ولیم جونز
(انگریزی وچ: Sir William Jones)[۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P1559) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
Sir William Jones.jpg 

معلومات شخصیت
جم 28 ستمبر 1746[۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸]  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
ویسٹ منسٹر[۹]،  لندن[۹]  ویکی ڈیٹا اُتے (P19) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
وفات 27 اپریل 1794 (48 سال)[۲][۳][۴][۵][۱۰][۷][۸]  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
کلکتہ[۱۰]  ویکی ڈیٹا اُتے (P20) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
وجہ وفات التہاب[۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P509) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
طرز وفات طبعی موت[۱۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P1196) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شہریت Flag of Great Britain (1707–1800).svg مملکت برطانیہ عظمی
Flag of England.svg انگلستان[۱۲]  ویکی ڈیٹا اُتے (P27) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
رکن رائل سوسائٹی[۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P463) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عملی زندگی
مادر علمی یونیورسٹی کالج، آکسفورڈ[۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P69) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ ماہر انسانیات[۱]،  ماہرِ لسانیات[۱]،  جج[۱۳][۱]،  مترجم[۱]،  شاعر[۱]،  لکھاری[۱]،  ماہر نباتیات[۱۴]،  سیاست دان[۱]،  مستشرق[۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
مادری زبان انگریزی[۱۲]  ویکی ڈیٹا اُتے (P103) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ ورانہ زبان سنسکرت[۱۳][۱]،  عربی[۱]،  عبرانی[۱۵]،  فرانسیسی[۱]،  اطالوی[۱]،  انگریزی[۱۶][۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P1412) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شعبۂ عمل علم زبان[۱]،  باٹنی[۱]،  قنون[۱]،  سیاست[۱]،  ساہت[۱]،  بشریات[۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P101) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
اعزازات
رائل سوسائٹی فیلو[۱]
Knight Bachelor ribbon.svg نائٹ بیچلر  ویکی ڈیٹا اُتے (P166) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

ولیم جونز (1746–1794) اک ماہر لسانیات تے برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی د‏‏ی طرف تو‏ں بنگال وچ جج سی۔ مقدمات دے سلسلے وچ اسنو‏ں اکثر مقامی لوکاں تو‏ں ملنا پڑدا سی۔ چنانچہ اسنے مقامی لوکاں دے رسوم و رواج نو‏‏ں جانا اورسنسکرت بولی نو‏‏ں سکھیا۔ سنسکرت برصغیر د‏‏ی بے شمار زباناں د‏‏ی ماں د‏‏ی حیثیت رکھدی اے جس وچ اردو وی شامل ا‏‏ے۔ ولیم جونز نو‏‏ں پہلے ہی لاطینی تے یونانی زباناں آدیاں سن۔ اوہ ایہ دیکھ ک‏ے حیران رہ گیا کہ سنسکرت تے لاطینی تے یونانی زباناں وچ بہت مشابہت ا‏‏ے۔ اپنے مشاہدے نو‏‏ں اسنے دوسرے لوکاں دے سامنے وی پیش کيتا۔ ولیم جونز دا ایہ مشاہدہ لسانیات مین سنگ میل د‏‏ی حیثیت رکھدا اے تے ایويں لسانیات وچ اک نويں شعبے د‏‏ی بنیاد پئی جس دا ناں اے انڈو یورپین زباناں۔


A steel engraving of Sir William Jones, after a painting by Sir Joshua Reynolds

سر ولیئم جونج (28 ستمبر 1746 – 27 اپریل 1794)، اک انگریز، مشرق دا پنڈت، بولی کلاسیکل اتے پرانے بھارت متعلق سانسکرتک کھوجاں دا موڈھی سی۔ اوہ کھاش طور اتے بھارت-یورپی دے آپسی رشتے دے اثر لئی جانیا جاندا سی۔ اسنے ہینری تھامس کولبروک اتے نتھینیئل ہیلڈ(Naithaniel Halhed)دے نال مل کے بنگال دی ایشیاٹک سوسائٹی دا قیام کیتا اتے 'ایشیاٹک ریسرچز' اکھواؤن والا اک روزنامچہ شروع کیتا۔

زندگیلکھو

ولیئم جونج دا جم لنڈن وچ 28 ستمبر 1746 نوں ہویا سی۔ ہیرو اتے آکسپھرڈ وچ سکھیا حاصل کیتی۔ جلدی ہی اسنے عبرانی، فارسی، عربی بولی اتے چینی بولیاں دا مشق کر لیا۔[۱۷] ایہناں دے علاوہ جرمن، اتاولی، فرانسیسی بولی، سپینی اتے پورتگالی بولیاں اتے وی اس دا اچھا حق سی۔ نادرشاہ دے جیونورت دا فارسی توں فرانسیسی بولی وچ اس دا ترجمہ 1770 وچ شائع ہویا۔ 1771 وچ اسنے فارسی گرائمر اتے اک کتاب لکھی۔ 1774 وچ پوئیسئس اسپاتیکا کومینتیریورم لبریسینس اتے 1783 وچ موئلکات نامک ستّ عربی کویتاواں دا ترجمہ کیتا۔ پھر اسنے پوربی ساہت، بولی شاستر اتے فلسفہ اتے وی کئی اہم کتاباں لکھیاں اتے ترجمہ کیتے۔

ودوتا دے یوگدانلکھو

اج دے ویلے وچ جونز بولی دے معائنہ لئی جانیا جاندا اے۔اسنے ایشیاٹک سوسائٹی نوں دتی تیجے ورھےگنڈھ بھاشن(1786) وچ ایہہ سجھاء دتا کہ سنسکرت، یونانی، اتے لاطینی بولی کول اک عامَ جڑھ اے، جو گوتھک (Gothic) اتے کیلٹک (Celtic) بولیاں نال فارسی دے مقابلے زیادہ متعلق ہو سکدیاں ہن۔[۱۸] بھاویں اس نرپن نال اس دا نام زیادہتر جوڑیا جاندا اے،پر اس بناؤن والا اوہ پہلا ویاکتی نہیں سی۔ 16ویں صدی وچ یورپیئن بھارت آئے،جہناں نے بھارتی-یورپی بولیاں دیاں سمانتاواں متعلق چیتن کیتا[۱۹] اتے چھیتی ہی 1653 وچ وان بوکسہورن(Van Boxhorn) نے مول بولیاں(Sythian)-جرمنی،رومن،یونانی،بیلٹک،سلاوی،کیلٹک اتے ایران لئی تجویز شائع کیتا۔[۲۰] پھر وی،جونز ایشیاٹک سوسائٹی توں پہلاں ہوئے،ہندواں دے اتہاس اتے سبھیاچار اتے تیجے سلانہ بھاشن وچ(جو 2 فروری 1786 نوں دتا گیا اتے 1788 وچ شائع ہویا) اک مشہور بھاشا-کلاسیکل دے طور اتے ابھر کے ساہمنے آیا،جس وچ 'تقابلی بولی سائنس' اتے بھارتی-یورپیئن پڑھائی دی شروعات دے حوالے ملدے ہن۔[۲۱]

مشہور سبھیاچار وچلکھو

ولیئم جونز، اندرجیت ہزرا دے The Bioscope Man وچ اک کریکٹر وجوں دسدا اے۔


حوالےلکھو

  1. ۱.۰۰ ۱.۰۱ ۱.۰۲ ۱.۰۳ ۱.۰۴ ۱.۰۵ ۱.۰۶ ۱.۰۷ ۱.۰۸ ۱.۰۹ ۱.۱۰ ۱.۱۱ ۱.۱۲ ۱.۱۳ ۱.۱۴ ۱.۱۵ ۱.۱۶ ۱.۱۷ ۱.۱۸ ۱.۱۹ ۱.۲۰ ۱.۲۱ ۱.۲۲ ۱.۲۳ ۱.۲۴ William Jones Biography — اخذ شدہ بتاریخ: ۲۹ جولائی ۲۰۱۸
  2. ۲.۰ ۲.۱ http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb121840007 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
  3. ۳.۰ ۳.۱ SNAC ARK ID: https://snaccooperative.org/ark:/99166/w6s20tdz — named as: William Jones (philologist) — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  4. ۴.۰ ۴.۱ Find A Grave memorial ID: https://www.findagrave.com/memorial/68928860 — named as: William Jones — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  5. ۵.۰ ۵.۱ named as: William Jones II — IMSLP ID: https://imslp.org/wiki/Category:Jones_II,_William — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — اجازت نامہ: Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International
  6. williwm jones biography — اخذ شدہ بتاریخ: ۲۹ جولائی ۲۰۱۸
  7. ۷.۰ ۷.۱ Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/jones-william — named as: William Jones
  8. ۸.۰ ۸.۱ Proleksis enciklopedija ID: https://proleksis.lzmk.hr/29245 — named as: William Jones — عنوان : Proleksis enciklopedija
  9. ۹.۰ ۹.۱ william jones biography — اخذ شدہ بتاریخ: ۲۹ جولائی ۲۰۱۸
  10. ۱۰.۰ ۱۰.۱ William Jones biography — اخذ شدہ بتاریخ: ۲۹ جولائی ۲۰۱۸
  11. William Jones Biogrphy — اخذ شدہ بتاریخ: ۲۹ جولائی ۲۰۱۸
  12. ۱۲.۰ ۱۲.۱ William jones Biography — اخذ شدہ بتاریخ: ۲۹ جولائی ۲۰۱۸
  13. ۱۳.۰ ۱۳.۱ William Jones Biography — عنوان : Before Babel سائیٹ غلطی:Invalid <ref> tag; name "9d51c43ce4184286407e28de02f1339cf1cbaebb" defined multiple times with different content
  14. William Jones Bography — اخذ شدہ بتاریخ: ۲۹ جولائی ۲۰۱۸
  15. William Jones BIography — اخذ شدہ بتاریخ: ۲۹ جولائی ۲۰۱۸
  16. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb121840007 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
  17. Edward Said، Orientalism New York: Random House, page 77.
  18. Narendranath B. Patil. The Variegated Plumage: Encounters with Indian Philosophy: a Commemoration Volume in Honour of Pandit Jankinath Kaul "Kamal". Motilal Banarsidass Publications, 249. 
  19. Auroux, Sylvain (2000). History of the Language Sciences. Berlin, New York: Walter de Gruyter, 1156. ISBN 3-11-016735-2. 
  20. Roger Blench Archaeology and Language: methods and issues۔ In: A Companion To Archaeology۔ J. Bintliff ed. 52–74. Oxford: Basil Blackwell, 2004.
  21. Jones, Sir William (1824). Discourses delivered before the Asiatic Society: and miscellaneous papers, on the religion, poetry, literature, etc.، of the nations of India. Printed for C. S. Arnold, 28.