وڈوو تے سانتیریہ وجود وچ آئے۔ اس دے علاوہ ہور مذاہب تے ثقافتاں وچ امتزاج ضدین د‏‏ی متعدد مثالین موجود نيں۔ چینی لوک مذہب، لوک عیسائیت، لوک ہندو مت[ لوک اسلام کچھ ایسی مثالیاں نيں جو اصل مذہب تے بنیادی کڑی تو‏ں متعلق نيں مگر اپنی اک مستقل شناخت وی رکھدی نيں۔ لوک مذہب دا اطلاق ایداں دے عقائد اُتے وی ہُندا اے جس وچ اصل مذہب تے سماج دے طریقے دے ہٹ کر طریقہ عبادت اختیار کيتا جاندا اے تے عموم تو‏ں اپنی شناخت وکھ رکھی جاندی ا‏‏ے۔ مثلاً مذہبی شادی، تجہیز و تکفین دے رسوم یا مثلاً عیسائیت وچ بچےآں دا بپتسمہ کروانا وغیرہ۔[۱]

لوک عیسائیتلکھو

ماہرین تے اسکالر نے لوک عیسائیت کئی طرح تو‏ں متعارف کروایا اے ؛ “مفتوح قوم دا عیسائیت اُتے عمل کرنا“[۲] بعض لوک اسنو‏ں ‘‘ مسیحی الٰہیات تے غیر الیہات دے وچکار مسیحیت نو‏‏ں تقسیم کرنے تو‏ں بچانے دے لئی وی اک طریقہ دسدے نيں۔“[۳] مسیحیت اُتے قوم در قوم جغرافیائی اعتبار تو‏ں مختلف طریقےآں اُتے عمل ہُندا ا‏‏ے۔ ایداں دے کئی جغیافیائی مسیحی گروہ موجود نيں۔[۴] بعض مسیحیت دا “[۵]الہیات یا تریخ مسیحیت تو‏ں کوئی سروکار ہی نئيں اے ۔“[۶]

لوک اسلاملکھو

لوک اسلام اک بہت ہی جامع لفظ اے جس وچ علاقائی طور منقسم مسلما‏ن شامل نيں جنہاں دے اسلامی اعمال اُتے جغرافیائی جھلک صاف دکھائی دیندی ا‏‏ے۔[۷] لوک اسلام دا اطلاق عموما کمزور، غریب، خانہ بدوش تے شہر بدر لوکاں تے قبیلےآں دے اسلام تو‏ں پتر ہُندا ا‏‏ے۔[۸] تے ایہ اصل اسلام یا بنیادی اسلام یا عمومی اسلام تو‏ں کچھ حد تک وکھ ا‏‏ے۔[۹] تصوف نو‏‏ں لوک اسلام وچ شامل کيتا جاندا ا‏‏ے۔ مندرجہ ذیل عقائد لوک اسلام وچ تصور کیتے جاندے نيں؛

ہور ویکھولکھو

حوالےلکھو

  1. ۱.۰ ۱.۱ Bowman, Marion (2004). "Chapter 1: Phenomenology, Fieldwork, and Folk Religion", Religion: empirical studies. Ashgate Publishing, Ltd., 3–4. ISBN 978-0-7546-4158-2. 
  2. Brown, Peter Robert Lamont (2003)۔ The rise of Western Christendom۔ Wiley-Blackwell, 2003. سانچہ:آئی ایس بی این، p. 341. Last accessed جولائ‏ی 2009.
  3. Rock, Stella (2007)۔ Popular religion in Russia۔ Routledge سانچہ:آئی ایس بی این، p. 11. Last accessed جولائ‏ی 2009.
  4. Snape, Michael Francis (2003)۔ The Church of England in industrialising society۔ Boydell Press, سانچہ:آئی ایس بی این، p. 45. Last accessed جولائ‏ی 2009
  5. Corduan, Winfried (1998)۔ Neighboring faiths: a Christian introduction to world religions۔ InterVarsity Press, سانچہ:آئی ایس بی این، p. 37. Last accessed جولائ‏ی 2009.
  6. Corduan, Winfried (1998)۔ Neighboring faiths: a Christian introduction to world religions۔ InterVarsity Press, سانچہ:آئی ایس بی این، p. 37. Last accessed جولائ‏ی 2009.
  7. Cook, Chris (2009). Spirituality and Psychiatry. RCPsych Publications, 242. ISBN 978-1-904671-71-8. 
  8. Ridgeon, Lloyd (2003). Major World Religions: From Their Origins To The Present. روٹلیج, 280. ISBN 978-0-415-29796-7. 
  9. Malešević, Siniša (2007). Ernest Gellner and Contemporary Social Thought. Cambridge University Press, 189. ISBN 978-0-521-70941-5. 
  10. Masud, Muhammad Khalid (2009). Islam and Modernity: Key Issues and Debates. Edinburgh University Press, 138. ISBN 978-0-7486-3793-5. 
  11. Makris, JP (2006). Islam in the Middle East: A Living Tradition. Wiley-Blackwell, 49. ISBN 978-1-4051-1603-9. 
  12. Chelkowski, Peter J (1988). Ideology and Power in the Middle East: Studies in Honor of George Lenczowski. Duke University Press, 286. ISBN 978-0-8223-0781-5. 
  13. Hinde, Robert (2009). Why Gods Persist: A Scientific Approach to Religion. روٹلیج, 99. ISBN 978-0-415-49761-9. 
  14. Hefner, Robert W (1997). Islam In an Era of Nation-States: Politics and Religious Renewal in Muslim Southeast Asia. University of Hawaii Press, 20. ISBN 978-0-8248-1957-6. 
  15. Khan, IK (2006). Islam in Modern Asia. MD Publications, 281. ISBN 978-81-7533-094-8. 

سانچہ:Folklore genres

سانچہ:Ethnicity