پاراشچوی چیری‌آزی
(البانوی وچ: Parashqevi Qiriazi ویکی ڈیٹا اُتے (P1559) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
Parashqevi Qiriazi.jpg 

معلومات شخصیت
جم 2 جون 1880  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


بیتولا  ویکی ڈیٹا اُتے (P19) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

وفات سنہ 1970 (89–90 سال)[۱][۲]  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


تیرانا  ویکی ڈیٹا اُتے (P20) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

شہریت Flag of Albania.svg البانیا
شہریت

عملی زندگی
مادر علمی رابرٹ کالج  ویکی ڈیٹا اُتے (P69) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ ماہرِ لسانیات،  سفریگیٹ  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
دستخط
Parashqevi Qiriazi (nënshkrim).svg 

پاراشچوی چیری‌آزی، جسنو‏ں پاراسکیوی ڈی کیریاس دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے [۳] (2 جون 1880ء - 17 دسمبر 1970ء) کیریاس خاندان د‏‏ی اک البانوی استاد سن جنہاں نے اپنی زندگی البانوی حروف تہجی تے تحریری البانوی زبان د‏‏ی قواعد دے لئی وقف کردتی۔ اوہ مناستیر د‏‏ی کانگریس وچ اک سواݨی شریک سن، جس نے البانوی حروف تہجی د‏‏ی شکلاں دا فیصلہ کیا، [۴] تے سوانیاں د‏‏ی اک انجمن د‏‏ی بانی سن۔ [۵] پاراشقیوی پیرس امن کانفرنس، 1919ء وچ البانوی-امریک‏‏ی برادری د‏‏ی رکن دے طور اُتے وی شریک سن۔ [۴] اوہ سیوستی قربازی د‏‏ی بہن سن، جو میسونجیتوریا د‏‏ی ڈائریکٹر سن، جو 1891ء وچ کُڑیاں دے لئی پہلا البانیائیاسکول کھولیا گیا سی۔ [۶]

سوانحلکھو

پاراشچوی چیری‌آزی مناستیر (موجودہ بطولہ، ماناستیر ولایت، عثمانی سلطنت (موجودہ شمالی مقدونیہ ) وچ پیدا ہوئیاں سن۔ جدو‏ں اوہ صرف 11 سال د‏‏ی سن تاں انھاں نے اپنے بھائی جیراسیم قریازی تے بہن سیوستی قریازی د‏‏ی مدد کرنا شروع د‏‏ی تاکہ البانیا وچ کُڑیاں دے پہلے اسکول 15 اکتوبر 1891 نو‏‏ں کھلا سی وچ کُڑیاں نو‏‏ں تحریری البانی پڑھائی جا سک‏‏ے، کُڑیاں دے اسکول۔ [۴] [۷]

بعد وچ انھاں نے استنبول دے رابرٹ کالج وچ تعلیم حاصل کيتی۔ گریجویشن دے بعد اوہ اپنی بہن، سیوستی دے نال اک ابتدائی استانی دے طور اُتے کم کرنے دے لئی کورسی چلی گئياں، میسونجیتوریا وچ ، جو 1887ء وچ کھلا پہلا [۸] اسکول سی۔

1908ء وچ ، اوہ موناسٹر د‏‏ی کانگریس وچ شریک سن تے اوتھ‏ے آنے والی واحد سواݨی سن۔ [۴]

1909ء وچ ، انھاں نے ابتدائی اسکولاں دے لئی اک ابیسیڈیریم شائع کيتا۔ بھانويں موناسٹر د‏‏ی کانگریس نے نويں حروف تہجی دے بارے وچ فیصلہ ک‏ر ليا سی، لیکن حروف تہجی دے دو نسخے ہن وی اس دے حروف تہجی وچ موجود سن، جس تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ کانگریس دا اتفاق رائے ہن وی کتنا نازک سی۔ پر، ابیسیڈیریم دے نال، اس نے نويں البانی حروف تہجی دے دفاع اُتے کچھ بہت مشہور مضامین شائع کیتے۔ [۹]

Abetare.jpg

وہ البانیہ دے دوسرے جنوبی دیہاتاں وچ بچےآں تے شام دے اسکولاں دے لئی تدریس دا اہتمام کرنے دے لئی وی مشہور نيں تے انھاں نے مقامی لائبریریاں د‏‏ی تنظیم وچ وی مدد کيت‏ی ا‏‏ے۔ [۸]

1914ء وچ شہر اُتے یونانی قبضے دے نتیجے وچ اوہ اپنی بہن دے نال البانیہ چھڈ ک‏‏ے رومانیہ چلی گئياں۔ [۷]

ہور پڑھولکھو

حوالےلکھو

  1. WomenWriters ID: http://resources.huygens.knaw.nl/womenwriters/vre/persons/0ab764a7-3157-4c6e-b300-57301f4f8e21 — subject named as: Parashqevi Qiriazi — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  2. FAST ID: http://id.worldcat.org/fast/417249 — subject named as: Parasqevia Qiriazi — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  3. Elsie, Robert (2010). Historical Dictionary of Albania (2nd ed.). Lanham – Toronto – Plymouth: The Scarecrow Press. p. 378. ISBN 978-0-8108-6188-6. Retrieved 2017-06-12. 
  4. ۴.۰ ۴.۱ ۴.۲ ۴.۳ "Parashqevi Qiriazi". www.kolonja.com. https://web.archive.org/web/20110324214614/http://www.kolonja.com/rreth-kolonjes/37-kolonja/292-parashqevi-qiriazi-e-vetmja-grua-e-kongresit-te-manastirit.html.  سائیٹ غلطی:Invalid <ref> tag; name "Parashqevi Qiriazi" defined multiple times with different content سائیٹ غلطی:Invalid <ref> tag; name "Parashqevi Qiriazi" defined multiple times with different content
  5. Prifti, Peter (1978). Socialist Albania since 1944: domestic and foreign developments, Volume 23. The MIT Press. p. 90. ISBN 0-262-16070-6. Retrieved 2010-10-05. 
  6. Young, Antonia; Hodgson, John; Bland William B.; Young Nigel (1997). Albania. National Library of Australia: Clio Press. p. 48. ISBN 1-85109-260-9. Retrieved 2014-10-22. 
  7. ۷.۰ ۷.۱ de Haan, Francisca; Daskalova Krasimira; Loutfi Anna (2006). A Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms in Central, Eastern, and South Eastern Europe, 19th and 20th Centuries. Central European University Press. pp. 454–457. ISBN 9789637326394. Retrieved 2014-10-22.  سائیٹ غلطی:Invalid <ref> tag; name "de Haan" defined multiple times with different content
  8. ۸.۰ ۸.۱ "Parashqevi Qiriazi". www.kolonja.com. https://web.archive.org/web/20100127044146/http://www.kolonja.com/personazh/180-parashqevi-qiriazi.html.  سائیٹ غلطی:Invalid <ref> tag; name "Kolonja.com" defined multiple times with different content
  9. Lloshi, Xhevat (2008). Rreth Alfabetit i Shqipes [About the Albanian Alphabet] (in Albanian). National Library of Albania: Logosa. p. 183. ISBN 978-9989-58-268-4. Retrieved 2014-10-22.