"بلقان جنگاں" دیاں دہرائیاں وچ وکھراپا

لکھائی دا خلاصہ کوئی نہیں
[[جرمنی]] ، [[فرانس]] ، [[روس]] ، [[آسٹریا-ہنگری]] ، اتے [[برطانیہ]] دے اک اکو جہے یوروپی لڑائی نوں روکن لئی [[بلقان]] وچ سامراجوادی اتے قوم پرست تناواں ولوں سحر ہنڈا اتے ڈھکن رکھن لئی کوشش ۔ اوہ 1912 اتے 1913 وچ کامیاب رہے سن لیکن 1914 وچ کامیاب نہیں ہوئے ۔
 
سن 1912 وچ [[ روس ]] اتے [[ فرانس ]] وچ ایہہ سمجھوتا ہو گیا کہ جیکر [[بلقان]] جزیرہ نما دے پرشنسوال اتے [[ جرمنی ]] اتے [[ آسٹریا ]] روس ولوں لڑائی کرنگے تاں فرانس روس دے نال رہے گا ۔ فرانسیسی مدد دا بھروسہ مل جان اتے [[بلقان]] وچ روس بے روک ٹوک دخل اندازی تے کاروائیاں کرن لگا ۔ روس دے اکسانے اتے چار [[بلقان]] ریاستاں نے ملکے سن 1912 وچ خفیہ روپ ولوں اک سمجھوتا کیتا ۔ ایہہ راج سن [[ یونان ]] ، [[ [[بلغاریہ]] ]] ، [[ مانٹینیگرومونٹینیگرو ]] اتے [[سربیا]] ۔ اس ویلے [[ترکی| [[ترکی]] ]] کمزور ہو گیا سی اتے اتھے آنترک اشانتِبد امنی پھیلی ہوئی سی ۔ [[بلقان]] ریاستاں دے سمجھوتے دا مقصد ایہہ سی کہ اوہ [[ترکی]] ولوں لڑائی کرکے اسدے راج نوں یوروپ ولوں ختم کر دیو ، اسدے بعد جتے ہوئے کھیتراں نوں آپس وچ ونڈ لوؤ ۔ [[مقدونیہ]] اُتے اس ریاستاں دی لوبھی نظر خاص روپ ولوں سی ۔ اسلئی اس سمجھوتے وچ ایہہ وی واضع کر لیا گیا سی کہ [[ترکی]] دی ہار دے بعد [[مقدونیہ]] دے علاقےآں نوں کس پرکار وکھرا کیتا جاویگا ۔ ایہہ مقررہ ہو گیا سی کہ [[مقدونیہ]] دا پرمکھ حصہ [[ [[بلغاریہ]] ]] نوں دتا جاویگا اتے [[ البانیا ]] ، [[سربیا]] نوں دے دتے جاویگا ۔
 
ایہہ سمجھوتا ہو جان اتے [[بلقان]] ریاستاں نے اک بہانہ لے کے [[ترکی]] دے خلاف 17 اکتوبر 1912 نوں لڑائی دا اعلان کر دتا ۔ اس ریاستاں دا کہنا سی کہ [[مقدونیہ]] وچ عیسائیاں دے نال بہت کرور ظلم ہو رہا اے ۔ ات : اوہ [[مقدونیہ]] نوں [[ترکی]] دے گھرنت راج ولوں آزاد کرنا چاہندے اے ۔ انھاننے [[ترکی]] ولوں [[مقدونیہ]] وچ سدھار کرن نوں کیہا اتے [[ترکی]] دی مناہی کرن اتے لڑائی شروع ہو گئی۔ ترکی فوج بری طرحاں ہار گئی اتے [[بلقان]] ریاستاں نوں فیصلہ کن کامیابی ملی ۔ ماٹینیگرو اتے [[سربیا]] دیاں فوجاں نے البانیا اتے اپنا حق کر لیا ۔ یونانی فوجاں نے ایڈریانوپل دے مشہور قلعہ بندی نوں ترکاں ولوں کھوہ لیا ۔ بلگیرئن فوج تھیرس اتے حملہ کرکے پرمکھ ترک فوج اتے فتح حاصل کردی ہوئی کانسٹیٹنوپل دے بہت نزدیک پہنچ گئی ۔ اس ویلے [[ترکی]] دے ساہمنے اک ہی رستہ سی ۔ ادھر یوروپ دے ہور ملک [[ترکی]] دی حالت اتے فکرمند ہو رہے سن ۔ انھاننے دخل اندازی کرکے [[ترکی]] اتے [[بلقان]] ریاستاں وچ اک غیرمستقل صلح کروا دتی ۔ اسدے بعد دوناں پکھاں دے نمائندے مستقل صلح کرن لئی [[لندن]] وچ اکٹھے ہوئے ۔ [[بلقان]] ریاستاں دی صلح دیاں شرطاں [[ترکی]] لئی وڈیاں منہگیاں سن ۔ انھاننوں قبول کرن اتے [[ترکی]] دا یوروپ ولوں وجود ہی مٹ جاندا ۔ اس اتے [[نوجواننونوجوان ترک ]] دے اگوائی وچ ترکاں نے پنّ : لڑائی چھیڑ دتی ۔ اس وار ترکاں دی ہور بری طرحاں ہار ہوئی اتے اوہ اپنے تن اتے وڈے قلعےآں توں ہتھ دھو بیٹھے ۔ نا امید ہوکے [[ترکی]] دے سلطان نے صلح دا تجویز کیتا ۔
 
اک وار پنّ : دوناں پکھاں دے نمائندے 1913 وچ صلح کرن لئی [[ لندن ]] وچ اکٹھے ہوئے ۔ 30 مئی سن 1913 نوں [[ لندن دی صلح ]] ہو گئی جسدے ولوں [[پہلی بلقان لڑائی]] ختم ہو گئی ۔ [[ترکی]] نوں کریٹ اتے ہور یوروپی کھیتراں ولوں ونچت کر دتا گیا اتے [[ سلطنت عثمانیہ ]] صرف [[ استمبول]] اتے اسدے آسپاس دے کجھ حصہ تک ہی محدود رہِ گیا ۔ پر اس پرکار چھینے گئے علاقےآں دا آپس وچ ونڈ کرن دے تعلقات وچ [[بلقان]] ریاستاں وچ آپس وچ اختلاف ہو گیا ۔