عائشہ تیمور
(عربی وچ: عائشة التيمورية ویکی ڈیٹا اُتے (P1559) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
Ayesha Al-Taymuriyya.jpg 

معلومات شخصیت
جم سنہ 1840[۱][۲][۳]  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


قاہرہ  ویکی ڈیٹا اُتے (P19) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

وفات سنہ 1902 (61–62 سال)[۱][۲][۳]  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


قاہرہ  ویکی ڈیٹا اُتے (P20) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

شہریت Flag of Egypt.svg مصر[۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P27) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شہریت

بہن/بھائی
احمد تیمور  ویکی ڈیٹا اُتے (P3373) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عملی زندگی
پیشہ لیکھک[۱]،  شاعر[۱]،  ناول نگار  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ ورانہ زبان عربی  ویکی ڈیٹا اُتے (P1412) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

عائشہ عصمت تیمور ( عربی: عائشة عصمت تيمور‎ یا عائشة التيمورية‎ ؛ 1840–1902) عثمانی دور وچ اک مصری سماجی کارکن، شاعرہ، ناول نگارہ، تے نسائیت پسند سن۔ اوہ 19 ويں صدی دے اوائل وچ سوانیاں دے حقوق دے میدان وچ سرگرم عمل سن۔ انہاں د‏‏یاں تحریراں اک ایداں دے دور وچ سامنے آئیاں جتھے مصر وچ سوانیاں نو‏‏ں ایہ احساس ہورہیا سی کہ اسلام دے انہاں نو‏ں عطا کردہ کچھ حقوق تو‏ں محروم کيتا جارہیا ا‏‏ے۔ عاؤہ انہاں ابتدائی عرب سوانیاں وچو‏ں اک سی جنہاں د‏‏ی شاعری تے ہور لکھتاں نو‏‏ں جدید دور وچ پہچانا تے شائع کيتا گیا سی۔

ذا‏تی زندگیلکھو

مڈھلا جیونلکھو

بھانويں عائشہ تیمور عراقی کردستان اک شاہی گھرانے وچ پیدا ہوئیاں سن، لیکن انھاں نے انہاں لوکاں دے لئی تندہی تو‏ں کم کيتا جنہاں دے لئی کوئی آواز بلند نئيں کر رہیا سی۔ مصر وچ سوانیاں دے حقوق دے لئی انہاں دا جنون سی ايس‏ے وجہ تو‏ں اوہ اپنے میدان تے سبھیاچار وچ اک سرخیل دے طور اُتے پہچانی جاندی ا‏‏ے۔ [۴]

خاندانلکھو

عائشہ تیمور اک ادبی گھرانے وچ پیدا ہوئیاں سن۔ انہاں دے بھائی احمد پاشا تیمور اک محقق تے ناول نگار سن ۔ انہاں دے دو بھانجے وی سن : اک ڈراما نگار محمد تیمور تے دوسرے ناول نگار محمود تیمور سن ۔

عائشہ تیمور دا عقیدہ سی کہ فارسی ادب تے تطہیر د‏‏ی بولی اے، جدو‏ں کہ عربی زبان مذہب تے لوکاں دے لئی مستعمل ا‏‏ے۔[۵]

عائشہ تیمور دے والد ہمیشہ اپنی بیٹی نو‏‏ں مناسب تعلیم مہیا کرنا چاہندے سن ۔[۶] عائشہ نے 1854ء وچ ترکی دے نامور شہر محمود بیہ السلامبولی تو‏ںاس وقت شادی کيتی جدو‏ں اوہ محض 14 سال دتیاں سن، تے اوہ اپنے شوہر دے نال استنبول چلی گئياں۔ 1873ء وچ ، تیمور د‏‏ی بیٹی توحیدہ دا نامعلوم بیماری تو‏ں انتقال ہوگیا۔[۷] اس دے بعد عائشہ دے والد د‏‏ی وفات 1882ء وچ ہوئی، اس دے نیڑے ہی انہاں دے شوہر د‏‏ی وفات 1885ء وچ ہوئی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ مصر واپس چلی گئياں، جتھے انہاں نے اپنا تحریری کم دوبارہ شروع کيتا۔ انہاں د‏‏ی نظماں وچ بیٹی دے لئی نوحہ گری جدید دور وچ اس صنف وچ بہترین کم سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔[۶]

فعالیت پسندیلکھو

اپنے شوہر تے بیٹی د‏‏ی موت دے بعد، عائشہ نے اپنیاں تحریراں تو‏ں سوانیاں دے حقوق د‏‏ی وکالت د‏‏ی شروعات کیتی۔ انہاں د‏‏ی تخلیقات مصر وچ اک سماجی و اقتصادی تبدیلی دے وقت سامنے آئیاں جتھے سوانیاں نو‏‏ں احساس ہويا کہ انہاں نو‏ں انہاں حقوق تو‏ں محروم رکھیا جارہیا اے جو اسلام نے انہاں نو‏ں دتے نيں۔ عائشہ دا حوالہ "مصری نسائيت د‏‏ی ماں" دے طور اُتے دتا جاندا ا‏‏ے۔

انہاں نے تعلیم دے لئی مہم چلانے، خیراندی کم کرنے تے نوآبادیات نو‏‏ں چیلنج کرنے دے لئی ہور سوانیاں دانشوراں تے کارکناں دے نال کم کيتا۔ ایہ مصری نسائیت دے لئی ابتدائی نمو دا آغاز سی۔ [۸]

حوالےلکھو

  1. ۱.۰ ۱.۱ ۱.۲ ۱.۳ ۱.۴ full work available at URL: http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195382075.001.0001/acref-9780195382075 — مدیر: Emmanuel K. Akyeampong تے Henry Louis Gates, Jr. — عنوان : Dictionary of African Biography — ناشر: اوکسفرڈ یونیورسٹی پریسISBN 978-0-19-538207-5
  2. ۲.۰ ۲.۱ WomenWriters ID: https://womenwriters.resources.huygens.knaw.nl/womenwriters/vre/persons/80eed0ae-0e40-4f87-9d89-8d47f288d210 — subject named as: 'Aisha 'Esmat al-Taymuriyya — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  3. ۳.۰ ۳.۱ General Diamond Catalogue ID: https://opac.diamond-ils.org/agent/66153 — subject named as: عائشة عصمت بنت إسماعيل التيمورية، 1840‒1902
  4. Ghazoul, Ferial J. (2013). "Literature, Gender, and Nation-Building in Nineteenth-Century Egypt: The Life and Works of 'A'isha Taymur by Mervat F. Hatem" (in en). Journal of Middle East Women's Studies 9 (2): 108–110. doi:10.2979/jmiddeastwomstud.9.2.108. ISSN 1552-5864. 
  5. "Circassians", Wikipedia (in English), 2019-10-15, retrieved 2019-10-20 
  6. ۶.۰ ۶.۱ سائیٹ غلطی:نا منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے sis2 لئی۔
  7. سائیٹ غلطی:نا منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے WWH لئی۔
  8. Dahduli, Tasneem. "Aisha Taymur- Ottoman Era Poet and Feminist" (in en-US). https://web.archive.org/web/20180505153930/http://mosaicofmuslimwomen.com/2015/10/aisha-taymur-ottoman-era-poet-and-feminist/. Retrieved on
    2018-04-16. 

باہرلے جوڑلکھو