"طلائی اردو" دیاں دہرائیاں وچ وکھراپا

چھوٹا کم
clean up, replaced: ← (6) using AWB
چھوٹا کم (clean up, replaced: ← (6) using AWB)
|- style="vertical-align: top
|'''راجگھر'''
|style="padding-right: 1em;" | [[سرائے باتو]]
|- style="vertical-align: top;"
|'''[[بولیاں]]'''
|- style="vertical-align: top;"
|'''1379-1395ء'''
|style="padding-right: 1em;" | [[توختمش]]
|- style="vertical-align: top;
|'''1435-1459ء'''
|style="padding-right: 1em;" | [[کوچک محمد]] [[وڈا اردو]]
|- style="vertical-align: top;"
|'''1481-1499ء'''
|style="padding-right: 1em;" | [[مرتضی خان]] ([[کوچم خان]] دا پیؤ
|- style="vertical-align: top;"
|'''قنون ساز ادارہ'''<hr>
|- style="vertical-align: top;"
|'''طلائی اردو جانشین بنیا'''
|style="padding-right: 1em;" | [[منگول سلطنت]] دا
|- style="vertical-align: top;
|'''طلائی اردو دیاں جانشین ریاستاں'''
|style="padding-right: 1em;" | [[قریم یورتی]] ، [[خانان قا‎سم]] ، [[خانان قازان]] ، [[خانان قازاق]] ، [[خانان استراخان]] تے [[خانان سائبیریا]]
|- style="vertical-align: top;"
|-
[[File:طلائی اردو.jpg|thumb|350px|left|طلائی اردو سلطنت اپنے عروج ویلے]]
 
طلائی اردو ([[منگولی]] :آلتان اورد ، [[تاتاری بولی]] :آلتین اردا ، [[ترکی بولی]] :آلتین اوردو ، [[روسی بولی]] :زولوتایا اوردا ) [[منگول]] بعد چ [[ترک]] اثرات آلی [[مسلمان]] ریاست سی جسنوں ایہہ ناں روسیاں نے دتا سی کیونجے ایہہ لوک سنہری خیمےآں ([[یورت]]) چ رہندے سن تے روسیاں نے اینہاں نوں سنہری لشکر آکھنا شروع کر دتا ۔ جہڑی 1240ء دی دہائی چ [[روس تے منگول حملہ]] ہون دے بعد [[منگول سلطنت]] دے لہندے حصے تے قائم ہوئی سی جہڑا اج دے [[روس]] ، [[یوکرین]] ، [[مالدویا]] ، [[قازقستان]] تے [[قفقاز]]([[کوہ قاف]]) دے علاقےآں تے مشتمل سی ۔ سلطنت طلائی اردو دے علاقےآں چ اپنےعروج دے ویلے چڑھدے [[یورپ]] دا بوہتا علاقہ [[کوہ یورال]] توں لے کے [[دریائے ڈینیوب]] دے سجے کنڈے تک تے چڑھدے چ [[سائبیریا]] دےاندر دور تک دےعلاقے سن ۔ دکھن چ طلائی اردو دے [[کالا سمندر]] تے [[کوہ قفقاز]] ([[کوہ قاف]]) تے [[ایران]] تے حکومت کرن آلی [[منگول]] [[ایل خانی سلطنت]] نال ملے ہوئے سن ۔
 
 
طلائی اردو ([[منگولی]] :آلتان اورد ، [[تاتاری بولی]] :آلتین اردا ، [[ترکی بولی]] :آلتین اوردو ، [[روسی بولی]] :زولوتایا اوردا ) [[منگول]] بعد چ [[ترک]] اثرات آلی [[مسلمان]] ریاست سی جسنوں ایہہ ناں روسیاں نے دتا سی کیونجے ایہہ لوک سنہری خیمےآں ([[یورت]]) چ رہندے سن تے روسیاں نے اینہاں نوں سنہری لشکر آکھنا شروع کر دتا ۔ جہڑی 1240ء دی دہائی چ [[روس تے منگول حملہ]] ہون دے بعد [[منگول سلطنت]] دے لہندے حصے تے قائم ہوئی سی جہڑا اج دے [[روس]] ، [[یوکرین]] ، [[مالدویا]] ، [[قازقستان]] تے [[قفقاز]]([[کوہ قاف]]) دے علاقےآں تے مشتمل سی ۔ سلطنت طلائی اردو دے علاقےآں چ اپنےعروج دے ویلے چڑھدے [[یورپ]] دا بوہتا علاقہ [[کوہ یورال]] توں لے کے [[دریائے ڈینیوب]] دے سجے کنڈے تک تے چڑھدے چ [[سائبیریا]] دےاندر دور تک دےعلاقے سن ۔ دکھن چ طلائی اردو دے [[کالا سمندر]] تے [[کوہ قفقاز]] ([[کوہ قاف]]) تے [[ایران]] تے حکومت کرن آلی [[منگول]] [[ایل خانی سلطنت]] نال ملے ہوئے سن ۔
 
== منگول ابتدا ==
اپنی موت دے ویلے [[چنگیز خان]] نے اپنی سلطنت اپنے 4 پتراں وچکار ونڈ دتی ۔ [[جوجی خان]] سبتوں وڈا سی پر اوہ چنگیز خان توں 6 مہینے پہلے مر گئیا سی ، اس لئی لہندے دے منگول قبضے الے علاقے ، جنہاں چ [[روس]] تے [[قازقستان]] شامل سن ، اسدے پتر [[باتو خان]] نوں دے دتے گئے جہڑا [[نیلا اردو]] دا حکمران بن گئیا سی ، ایہہ اردو بعد چ [[چٹا اردو]] بن گئیا ۔ 1235ء چ باتو نے عظیم جرنیل [[سوبدائی بہادر]] نال مل کے لہندے ول حملے شروع کیتے ۔ اس نے پہلے [[باشکیر]] علاقے فتح کیتے تے فیر 1236ء چ [[وولگا بلغاریہ]] ول ٹرے ۔ ایتھوں اسنے 1237ء چ [[یوکرین]] دے دکھنی [[گیاہستان]] ([[سٹیپ]]) فتح کیتے تے [[کومان]]آں نوں لہندے ول نسن تے مجبور کر دتا ۔ اتلے ول رخ کردے ہوئے باتو نے [[روس تے منگول حملہ]] شروع کیتا تے تن سالاں چ [[روسی راجواڑے]]آں نوں فتح کر لئیا ،جدوں کہ اسدے چاچا زاداں [[کادان]] تے [[گویوک]] نے دکھن چ [[الانیا]] چ جا وڑے ۔
 
باتو دے اردو نے بھائیاں تے چاچا زاداں ، [[شیبان]] ، [[اوردا]] ، [[کادان]] تے [[خاقان]] [[مونگکے خان]] دی مدد نال لہندے ول حملے جاری رکھے تے [[پولینڈ]] تے [[ھنگری]] تے حملے کیتے جہڑے [[موہی دی لڑائی]] تے [[لیگنیکا دی لڑائی]] چ اپنے عروج تے پہنچ گئے ۔ 1241ء چ وڈا خان [[اوگدائی خان]] [[منگولیا]] چ مر گئیا تے [[باتو خان]] نوں اپنے [[ویانا]] دے محاصرے توں [[قرولتائی]] چ حصہ لین لئی واپس آنا پئیا ۔ تے اسدے بعد مڑ فیر کدی وی منگول فوج لہندے چ اینی دور نئیں آئی ۔ 1242ء چ [[ھنگری]] تھانیں واپس پرتدے ہوئے باتو تے [[بلغاریہ]] تے قبضہ کر لئیا ۔ [[باتو خان]] نے اپناراجگھر [[خزاری سلطنت]] دے راجگھر [[اتیل]] دی تھاں تے [[دریائے وولگا]] دے تھلڑے علاقے [[سرائے]] چ بنائیا ۔ اس توں کجھ چر پہلے باتو دے نکے بھائی [[شیبان]] نے باتو دی فوج نوں چھڈ کے [[یوہ یورال]] دے چڑھدے چ [[دریائے اوب]] تے [[دریائے ارتش]] دے نال نال اپنا علیحدہ الس (ulus) بنا لئی۔
 
باتو دے اردو نے بھائیاں تے چاچا زاداں ، [[شیبان]] ، [[اوردا]] ، [[کادان]] تے [[خاقان]] [[مونگکے خان]] دی مدد نال لہندے ول حملے جاری رکھے تے [[پولینڈ]] تے [[ھنگری]] تے حملے کیتے جہڑے [[موہی دی لڑائی]] تے [[لیگنیکا دی لڑائی]] چ اپنے عروج تے پہنچ گئے ۔ 1241ء چ وڈا خان [[اوگدائی خان]] [[منگولیا]] چ مر گئیا تے [[باتو خان]] نوں اپنے [[ویانا]] دے محاصرے توں [[قرولتائی]] چ حصہ لین لئی واپس آنا پئیا ۔ تے اسدے بعد مڑ فیر کدی وی منگول فوج لہندے چ اینی دور نئیں آئی ۔ 1242ء چ [[ھنگری]] تھانیں واپس پرتدے ہوئے باتو تے [[بلغاریہ]] تے قبضہ کر لئیا ۔ [[باتو خان]] نے اپناراجگھر [[خزاری سلطنت]] دے راجگھر [[اتیل]] دی تھاں تے [[دریائے وولگا]] دے تھلڑے علاقے [[سرائے]] چ بنائیا ۔ اس توں کجھ چر پہلے باتو دے نکے بھائی [[شیبان]] نے باتو دی فوج نوں چھڈ کے [[یوہ یورال]] دے چڑھدے چ [[دریائے اوب]] تے [[دریائے ارتش]] دے نال نال اپنا علیحدہ الس (ulus) بنا لئی۔
 
== سنہری دور ==
[[File:Tokhtamysh.jpg|thumb|250px|left|1382ء چ [[توختامش]] دا [[روسی سلطنت]] تے حملہ]]
 
طلائی اردو دے لوک زیادہ تر مخلوط [[ترک]] تے [[منکول]] سن جنہاں نے [[اسلام]] قبول کر لئیا سی ۔ اردو دی بوہتی آبادی ترک نژاد ، [[قپچاق]] ، [[وولگا تاتار]] ، [[خوارزمی]] تے دوجے سن ۔ طلائی اردو ہولی ہولی ترکیت دا شکار ہو گئیا تے اپنی منگول شناخت کھو دتی تے باتو دی اولاد جہڑی اصلی منگول جنگجو سی ، نوں اعلی طبقہ (اشرافیہ) سمجھئیا جاندا سی ۔ طلائی اردو دے لوکاں نوں [[روسی]] تے [[یورپی]] عام طور تے عام ناں [[تاتاری]] نال جاندے سن ۔
 
اردو دی آبادی دی اکثریت خانہ بدوش تے زراعتی سی تے ایہہ [[قپچاق بولی]] بولدے سن ۔
 
[[باتو خان]] دی اولاد پہلے [[سرائے باتو]] تے بعد چ [[سرائے بیرکے]] توں طلائی اردو تے حکومت کردی سی ۔ اینہاں دی حکومت چ [[دریائے وولگا]] توں [[دریائے ڈینیوب]] تک سی ، جدوں کہ اینہاں دیاں اگلیاں نسلاں دی حکومت [[دریائے یورال]] توں [[جھیل بالکش]] تک سی ۔
 
اردو دی آبادی دی اکثریت خانہ بدوش تے زراعتی سی تے ایہہ [[قپچاق بولی]] بولدے سن ۔
 
 
[[باتو خان]] دی اولاد پہلے [[سرائے باتو]] تے بعد چ [[سرائے بیرکے]] توں طلائی اردو تے حکومت کردی سی ۔ اینہاں دی حکومت چ [[دریائے وولگا]] توں [[دریائے ڈینیوب]] تک سی ، جدوں کہ اینہاں دیاں اگلیاں نسلاں دی حکومت [[دریائے یورال]] توں [[جھیل بالکش]] تک سی ۔
 
== اندرونی انتظام =
 
طلائی اردو دا سبتوں اعلی حکمران [[خان]] ہندا سی جہڑا [[باتو خان]] دی اولاد چوں [[قرولتائی]] دے زریعے چنئیا جاندا سی ۔ وزیر اعظم وی نسلی اعتبار نال [[منگول]] ہندا سی ، جسنوں "شہزادےآں دا شہزادہ" یعنی [[بیکلر بیک]] آکھئیا جاندا سی تے منتریاں نوں [[وزیر]] آکھئیا جاندا سی ۔ مقامی گورنر یاں [[باسقاق]] تاوان تے ٹیکس اکٹھا کرن دے ذمہ دار سن ۔ شہری تے فوجی انتظامیہ قنون دی رو نال علیحدہ نئیں سی ۔
 
==
 
== ہور ویکھو ==
 
* [[وڈا اردو]]
 
* [[نگوئے اردو]]
 
* [[باتو خان]]
{{سلطنتاں دی تریخ}}
 
[[Categoryگٹھ:تاتارستان]]
[[Categoryگٹھ:رپھڑی صفے]]
[[Categoryگٹھ:سلطنتاں]]
[[Categoryگٹھ:تریخ اسلام]]
[[Categoryگٹھ:تریخ]]
11,573

حصے