"خط استوا" دیاں دہرائیاں وچ وکھراپا

لکھائی دا خلاصہ کوئی نہیں
("thumb|350px|سنسار دے نقشہ اتے بھو-مدھ ریکھا لال رنگ وچّ۔ تصویر:Sphere halve..." نال صفہ بنایا گیا۔)
 
[[تصویرفائل:World map with equator.svg|thumb|350px|سنساردنیا دے نقشہ اتے بھو-مدھخط ریکھااستوا لال رنگ وچّ۔]]
[[تصویرفائل:Sphere halve.png|thumb|گولکگلوب دا مہانتم چکر (گھیرا) اسنوں اپری اتے ہیٹھلے گولاردھاں وچّ ونڈدا ہے۔]]
[[تصویرفائل:Equator sign kenya.jpg|rightleft|thumb||سیر کھیتراںعلاقےآں وچّ بھو-مدھخط ریکھااستوا نوں سڑک دے کناریاں اتے چہنتنشان زدہ کیتا جاندا ہے۔]]
[[تصویرفائل:Equator Sao Tome.jpg|rightleft|thumb||بھو-مدھخط ریکھااستوا دا نساننشان]]
'''بھو-مدھخط ریکھااستوا''' ([[انگریزی]]:Equator) دھرتی دی سطح اتے اتریقطب دھروشمالی اتے دکھن دھروقطب جنوبی توں ساماناکو جہی دوری اتے ستھتواقع اک کالپنکخیالی ریکھاکلیر ہے۔ ایہہ دھرتی نوں اتری اتے دکھن اردھادھ گولیاں وچّ ونڈدی ہے۔ دوجے شبداں وچّ دھرتی دے کیندرمرکز توں سبھ توں زیادہ دریڈا بھو-مدھ-ریکھیاستوائی ابھار اتے ستھتواقع بندوآںنقطےآں نوں ملاندے ہوئے گلوب اتے پچھملہندے توں پوربچڑھدے دے ولّ کھچی گئی کلپنک ریکھاخیالی لکیر نوں بھو-مدھحط ریکھااستوا کہندے ہن۔ اس اتے سال بھر دن-رات برابر ہندے ہن، اس لئی اسنوں وشوت ریکھا وی کہندے ہن۔ ہور گرہیاںسیارےآں دی وشوت ریکھاواں نوں وی سامان روپ نال پربھاشت کیتا گیا ہے۔ اس ریکھا دے اتر ولّ 23½° وچّ کرکخط ریکھاسرطان ہے اتے دکھن ولّ 23½° وچّ مکرخط ریکھاجدی ہے۔
 
پریبھاشا دے انوسار بھو-مدھ ریکھا دا اکشانش صفر (0) ہندا ہے۔ دھرتی دی بھو-مدھ ریکھا دی لمبائی لگبھگّ 40,075 کہ می(24,901.5 میل) (شدھ لمبائی 40,075,016.6856 میٹر) ہے۔ دھرتی دے گھمن دی دھری اتے سورج دے چارے پاسے دھرتی دی پرکرما دے اکش توں پراپت سطح دے وچّ دے سنبندھ ستھاپت کرو، تاں دھرتی دی سطح اتے اکشانش دے پنج گھیرے ملدے ہن۔ اوہناں وچوں اک ایہہ ریکھا ہے، جو دھرتی دی سطح اتے کھچیا گیا مہانتم گھیرا (چکر) ہے۔ سورج اپنی سامائک چال وچّ اکاش ولوں، سال وچّ دو وار، 21 مارچ اتے 23 ستمبر نوں بھو-مدھ دے ٹھیک اتے ولوں گزردا ہے۔ ایہناں دناں بھو-مدھ ریکھا اتے سورج دیاں کرناں دھرتی دی سطح دے اکدم لمبوت پیندیاں ہن۔ بھو-مدھ ریکھا اتے ستھت پردیشاں وچّ پربھات اتے آتھن ٹاکرے تے زیادہ دیر نال ہندا ہے۔ اجیہے ستھاناں اتے سال بھر، سدھانتک طور تے، 12 گھنٹیاں دے دن اتے رات ہندے ہن، جدوں کہ بھو-مدھ ریکھا دے اتر اتے دکھن وچّ دن دا سماں موسم دے انوسار بدلدا رہندا ہے۔ جدوں اس دے اتروچّ شیتکال وچّ دن چھوٹے اتے رات لمی ہندیاں ہن، تدّ اس دے دکھن وچّ گرمی دی رتّ وچّ دن لمبے اتے راتاں چھوٹیاں ہندیاں ہن۔ سال دے دوجے نوک اتے موسم دوناں اردھ گولیاں وچّ اکدم الٹے ہندے ہن۔ پر بھو-مدھ ریکھا اتے دنمان دے نال نال موسم وی سامان ہی رہندا ہے۔
 
دھرتی بھو-مدھ ریکھا اتے تھوڑھی ولوں ابھری ہوئی ہے۔ اس ریکھا اتے دھرتی دا ویاس 12759.28 کہ می (7927 میل) ہے، جو دھرواں دے وچّ دے ویاس (12713.56 کہ می، 7900 میل) توں 42.72 کہ می زیادہ ہے۔ بھو-مدھ ریکھا دے آلے دوآلے دے ستھان آکاش کیندر لئی چنگے ہن (جویں گیانا آکاش کیندر، کوروؤ، پھرینچ گیانا)، کیونکہ اوہ دھرتی دے گھورنن دے کارن پہلاں ولوں ہی دھرتی اتے کسے وی ہور ستھان ولوں زیادہ گتیمان (کونیئے رفتار) ہے، اتے ایہہ ودھی ہوئی رفتار، انترکش یان دے پرکھیپن لئی ضروری بالن دی ماترا نوں گھٹّ کر دندی ہے۔ اس پربھاو دا ورتو کرنلئی آکاش یان نوں پوروَ دشا وچّ پرکھپت کیتا جانا چاہیدا ہے۔
{{جغرافیائی متناسق نظام}}
 
[[گٹھ:جغرافیہ]]