پنچتنتر (Sanskrit: पञ्चतन्त्र) وارتک اتے شاعری وچ لکھیا اک انترمتعلق فریم کہانی چوکھٹے وچ پرانے بھارتی جنور کہانیاں دا مجموعہ اے۔ سنسکرت پالیسی کہانیاں وچ پنچتنتر دا پہلا ستھان منیا جاندا اے۔ حالانکہ ایہہ کتاب اپنے مول روپ وچ نہیں اے، پھر وی مہیا انوواداں دے بنیاد اتے اس دی رچنا تیجی صدی عیسیٰ سابق دے آس پاس مقرر کیتی گئی اے۔[۱] اس گرنتھ دے رچنہار پنں وشنُ شرما نوں منیا جاندا اے۔ مہیا پرماناں دے بنیاد اتے کیہا جا سکدا اے کہ جدوں اس گرنتھ دی رچنا پوری ہوئی، تدّ اوہناں دی عمر 80 سال دے قریب سی۔ پنچتنتر نوں پنج تنتراں (حصےآں) وچ ونڈیا گیا اے:

  1. متربھید (دوستاں دا جدا ہونا) - بیل تے ببر شیر
  2. مترلابھ جاں متر سمحصول (متر حصول اتے اس دے فائدے) -
  3. کاکولکیئم (کاواں اتے الوآں دی کہانی - جنگ اتے امن)
  4. لبدھپرناش (ملے لابھ گوا لینا) - باندر اتے مگرمچھ
  5. انپرکھے کارکم (جس نوں پرکھیا نہ گیا ہووے اسنوں کرن توں پہلاں سچیت راے؛ کاہلی وچ قدم نہ اٹھاؤ) - براہمن اتے نیولا
انڈونیشیا وچ میندت مندر وکھے 'پنچتنتر' دا رلیف

نفسیات، ووہارکتا اتے راجکاج دے نظریات توں واقف کراندیاں ایہہ کہانیاں سارے مضموناں نوں بہت ہی روچک طریقے نال ساہمنے رکھدیاں ہن اتے نال ہی نال سکھیا دین دی کوشش کردیاں ہن۔

پنچتنتر دی کئی کہانیاں وچ انسانی پاتراں دے علاوہ کئی وار پشو- پنچھیاں نوں وی کہانی دا پاتر بنایا گیا اے اتے اوہناں توں کئی سکھیادائک گلاں کہاؤن دی کوشش کیتی گئی اے۔

دمنک نامی چلاک گدڑ سدھے سادے سنجیوک نامی بیل نال گل کر رہا اے۔

پنچ تنتر یا پنجہ تنترہ (Panchatantra؛ IAST: Pañcatantra؛ ، مطلب 'پنج دستگاہ' یا 'پنج شعار') قدیم ہندوستان دی اک ایسی کتاب اے جس وچ جانوراں د‏‏یاں کہانیاں دا اک مجموعہ تیار کيتا گیا اے جس وچ شاعرانہ تے نثر وچ ایسی کہانیاں نو‏‏ں ترتیب دتا گیا اے جس وچ اخلاقی تے سماجی پہلو نيں۔ ایہ کتاب فارسی تے عربی وچ کلیلہ و دمنہ دا ماخذ وی ا‏‏ے۔ ایہ اخلاقی خوبیاں تے خاندانی تے معاشرتی فرائض د‏‏ی پابندی دے نال نال دیوتاواں ، لوکاں تے جانوراں دے نال جڑی ضرب المثال تے اقوال دے ذریعہ حکمرانی دے کم وچ تدبر دا درس دیندا اے، انہاں کہانیاں تو‏ں جو تعلیم دتی گئی اس تو‏ں انسانی جذبات تے محسوست وابست نيں۔ پنچ تنتر پنج ابواب اُتے مشتمل اے تے ايس‏ے وجہ تو‏ں اسنو‏ں پنچا (پنج) ، تنتر (کتاب) کہیا جاندا ا‏‏ے۔

لاطینی کتاب ایڈیٹو پرنسپل وچ جان کاپوا د‏‏ی اک پینٹنگ

پنچ تنتر د‏‏ی کتاب سنسکرت وچ اے تے کچھ محققاں دا خیال اے کہ وشنو شرما نے تیسری صدی پہلے از مسیح [۲] وچ اسنو‏ں لکھیا سی۔ ایہ کہانیاں جانوراں د‏‏یاں کہانیاں د‏‏ی زبانی روایات اُتے مبنی نيں جنہاں دا اسيں اِنّے پرانے زمانے وچ تصور وی نئيں کرسکدے نيں۔

1352 د‏‏ی اک پینٹنگ۔ پانی وچ چاند دا عکس دکھا کر خرگوش ہاتھی نو‏‏ں دھوکہ دیندا ا‏‏ے۔

یہ داستان[۳] دنیا بھر وچ وڈے پیمانے اُتے مشہور اے [1] ۔ پنچ تنتر بہت ساریاں ثقافتاں وچ مختلف ناواں تو‏ں پائی جاندی ا‏‏ے۔ دوسری بولی وچ پنچ تنتر دے زیادہ تر ترجمے ہندی بولی تو‏ں ہوئے نيں۔ [۴]

اس کتاب دا ترجمہ برزویہ طبیب نے 570ء وچ درمیانے دور د‏‏ی فارسی وچ کیہ سی۔ برزویہ دا کم سریانی زبان وچ ترجمہ ہويا تے کلیلہ و دمنہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے [۵] تے 750ء وچ اک ایرانی عالم عبد اللہ ابن مقفع نے اس دا عربی بولی وچ ترجمہ کيتا۔ [۲]

حوالےلکھو

  1. Jacobs 1888، Introduction, page xv; Ryder 1925، Translator's introduction, quoting Hertel: "that the original work was composed in Kashmir, about 200 B.C. At this date, however, many of the individual stories were already ancient."
  2. ۲.۰ ۲.۱ Jacobs 1888, Introduction, page xv; Ryder 1925, Translator's introduction, quoting Hertel: "the original work was composed in Kashmir, about 200 B.C. At this date, however, many of the individual stories were already ancient."
  3. [[#CITEREF|]], Translator's introduction: "The Panchatantra contains the most widely known stories in the world.
  4. Introduction, [[#CITEREF|]], quoting [[#CITEREF|]].
  5. [[#CITEREF|]]

حوالےلکھو

  ایہ اک نامکمل مضمون اے۔ تُسیں اس وچ وادھا کر کے وکیپیڈیا دی مدد کر سکدے او۔