موسا جلیل
(تتریہ وچ: Муса Җәлил خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو name in native language (P1559) ویکی ڈیٹا پر
1959 CPA 2334.jpg 

معلومات شخصیت
جم 2 فروری 1906[۱]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
وفات 25 اگست 1944 (38 سال)[۱][۲][۳]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
رہائش اورسک (۱۹۲۵–۱۹۲۶)  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو residence (P551) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Flag of Russia.svg روسی سلطنت
Flag of Russia (1918).svg روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ
Flag of the Soviet Union.svg سویت یونین  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
جماعت سویت یونین دی کمیونسٹ پارٹی  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو member of political party (P102) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
پیشہ شاعر،  مصنف،  مترجم،  لکھاری  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان روسی،  تاتاری بولی  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر
عسکری خدمات
وفاداری سویت یونین  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو allegiance (P945) ویکی ڈیٹا پر
لڑائیاں تے جنگاں مشرقی محاذ (دوسری جنگ عظیم)  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو conflict (P607) ویکی ڈیٹا پر
اعزازات
P literature.svg باب ادب


موسا جلیل روسی بولی: Муса Джалиль, Муса Мустафович Залялов, Musa Mustafovich Zalyalov, سانچہ:IPA-all (پیدائش: 15 فروری 1906ء - وفات: 25 اگست 1944ء) سوویت تاتار شاعر، ڈراما نویس، صحافی تے لینن انعام یافتہ شاعر نيں۔

Nuvola apps ksig.png
موسا جلیل
Mussa Jalil
Musa Çəlil
Муса Җәлил
جمموسا مصطفووچ
فروری 15, 1906(1906-02-15)ء
مصطفینہ، اورنبرگ، روسی سلطنت
موتاگست 25, 1944(1944-08-25) (عمر 38)ء
پلوتزینسی (Plötzensee), جرمنی
قلمی ناںموسا جلیل
کم کِتہشاعر، ڈراما نویس، صحافی، مدیر
بولیتاتاری
قومیتFlag of Tatarstan.svg تاتارستان
نسلتاتار
مادر علمیماسکو یونیورسٹی
وڈے کمموآبٹ جیل دی بیاض
ڈاکیتا
آزادی
وڈے اعزازلینن انعام
ہیرو آف سوویت یونین

حالات زندگیلکھو

تاتار شاعر تے سوویت شاعری دے مسلمہ استاد موسا جلیل 15 فروری 1906ء نو‏‏ں روسی سلطنت وچ اورنبرگ صوبے دے چھوٹے تو‏ں تاتار پنڈ مصطفینہ وچ غریب کسان دے گھر پیدا ہوئے۔ ابتدائی تعلیم اورنبرگ دے خسینیہ مدرسہ وچ حاصل کيتی۔ 1931ء وچ کازان چلے گئے جتھ‏ے انہاں نے اپنے آپ نو‏‏ں تخلیقی و سماجی کم دے لئی وقف کر لیا۔ 1939ء وچ انجمن مصنفین تاتارستان دے سربراہ منتخب ہوئے۔[۴]

جدوں حب الوطنی دی جنگ عظیم شروع ہوئی تب تک اوہ سوویت تاتاری ادب دے رہنما تسلیم کیتے جاندے سن ۔ اوہ رضاکارانہ طور اُتے محاذ اُتے لڑنے گئے جتھ‏ے 1942ء دی گرمیاں وچ وولخوفسکی محاذ اُتے شدید زخمی ہوئے تے بے ہوشی دی حالت وچ دشمن نے انھاں نوں قیدی بنا لیا۔ جنگی قیدییاں دے درمیان انھاں نے خفیہ فاشزم مخالف کم وڈی سرگرمی نال کیتا۔[۵]

موسا جلیل نے 1939ء تو‏ں 1941ء تک تاتار اسٹیٹ اکیڈمک اوپیرا تے بیلٹ تھیٹر، کازان وچ شعبہ ادب دے سربراہ دے طور اُتے کم کیتا۔ بعد ازاں آپ دی خدمات دے اعتراف وچ 1956ء وچ تھیٹر دا نام موسا جلیل دے نام تو‏ں موسوم کیتا گیا۔[۶]

نازی جرمن خفیہ پولیس گستاپو نے اک غدار دی جاسوسی اُتے انھاں اپنی تحویل وچ لے لیا جتھ‏ے انھاں نے اک کمیونسٹ دے شایانِ شان حوصلے تے دلیری دا ثبوت دتا۔ فاشسٹاں دی قید وچ انھاں نے اپنی مشہور و معروف "موآبٹ جیل دی بیاض" لکھی جسنو‏ں انھاں نے خفیہ فاشزم مخالف کارکناں دے سپرد کر دتا تے جو جنگ دے بعد شاعر دے وطن پہنچی۔ خود شاعر نو‏‏ں فاشسٹ جلاداں نے قتل کر دتا۔[۵]

اعزازاتلکھو

وفاتلکھو

موسا جلیل 25 اگست 1944ء نو‏‏ں پلوتزینسی (Plötzensee)، جرمنی وچ دورانِ قید فاشسٹ جلاداں نے قتل کر دتا۔[۷]

حوالےلکھو

  1. ۱.۰ ۱.۱ اجازت نامہ: CC0
  2. Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/djälil-musa — named as: Musa Djälil — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  3. https://cs.isabart.org/person/120189 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱ اپریل ۲۰۲۱
  4. موسا جلیل، دی سٹی آف کازان، آفیشل ویب پورٹل آف مئیر کازان
  5. ۵.۰ ۵.۱ موج ہوائے عصر، ظ انصاری / تقی حیدر، رادوگا اشاعت گھر ماسکو،سوویت یونین، 1985ء، ص 259-260،آئی ایس بی این نمبر5-05-000346-6
  6. تاتارموسا جلیل اسٹیٹ اکیڈمک اوپیرا و بیلٹ تھیٹر، کازان ویب سائٹ
  7. موسا جلیل یادگار، تاتارستان ثقافتی ورثہ