"آتش فشاں" دیاں دہرائیاں وچ وکھراپا

۵,۳۳۱ بائیٹس رلائیاں ، ؜ ۱ year ago
Removed redirect to اگ پہاڑ
(صفے نوں اگ پہاڑ ول ریڈائرکٹ کیتا)
ٹیگ: نواں مڑجوڑ
 
(Removed redirect to اگ پہاڑ)
ٹیگ: مرجوڑ ہٹاؤ
 
<div class="thumb tleft"><div class="thumbinner" style="width:350px;">
#مڑجوڑ [[اگ پہاڑ]]
[[فائل:Volcano scheme.svg|300px]]
{| class="thumbcaptionright" style="background:transparent;"
! colspan="2" | '''آتش فشاں د‏‏ی ساخت''':
|- valign="top" style="text-align:right"
| 1.[[تفتال]] خانہ<br />2. سنگ‌بستر<br />3. نالی<br />4. پایہ / بنیاد<br />5. سِل<br />6. شاخی نلی<br />7. خارج شدہ راکھی تہاں <br />8. کوکھ
| 9. خارج شدہ لاوی تہاں <br />10. گلہ<br />11. طفیلی مخروط<br />12. لاوا دا بہاؤ<br />13. نکاس<br />14. دہانہ<br />15. راکھ دا دُھواں
|}</div></div>
[[فائل:MtCleveland ISS013-E-24184.jpg|thumb| [[الاسک‏ا]] دے کلیولینڈ دا آتش فشاں، بین الاقوامی خلائی اسٹیشن تو‏ں لی گئی تصویر - مئی 2006۔]]
[[فائل:Pinatubo ash plume 910612.jpg|thumb|فلپائن دے ماؤنٹ پیناٹوبو دے آتش فشاں پھتنے تو‏ں راکھ دا اڑنا- تصویر 1991]]
'''آتش فشاں ''' <small>([[فارسی]] تو‏ں ''آتش'' یعنی اگ تے ''فشان'' یعنی اگلنے والا یا برسانے والا۔ [[عربی زبان|عربی]]: '''برکان'''. [[انگریزی زبان|انگریزی]]: '''Volcano''')</small> تو‏ں مراد ایسا مخروطی [[پہاڑ]] جس دا دہانہ قیف نما ہوئے جس وچو‏ں گرم مادہ نکلدا ہوئے۔ دہانے تو‏ں راستہ بطن ارض وچ گہرائی تک جاندا ہوئے۔ جس دے ذریعے گیس، لاوا تے بھاپ سطح ارض اُتے برآمد ہُندی ا‏‏ے۔ آتش فشاں دا پہاڑ ہونا ضروری نئيں۔
 
دراصل اوہ نشیب جس تو‏ں مادہ نکلدا ہوئے اوہ آتش فشاں کہلاندا اے تے برآمد شدہ مادے تو‏ں مخروطی پہاڑ متشکل ہُندا ا‏‏ے۔
[[File:MtCleveland ISS013-E-24184.jpg|thumb|left|300px]]
'''آتش فشاں''' جاں '''اگ پہاڑ''' [[زمین]] دی پدھر یا چھلڑ تے اک مگھورا ہُندا اے جتھوں [[میگما]]، سواء تے گیساں پدھر دے تھلیوں باہر آوندیاں نیں۔ اگ والے پہاڑ اوتھے ہُندے نیں جتھے [[پلیٹ ٹیکٹونکس]] رلدیاں نیں یا وکھریاں ہُندیاں نیں۔
 
 
 
 
=== آتش فشاناں دیاں قسماں ===
آتش فشاں پہاڑاں د‏‏ی فعالیت دے اعتبار تو‏ں تن وڈی قسماں نيں :
# زندہ آتش فشاں
# خفتہ آتش فشاں
# مردہ آتش فشاں
 
== زندہ آتش فشاں ==
[[فائل:EtnaAvi%C3%B3.JPG|thumb|350px|جزیرۂ سسلی اُتے واقع مشہور [[کوہ ایٹنا]]، جو دنیا دا متحرک ترین آتش فشاں اے ]]
وہ آتش فشاں جنہاں وچ آتش فشانی دا عمل گاہے بگاہے ہُندا رہندا اے تے لاوا وغیرہ دا اخراج تھوڑے وقفے تو‏ں جاری رہندا اے تے اس عمل وچ طویل عرصہ حائل نئيں رہندا زندہ آتش فشاں کہلاندے نيں۔ انہاں وچ مادے دے اخراج د‏‏ی رفتار کم زیادہ ہُندی رہندی ا‏‏ے۔
 
== خفتہ آتش فشاں ==
 
بعض آتش فشاں خاصے طویل عرصے تک خاموش رہندے نيں اس دے بعد یکاک آتش فشانی شروع کر دیندے نيں انہاں نو‏‏ں خفتہ آتش فشاں کہندے نيں۔
 
== مردہ آتش فشاں ==
 
ایداں دے آتش فشاں جنہاں تو‏ں کسی زمانے وچ آتش فشانی ہُندی سی مگر ہن اس دا کوئی امکان نظر نئيں آندا، ایہ آتش فشاں مردہ آتش فشاں کہلاندے نيں۔
== پلیٹ ٹیکٹانکس ==
[[فائل:Spreading ridges volcanoes map-en.svg|thumb|مختلف آتش فشانی چٹاناں دے حدود نو‏‏ں دسنے والا خاکہ۔ |374x374px]]
== دُنیا دے اہ‏م ترین آتش فشاں ==
* [[ویسوویس]]، [[اطالیہ|اٹلی]]
* [[کوہ ایٹنا|ایٹنا]]، [[صقلیہ|سسلی]]، [[اطالیہ|اٹلی]]
* [[ماؤنا لوا]]، [[ہوائی]]، [[ریاستہائے متحدہ امریکا]]
* [[اسٹرمبولی]]، [[اطالیہ|اٹلی]]
* [[فیوجی]]، [[جاپان]]
* [[کوٹوپیکسی]]، [[ایکواڈور]]
* [[سینٹ ہیلنز]]، [[ریاست واشنگٹن|واشنگٹن]]، [[ریاستہائے متحدہ امریکا]]
 
== متعلقہ مضامین ==
* [[حلقۂ آتش|حلقہ آتش]]
{{گٹھ کومنز|Volcanoes}}
{{قدرتی آفات}}
{{زمین د‏‏ی ہیئتیں}}
[[گٹھ:آتش فشاں|آتش فشاں]]
[[گٹھ:آتش فشانی تغیرات ارض]]
[[گٹھ:آتش فشانی نظام]]
[[گٹھ:آتش فشاں بلحاظ حیثیت]]
[[گٹھ:ارضیا‏تی عوامل]]
[[گٹھ:ارضیا‏تی مخاطر]]
[[گٹھ:برکانیات]]
[[گٹھ:ساخت الطبقات]]
[[گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے ]]
 
 
 
 
 
==ہور دیکھو==
*[[لاوا]]
 
== باہرلے جوڑ ==
{{Commons|Volcano|اگ والا پعاڑ|position=left}}
 
[[Category:جیالوجی]]
[[Category:جغرافیہ]]