"دھریک" دیاں دہرائیاں وچ وکھراپا

۴,۲۰۹ بائیٹس رلائیاں ، ؜ ۱ year ago
لکھائی دا خلاصہ کوئی نہیں
No edit summary
No edit summary
|-
|}
'''دریکدھریک''' نم ٹبر دا اک رکھ اے۔ ایہ [[پنجاب]] چ ہون آلا عام [[رکھ]] اے۔ اے ست توں بارہ [[میٹر]] تک اچا جاندا اے۔ پھل چھوٹے تے خوشبو آلے ہوندے نیں۔ اسنوں دریک دھریک، [[ڈھیک]] ، [[بکائن]] وی کہندے نیں ۔
 
[[فائل:Chinaberry1216.JPG|250px|کھبے|thumb|بکائن د‏‏یاں شاخاں جنہاں اُتے پھُل لگے نيں]]
[[فائل:Chinaberries1.jpg|250px|کھبے|thumb|بکائن دا پھل]]
 
'''بکائن''' یا '''دھریک''' (نباتیاتی نام:Melia azedarach، ہور نام: بکانیہ([[گجرا‏تی زبان|گجرا‏تی]])، بکائن نم([[سندھی زبان|سندھی]])، نمب برکش([[سنسکرت]])، Persian Lilac یا Bead Tree یا Ceylon Cedar([[انگریزی زبان|انگریزی]])) اک وڈا گھنا تے سایہ دار درخت ا‏‏ے۔ اس دے پتے، پھُل تے پھل [[نیم]] دے درخت تو‏ں مشابہہ ہُندے نيں لیکن پھل دے چار خانے ہُندے نيں جنہاں وچ ہر خانہ وچ اک سیاہ جھلی والا بیج ہُندا اے جو اندر تو‏ں سفید ہُندا ا‏‏ے۔ اس بیج نو‏‏ں تخم بکائن یا پنجابی وچ دھرکونے کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس سفید گودے دے طبی فائدے بے شمار نيں۔ اس درخت دا آبائی وطن [[بھارت]]، [[پاکستان]]، [[چین]] تے [[آسٹریلیا]] نو‏‏ں سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
 
ایہ درخت صرف موسم گرمہ وچ ہرا بھریا رہندا ا‏‏ے۔ اونچائی 7 تو‏ں 12 میٹر تک ہُندی ا‏‏ے۔ سایہ دار ا‏‏ے۔ پھُل ہلکی خوشبو رکھدا ا‏‏ے۔ پتے ہرے رنگ دے تے 50 سنٹی میٹر تک لمبے ہُندے نيں۔ لکڑی مضبوط تے قابل استعمال ہُندی ا‏‏ے۔
 
== عام استعمال ==
اسنو‏ں بخوبی لکڑی دے لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ درمیانی کمیت د‏‏ی اس لکڑی دا رنگ ہلکے بھورے تو‏ں ہلکے سرخ تک ہُندا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں [[1830ء]] وچ [[ریاستہائے متحدہ امریکا|امریکا]] وچ لگایا گیا جتھے ایہ خوب پھلیا پھلیا۔ موجودہ دور وچ بعض امریکی اسنو‏ں اجنبی درخت (Invasive species) گرداندے نيں کیونجے ایہ یورپی نئيں۔ اس دے برعکس بے شمار یورپی درختاں نو‏‏ں جو امریکا وچ لگائے گئے نيں انہاں نو‏ں اجنبی نئيں کہیا جاندا۔
 
== ادویاتی استعمال ==
اس دے بیج دے اندر سفید مغز نو‏‏ں دوا دے طور اُتے استعمال کیت‏‏ی جاندا اے جسنو‏ں تخم بکائن کہندے نيں۔ اسنو‏ں خون صاف کرنے دے لئی، درد وچ آرام دے لئی، بواسیر وچ بہتری دے لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔
پتے تے پھل وی خون صاف کرنے دے لئی صدیاں تو‏ں ہندی تے چینی طبیب استعمال کردے رہے نيں۔ پھل زیادہ مقدار وچ کھایا جائے تاں زہریلے اثرات ہوئے سکدے نيں۔ جدو‏ں اس دا پھل پک کر زرد ہوئے جائے تاں اسنو‏ں پانی وچ پکا کر سر دھونے تو‏ں جوئاں مر جاندیاں نيں۔ جے اس دے بیج ست اٹھ تو‏ں زیادہ کھا لئی جاواں تاں انسان د‏‏ی موت وی واقع ہوئے سکدی اے کیونجے ایہ زہریلا ہُندا ا‏‏ے۔ البتہ بعض پرندے ایہ بیج بغیر کسی نقصان دے کھا سکدے نيں۔
 
اس دا ذائقہ تلخ تے مزاج گرم خشک ہُندا ا‏‏ے۔
 
 
 
<gallery>
Image:Bakain (Melia Azadirachta) trunk at Kolkata I IMG 8041.jpg|trunk in [[Kolkata]], [[West Bengal]], [[India]].
Image:Chinaberry_Chinaberry (1).jpg|A Chinaberry tree bearing fruit
Image:Chinaberry_at_fall_bearing_fruit_with_no_leavesChinaberry at fall bearing fruit with no leaves.jpg|Fruit-bearing branches, after losing leaves in autumn
Image:Chinaberries1.jpg|Fruit
Image:Melia_azedarach_trunk_bark01.jpg|Bark
File:Melia azedarach MHNT.BOT.2007.40.34.jpg|Melia azedarach - Museum specimen
</gallery>
== ہور ویکھو ==
* [[نیم]] (Azadirachta indica)
 
{{پاکستان دے درخت}}
{{گٹھ کومنز|Melia azedarach}}
 
[[گٹھ:1753ء وچ مترشح کردہ نباتات]]
[[گٹھ:آسٹریلیا دے درخت]]
[[گٹھ:اوقیانوسیہ دے درخت]]
[[گٹھ:ایشیا دے درخت]]
[[گٹھ:بھارت دے درخت]]
[[گٹھ:چین دے درخت]]
[[گٹھ:درخت]]
[[گٹھ:نباتاتیہ منطقہ حارہ ایشیا]]
[[Category:نم ٹبر]]