پہلا صفہ کھولو
اپٹا ولوں 1940 ویاں وچ کھیڈے گئے ناٹک "نوانن" دی اک مورت

اپٹا (انڈین پیپلز تھئیٹر ایسوسی ایشن) بھارت وچ کمیونسٹ لہر نال جڑی تھئیٹر کلاکاراں دی تنظیم سی۔ اس دا مقصد کلا-طاقتاں دی ورتوں کر کے بھارتی جنتا نوں انصاف پسند سماج دے قیام لئی جاگرت کرنا سی۔[1] ایہہ بھارتی کمیونسٹ پارٹی دا تہذیبی ونگ سی۔[2]

شروعاتلکھو

 
چھتیسگڑھ وچ اپٹا ولوں ناٹ تقریب

1943 وچ قائم اس گروہ دے شروعاتی میبراں وچوں کجھ سن: پرتھویراج کپور، بجون بھٹاچاریا، رتوک گھٹک، اتپل دت، خواجہ احمد عباس، سلل چودھری، پنڈت روی شنکر، جیوتیرندرا موئترا، نرنجن سنگھ مان، تیرا سنگھ چن، راجیندر رگھوبنشی، صفدر میر وغیرہ۔ اس دے پہلے پردھان ایچ۔ایم۔جوشی سن۔ اپٹا نے اپنے قیام موقعے ہی اعلان کر دتا سی کہ کلا صرف کلا لئی نہیں بلکہ لوکاں لئی کم کریگی۔

ناٹکلکھو

اپٹا نے اپنے قیام دے سال توں 1960 دے وچ سینکڑے ناٹک اتے ون ایکٹ کھیڈے۔ کجھ ایہہ ہن:

  • ’’یہ کس کا خون ہے’’(علی سردار جعفری)
  • ’’آج کا سوال’’
  • ’’آدھا سیر چاول’’
  • ’’راجا جی دل بیٹھا جائے’’
  • ’’گھائل پنجاب’’،
  • ’’لپٹوں کے بیچ’’
  • ’’پلاننگ’’
  • ’’پہیلی’’(راجیندر رگھونشی)
  • ’’کانپور کے ہتیارے’’
  • ’’جمیندار کلبورن سنہ’’
  • ’’سیتا کا جنم’’
  • ’’تلسیداس’’ (ڈاکٹر۔ رامولاس شرما)
  • ’’ہمالیا’’
  • ’’آخری دھبہ’’ (ڈاکٹر۔ رانگیی راگھو)
  • ’’یہ امرت ہے’’
  • ’’جبیدا’’
  • ’’میں کون ہوں’’ (کھواجا احمد عباس)
  • ’’جادو کی کرسی’’
  • ’’مشال’’ (بلراج ساہنی)
  • ’’بے کاری’’
  • ’’سنگھرش’’
  • ’’کسان’’ (شیل)
  • ’’طوفان سے پہلے’’ (اپیندر ناتھ ’اشک’)
  • ’’پیر علی’’ (لکشمی نارائن، پٹنا، اپٹا)
  • ’’دھنی بانکے’’
  • ’’
  (کانپور، اپٹا)

ایہہ ناٹک بار-بار منچت ہوئے سن۔ ایہناں وچوں ’’جادو کی کرسی’’، ’’میں کون ہوں’’، ’’جبیدا’’اتے ’’کسان’’ دوجیاں بھارتی بولیاں وچ ترجمہ ہوکے کھیڈے تے سرااے گئے۔ بنگلا وچ ’’نورتن’’، ’’زبان بندی’’، ’’نوان’’ (وجون بھٹاچاریا)، تیلگو وچ ’’ہٹلر پربھاوم’’، ’’ماں-بھومی’’، ملیالم وچ ’’تمنے مجھے کمیونسٹ بنایا’’ (توپپیل بھاشی)، مراٹھی وچ ’’دادا’’ (ٹی۔ سرمالکر)، گجراتی وچ ’’البیلی’’ ناٹک کھیڈے گئے۔[3]

مغربی بنگال وچ اپٹالکھو

حال ویلے مغربی بنگال وچ اپٹا، اپٹا دی مغربی بنگال سٹیٹ کمیٹی دی اگوائی وچ چل رہی اے۔ اس دا سیکٹری سری گورا گھوش، پردھان سری سسر سین اتے معاون سیکٹری سری اشیم بندوپباب ہن۔ شکتی بندوپباب، ببلو داسگپیؤ، پیوش سرکار، کنکن بھٹاچاریا، سنکر مکھرجی، ہرانموئے گھوسال، تپن ہازرا، باسودیو داسگپیؤ، سویندو میٹی، ابھے داسگپیؤ، رتن بھٹاچاریا ورگیاں بہت ساریاں تہذیبی ہستیاں اس نال جڑیاں ہوئیاں ہن۔

اپٹا پنجاب وچلکھو

اپٹا دا پنجاب وچ مڈھ سن 1961 نوں تیرا سنگھ چن دی اگوائی وچ بنیا گیا سی۔[4] اس تھیٹر لہر نے بلونت گارگی، سریندر کور، پرکاش کور، جگدیش فریادی، ہرنام سنگھ نرولا، جوگندر باہرلا، شیلا دیدی، حکم چند کھلیلی اتے امرجیت گرداس پوری ورگے وڈے کلاکاراں نوں لوک لہر دیاں سرگرمیاں نال جوڑ لیا سی۔

ایہہ ویلکھو

حوالےلکھو