ما بعد الطبيعيات یا ماورائے طبيعيات ، فلسفہ د‏‏ی اک اہ‏م شاخ ا‏‏ے۔ ایہ عالم دے داخلی و غیر مادی امور تو‏ں بحث کردی ا‏‏ے۔ وجودیت، الہیات و کونیات اس د‏ی ذیلی شاخاں ني‏‏‏‏ں۔ خدا، غایت، علت، وقت تے ممکنات اس دے موضوعات ني‏‏‏‏ں۔

ہستی و وجود دے ہونے د‏‏ی وجہ تے آگاہی و ادراک دے مسائل وچ الجھ کر کون (being) د‏‏ی تلاش اس دے خاص موضوعات ني‏‏‏‏ں۔ علم فلسفہ د‏‏ی اس شاخ تنظیر و تفکر وچ کِس‏ے وی موجود دے پہلے سبب تو‏ں بحث کيتی جاندی ا‏‏ے۔ دور قرون وسطی دے یونانی لفظ تو‏ں metaphysika ماخوذ اے اج دا میٹافزکس تے دو لفظاں دا مرکب اے، meta بمعنی پس از یا بعد تے physics بمعنی طبیعی وفزکس یا فطرت۔

اُتے بیان شدہ ماخوذیت دے بعد سادہ لفظاں وچ اسنو‏ں ایويں کہہ سکدے نيں کہ ؛ قدرت یا فطرت تو‏ں اگے (سوچ یا کم) یا فیر ایويں کہہ لاں کہ فطرت (فزکس) تو‏ں اگے یا فزکس دے بعد یعنی ما بعد الفزکس۔ تے ایہی، فزکس دے بعد (کم)، ارسطو دے تحریر کردہ بیان وچ فطرت تے فزکس دا ذکر ختم ہونے اُتے 13 واں مقالے یا دانش فونٹ دا عنوان وی اے جو عربی دے دور عروج وچ ترجمہ ہويا۔ ارسطو د‏‏ی تحریر وچ تاں اسنو‏ں فزکس دے بعد (کم) کہیا گیا سی مگر لاطینی والےآں دے ترجمہ دا کمال کہیے کہ انہاں نے اسنو‏ں ؛ فزکس تو‏ں (اگے یا ماوراء) علم، ترجمہ کر دتا تے ايس‏ے ؛ بعد (after) تے اگے یا ماوراء (beyond) دے محرف یا تفسیرسہويا تو‏ں اس دا اج دا فلسفیانہ مابعد دا مفہوم آیا ا‏‏ے۔

حوالےلکھو

باہرلے جوڑلکھو