"ہلاکو خان" دیاں دہرائیاں وچ وکھراپا

۴,۸۲۳ بائیٹس رلائیاں ,  ۳ years ago
لکھائی دا خلاصہ کوئی نہیں
(گروہ گٹھ بندی: کاپی گٹھ :شخصیتاں توں گٹھ :تریخی شخصیتاں)
 
{{Infobox monarch
| name = ہلاکو خان
| title = Ilkhan of the [[Ilkhanate]]
| image = Hulagu Khan.jpg
| caption = <small>Painting of Hulagu Khan by [[Rashid-al-Din Hamadani]]، early 14th century.</small>
| reign = 1256– 8 فروری 1265
| coronation =
| full name =
| predecessor =
| successor = [[Abaqa Khan]]
| queen = {{plainlist|
* [[Doquz Khatun]]
* Yesuncin Khatun}}
| spouse =
| issue = {{plainlist|
* [[Tekuder]]
* [[Abaqa Khan|Abaqa]]
* Taraqai
* Mengu Timur}}
| house = [[Borjigin]]
| father = [[تولئی]]
| mother = [[Sorghaghtani Beki]]
| birth_date = 15 اکتوبر 1218
| birth_place =
| death_date = {{death date and age|1265|2|8|1218|10|15|df=y}}
| death_place =
| date of burial =
| place of burial = [[Shahi Island]]، [[Lake Urmia]]
| religion = [[Nestorian Christianity]]، converted to [[Buddhism]] on his deathbed
}}
 
'''ہلاکو خان'''، جاں'''ہلیکو''' جاں'''ہلیگو ''' ({{lang-mn|[[Khalkha Mongolian|Хүлэгү]]/[[Chakhar Mongolian|{{MongolUnicode|ᠬᠦᠯᠡᠭᠦ}}]]|translit=Hu’legu’/Qülegü}}; Chagatay:<span lang="chg">ہلاکو</span>
[[گٹھ:Articles containing Chagatay-language text|Category:Articles containing Chagatay-language text]]
<nowiki>;</nowiki> {{lang-fa|هولاکو خان}}، ''Hulâgu xân''; {{zh|c=旭烈兀|s=|t=|p=Xùlièwù}} [[مدد:مندارن لئی IPA|[ɕû۔ljê۔û<nowiki>]</nowiki>]]; {{nowrap|c. 1218 –}} 8 فروری 1265)، ایلخانی سلطنت دا بانی تے منگول حکمران چنگیز خان دا پوتا سی۔ چنگیز خان دے پتر تلوئی خان دے تن پتر سن، ایہناں چوں اک منگو خان سی، جہڑا کراکرم وچ رہندا سی تے پوری منگول سلطنت دا خان اِ-اعظم سی، دوجا پتر کبلا خان سی جہڑا چین چ منگول سلطنت دا بانی سی۔ تیجا پتر ہلاکو خان سی۔
 
ہلاکو دی فوج نے [[منگول سلطنت]] دے دکھن-لہندے حصے وچ کافی ودھا دتا، [[ایران]] وچ [[ایلخانی سلطنت]] دی نیہہ رکھی۔ ہلاکو دی اگوائی ماتحت، [[بغداد]] دی گھیرابندی (1258) نے اسلامی طاقت دے مہان مرکز نوں تباہ کر دتا اتے دمسک نوں وی کمزور کر دتا، جس کارن اسلامی اثر دا مرکز [[قاہرہ]] وچ مسلک سلتانیت بن گیا سی۔
 
ہلاکو خان (1217ہ1217ء توں 8 [[فروری]] 1265ء) [[ایل خانی سلطنت]] دا بانی تے [[منگول]] حکمران [[چنگیز خان]] دا پوتا سی ۔ چنگیز خان دے پتر [[تولی خان]] دے تن پتر سن ، اینہاں چوں [[اک]] [[منگو خان]] سی ، جہڑا قراقرم چ رہندا سی تے پوری [[منگول سلطنت]] دا خان اعظم سی ، دوجا پتر [[قبلائی خان]] سی جہڑا [[چین]] چ منگول سلطنت دا بانی سی ۔ جدوں کہ تیجا پتر ہلاکو خان سی ۔ منگو خان دے ویلے اتلے لہندے [[ایران]] خ [[اک]] اسماعلی گروہ [[باطنی|حشیشین]] نے بوہت ہنگامہ تے خونریزی شروع کر دتی ۔ ایہہ علاقہ منگو خان دی حکومبت چ شامل سی اس لئی اوتھے دے لوکاں نے اس ظلم دے خلاف فریاد کیتی ۔ منگو خان نے اس شکایت تے اپنے بھائی ہلاکو خان نوں 1256ء چ [[ایران]] دا حاکم بنا کے بھیجیا تے اسنوں اسماعیلیاں دے خلاف کاروائی کرن دا حکم دتا ۔ ہلاکو خان نے ایسے [[سال]] اسماعیلیاں دے مرکز [[قلعہ الموت]] تے مل مار کر اسماعلی حکومت دا ہمیشہ لئی خاتمہ کر دتا تے اینہاں دے آخری بادشاہ [[خور شاہ]] نوں قتل کر دتا ۔ ہلاکو خان نے ای [[ایران]] چ [[ایل خانی سلطنت]] دی نیونہہ رکھی ۔
== خاندانی تعلق ==
ہلاکُ خان منگول راج دے بانی [[چنگیز خان]] دا پوتا اتے اسدے پتر [[تولوئی خان]] دا پتر سی۔ ہلاکُو دی ماں [[سورگوگتانی بیکی]] (تولوئی خان دی بیوی) نے اسنوں اتے اسدے بھراواں نوں بہت نپنتا نال پالیا اتے خاندانی حالات اتے اجیہا قابو رکھیا کہ ہلاکُو اگے چلکے اک وڈا راج قائم کر سکیا۔<ref name="ref37yobey">[http://books.google.com/books?id=_UzILogfRpAC Focus on World History: The Era of Expanding Global Connections: 1000–1500]، Kathy Sammis, Walch Publishing, 2002, ISBN 978-0-8251-4369-4, ''… As a widow, Sorqoqtani cared for and protected her sons, their children and grandchildren, and the great princes and soldiers who had served Chinggis Khan and Tolui Khan and were now attached to her sons …''</ref><ref name="ref86jigep">[http://books.google.com/books?id=OBEIq8kTQBcC The role of women in the Altaic world: Permanent International Altaistic Conference, 44th meeting, Walberberg, 26-31 अगस्त 2001]، Otto Harrassowitz Verlag, 2007, ISBN 978-3-447-05537-6, ''… After the death of Tolui Khan in the 1 3th century, his queen, Sorqaytani ruled alone for a short period …''</ref> ہلاکُو خان دی بیوی دوکج خاتون اک نسطوری [[عیسائی]] سی اتے ہلاکُو دی [[الحانی سلطنت]] وچ [[بودھدھرم]] اتے عیسائی دھرم نوں بڑاوا دتا جاندا سی۔ دوکج خاتون نے بہت کوشش کیتی دے ہلاکُو وی عیسائی بن جاوے لیکن اوہ مردے دم تک [[بودھ دھرم]] دا پیروکار ہی رہا۔<ref name="ref27pezem">[http://books.google.com/books?id=yVwsxl_OI18C Warriors of the Steppe: a military history of Central Asia, 500 BC to 1700 AD]، Erik Hildinger, Da Capo Press, 1997, ISBN 978-0-306-81065-7, ''… Hulegu was a Buddhist with two Nestorian Christian wives. His mother had also been a Nestorian Christian and he was well disposed toward them …''</ref>
 
[[File:Hulagu_1.jpg|thumb|200px|left|ہلاکو خان شکار دے دوران آرام کر رہیا اے]]
 
ہلاکو خان (1217ہ توں 8 [[فروری]] 1265ء) [[ایل خانی سلطنت]] دا بانی تے [[منگول]] حکمران [[چنگیز خان]] دا پوتا سی ۔ چنگیز خان دے پتر [[تولی خان]] دے تن پتر سن ، اینہاں چوں [[اک]] [[منگو خان]] سی ، جہڑا قراقرم چ رہندا سی تے پوری [[منگول سلطنت]] دا خان اعظم سی ، دوجا پتر [[قبلائی خان]] سی جہڑا [[چین]] چ منگول سلطنت دا بانی سی ۔ جدوں کہ تیجا پتر ہلاکو خان سی ۔ منگو خان دے ویلے اتلے لہندے [[ایران]] خ [[اک]] اسماعلی گروہ [[باطنی|حشیشین]] نے بوہت ہنگامہ تے خونریزی شروع کر دتی ۔ ایہہ علاقہ منگو خان دی حکومبت چ شامل سی اس لئی اوتھے دے لوکاں نے اس ظلم دے خلاف فریاد کیتی ۔ منگو خان نے اس شکایت تے اپنے بھائی ہلاکو خان نوں 1256ء چ [[ایران]] دا حاکم بنا کے بھیجیا تے اسنوں اسماعیلیاں دے خلاف کاروائی کرن دا حکم دتا ۔ ہلاکو خان نے ایسے [[سال]] اسماعیلیاں دے مرکز [[قلعہ الموت]] تے مل مار کر اسماعلی حکومت دا ہمیشہ لئی خاتمہ کر دتا تے اینہاں دے آخری بادشاہ [[خور شاہ]] نوں قتل کر دتا ۔ ہلاکو خان نے ای [[ایران]] چ [[ایل خانی سلطنت]] دی نیونہہ رکھی ۔
== حوالے ==
{{حوالے}}
 
 
[[گٹھ:مشہور لوک]]
[[category:ایران]]
 
[[گٹھ:منگول اتہاس]]