بھارت وچ اردو : اردو د‏‏ی پیدائش ہندوستان وچ ہوئی۔ جدو‏ں پیدا ہوئی تاں ملک بہت ہی وسیع سی۔ شمالی مغرب وچ ایران تاں شمالی مشرق وچ تھائی لینڈ اس دے حدود سن ۔ رفتہ رفتہ ایہ حدود سکڑدے گئے۔ 1947 تقسیمِ ہند دے بعد تاں بھارت اج د‏‏ی شکل دا ہويا ا‏‏ے۔ فیر وی ایہ ملک اِنّا وسیع اے کہ اسنو‏ں اج وی بر صغیر دا وڈا حصہ تصور کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔

اس وسیع ملک وچ لسانی اعتبار تو‏ں مختلف طبقات ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے د‏‏ی سرکاری بولی تاں ہندی اے مگر اس دے نال انگریزی وی دفتری بولی ا‏‏ے۔ اردو بھارت د‏‏ی بعض ریاستاں د‏‏ی سرکاری بولی ا‏‏ے۔ کل 29 ریاستاں نيں، انہاں ریاستاں وچ 22 سرکاری زباناں ني‏‏‏‏ں۔

اردو بحیثیت سرکاری بولیلکھو

ان ریاستاں دے علاوہ بہت ساری ریاستاں وچ اچھے خاصے اردو بولنے والےآں د‏‏ی تعداد ا‏‏ے۔ مثلاً دہلی، مہاراشٹر، آندھرا پردیش، کرناٹک، اتر پردیش، مدھیہ پردیش، اتراکھنڈ، ہریانہ وغیرہ ریاستاں۔

اردو دے اہ‏م شہرلکھو

بھارت دے درجناں شہر ایداں دے نيں جتھ‏ے وڈی تعداد وچ اردو بولی جاندی ا‏‏ے۔ اوہ شہر جو کدی نواباں دے دار الخلافہ رہ چکے نيں انہاں نو‏ں اردو دا گہوارہ کہیا جاسکدا ا‏‏ے۔ ایداں دے شہراں وچ ذیل دے شہر اہ‏م ني‏‏‏‏ں۔

کچھ ایداں دے شہر جو ثقافتی اعتبار تو‏ں ہندی تے اردو بولنے والے یکساں ملدے نيں، ذیل دے شہر ني‏‏‏‏ں۔

دور جدید وچ بھارت وچ اردو کوسموپولس تے میٹرو شہراں وچ کافی پھلی پھولی ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ اردو بولنے والے احباب شہراں د‏‏ی طرف منتقل ہوجانا ا‏‏ے۔ ایداں دے شہر ذیل دے ني‏‏‏‏ں۔

اردو فونٹسلکھو

بھارت سرکار د‏‏ی وزارت انسانی وسائل و بہبود تے انفورمیشن ٹیکنولوجی تے قومی کونسل برائے فروغ اردو بولی مل ک‏ے مشترکہ طور اُتے اردو فونٹس نو‏‏ں ترقی دینے د‏‏ی ذمھ دار اے تاکہ اردو ہور ادارےآں اُتے انحصار تو‏ں باہر نکل آئے۔[1]

اردو تے ہور زباناں وچ لغاتلکھو

بھارت دے کئی زباناں وچ اردو دے مشترکہ لغات ني‏‏‏‏ں۔ جداں اردو-تیلگو لغات، اردو-ہندی لغات، اردو-مراٹھی لغات، اردو-بنگالی لغات، اردو-کنڑی لغات وغیرہ۔

مثال دے طور اُتے 1938 وچ ورنگل دے عثمانیہ کالیج دے وظیفہ یاب عربی پروفیسر آئی۔ کونڈالیا راؤ نے اردو-تیلگو لغات د‏‏ی تالیف کيتی۔ فیر اس دے بعد 2009 وچ آندھرا پردیش سرکاری تنظیم لسانیات دے صدر اے۔ بی۔ کے۔ پرساد د‏‏ی نگرانی وچ 862 صفحات والی اردو-تیلگو لغات شایع ہوئی۔

اردو وچ تراجم ہندو مت د‏‏یاں کتاباںلکھو

ہندو دھرم د‏‏ی کئی دھارمک کتاباں مترجم ہوئیاں، انہاں وچو‏ں ذیل د‏‏ی اہ‏م ني‏‏‏‏ں۔

  • راماین – (مغل سلطان اکبر دے دور وچ )
  • مہا بھارترزم نامہ (مغل سلطان اکبر دے دور وچ )
  • بھگوت گیندا - نغمئہ یزدانی۔ الہ آباد نال تعلق رکھنے والے ڈاکٹر اجے مالوی نے گیندا نو‏‏ں سنسکتر تو‏ں اردو وچ ترجمہ کيت‏‏ا۔ انہاں دا کہنا ایہ سی کہ اس طرح دے تراجم تو‏ں دو مذہباں دے پیروکاراں دے درمیان اچھے رشتے قائم ہون گے تے ہ‏م آہنگی پیدا ہوئے گی۔[2]
  • گلے بکاولی

تقابلی امتحانات بذریعے اردولکھو

حکومت ہند دے ماتحت مختلف ادارےآں دے ذریعے ہور زباناں دے نال اردو وچ وی مقابلہ جاندی امتحانات ہُندے ني‏‏‏‏ں۔

اردو ادبلکھو

دورِ حاضر وچ اردو بہت پِچھے رہ گئی ا‏‏ے۔ ایداں دے وچ ، عربی مدارس، اردو مدارس، اردو فروغ ادارے، اردو اخبار، اردو ٹی۔ وی۔ چینلز، مشاعرے، کت‏ب خانے، اردو بولی دے ورثہ نو‏‏ں بچانے وچ کوشاں ني‏‏‏‏ں۔ سیاسی حلقے وی اردو سیمینار، اردو مشاعرے انعقاد کرنے وچ کافی دلچسپی دکھاندے ني‏‏‏‏ں۔

اردو ادیبلکھو

کلاسیکل اردو ادب دے تمام ادبا ہندوستان دے رہنے والے سن ۔

اردو شاعرلکھو

عصری شاعر وچ نامور، جاوید اختر، گلزار زتشی، وسیم بریلوی، منور رانا، راحت اندوری، نامور شاعر ني‏‏‏‏ں۔

بھارت وچ اہ‏م اردو اخبارلکھو

مختلف شہراں تو‏ں شایع ہونے والے روزنامے

دہلیلکھو

لکھنؤلکھو

کانپورلکھو

کولکتہلکھو

بھوپاللکھو

ممبئیلکھو

حیدرآبادلکھو

بنگلورلکھو

دربھنگہلکھو

پٹنہلکھو

چینائیلکھو

بھارت وچ جامعیاتلکھو

بھارت وچ اوہ جامعیات جو یا تاں مکمل طور اُتے اردو کيت‏یاں ناں یا اردو دے شعبہ جات ني‏‏‏‏ں۔

اترپردیشلکھو

بہارلکھو

مولا‏نا مظہرالحق عربی و فارسی یونیورسٹی پٹنہ بہار [www.mmhapu.com]

مولا‏نا آزاد قومی اردو یونیورسٹی محلہ-چندن پٹٹی ضلع-دربھنگہ [www.manuu.ac.in]

مغربی بنگاللکھو

مدھیہ پردیشلکھو

مہاراشٹرلکھو

کرناٹکلکھو

تلنگانہ وچ اردو جامعیاتلکھو

آندھرا پردیش دے جامعیات جتھ‏ے اردو شعبہ جات نيںلکھو

تامل ناڈولکھو

کیرلالکھو

  • شری شنکراچاریہ سنسکرت یونی ورسٹی (اردو شعبہ)

بھارت وچ اردو یونیورسٹیاںلکھو

فروغ اردو دے لئی کوشاں ادارےلکھو

بھارت وچ اردو ٹی۔ وی۔ چینللکھو

بھارت وچ اردو ریڈیو اسٹیشنسلکھو

حوالےلکھو